Ocena brak

Zanieczyszczenie i ochrona Bałtyku - Udział Polski w zanieczyszczeniu Bałtyku

Autor /Eustachy Dodano /30.09.2011

Powierzchnia obszarów morskich Polski wynosi 32 677 km2. Stanowią one 8,5% powierzchni całego Morza Bałtyckiego. Terytorium Polski w 99,7% leży w zlewisku Bałtyku, które obejmuje 311 295 km2, a zlewisko Odry i Wisły obszar 313 295 km2. Zlewisko rzek Przymorza obejmuje 17 361 km2. Badania jakości Morza Bałtyckiego prowadzone są w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska i obejmują międzynarodowe programy pomiarowe realizowane w ramach Konwencji Helsińskiej podpisanej przez Polskę w 1994 r. Do roku 1997 były realizowane cztery programy pomiarowe obejmujące badania fizyko-chemiczne i biologiczne wody, osadów dennych i organizmów wodnych, ocenę spływu ładunków zanieczyszczeń z lądu do morza oraz zawartość pierwiastków promieniotwórczych w osadach dennych i organizmach morskich. Od 1998 roku Polska zgodnie z ustaleniami państw stron Konwencji Helsińskiej rozpoczęła realizację programu "Combine", który obejmuje wszystkie dotychczas realizowane programy uzupełnione o badania strefy przybrzeżn

Z oceny zrzutu zanieczyszczeń do Morza Bałtyckiego w okresie 1988-1996 wynika, że podstawowe znaczenie ma stan czystości wód dużych rzek tj. Odry i Wisły. Ładunki zanieczyszczeń odprowadzane przez rzeki stanowią ok. 90% całkowitego obciążenia Bałtyku z terenu Polski, przy czym 90% tych ładunków odprowadzane jest przez Odrę i Wisłę.

Raport Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska z 1998 roku określający stan zanieczyszczenia rzek w Polsce podaje, że czystość 78,4% rzek jest poniżej normy, 21,3% ma trzecią klasę czystości, a zaledwie 0,3% drugą klasę. Ilustruje to rysunek 15

Analizując mapy dorzecza Wisły i Odry przedstawiające porównanie jakości wód w latach 1997 i 1998 można sądzić, że poprawa ich jakości w polskich rzekach następuje w bardzo powolnym tempie. Potwierdza się również fakt, że rzeki są jednym z największych źródeł zanieczyszczenia Bałtyku z terenu Polski. Stan polskich rzek wynika ze zbyt małej liczby oczyszczalni ścieków zarówno przemysłowych jak i komunalnych. Według danych statystycznych za 1999 rok liczba oczyszczalni przedstawiała się następująco.

WYSZCZEGÓLNIENIE Ogółem Mechaniczne Chemiczne Biologiczne

Oczyszczalnie ścieków

Przemysłowych

Liczba. . . . . . . . . . . . . . 1675 626 130 892

Oczyszczalnie ścieków

Komunalnych

Liczba. . . . . . . . . . . . . . 2209 140 17 1727

Ludność obsługiwana

przez oczyszczalnie ście-

ków w % ludności. . . . . 51,5% 4,2 0,4 31,6

Dane pokazują, że zaledwie 51,5% ludności Polski jest obsługiwane przez oczyszczalnie. Znacznie lepsza jest sytuacja w miastach, gdzie w 1999 rok 78% ludności miejskiej miało ścieki odprowadzane do oczyszczalni, co jest znacznym wzrostem w stosunku do roku 1990, kiedy liczba ta wynosiła 65,1%. Dużo gorsza sytuacja jest na wsi, gdzie oczyszczalni przybywa znacznie wolniej, a ścieki są spuszczane bezpośrednio do rzek i gruntu.

Choć stan naszych wód jest zły widać też pozytywne akcenty. Inspekcja ochrony środowiska w badaniach wykonanych w ramach państwowego monitoringu środowiska w latach 1998 - 1999 podaje następujące wnioski w sprawie zanieczyszczenia Bałtyku:

- poziom stężenia azotanów w 1999 roku był wyższy niż 1998, a jedynie w Zatoce Gdańskiej zanotowano jego spadek

W 1999 roku stwierdzono także niezwykle wysokie stężenie azotynów w strefie przybrzeżnej morza, znajdującej się pod bezpośrednim wpływem ujść rzecznych. Najwyższe zanotowano w Zatoce Pomorskiej i Zatoce Gdańskiej.

W wyniku pogorszenia warunków tlenowych w wodach głębinowych zaobserwowano wzrost stężenia fosforanów.

- Największe zawartości metali ciężkich występują w osadach Zalewu Szczecińskiego. Blisko 10-krotnie niższe zawartości cynku i kadmu, 2-krotnie niższe ołowiu i nieznacznie niższe miedzi stwierdzono w osadach Głębi Bornholmskiej.

- W porównaniu z wynikami badań prowadzonych w 1998 roku w wątrobach ryb z 1990 roku zaobserwowano identyczną średnią zawartość cynku, o 10% niższą kadmu i 14% wyższą zawartość ołowiu. Stwierdzono istotne obniżenie zawartości miedzi aż o 55%

- Notuje się tendencja spadkowa stężeń cezu i strontu, która utrzymuje się od 1996 roku. Pozwala to szacować, że w najbliższym dziesięcioleciu nastąpi istotny spadek poziomu skażeń w Bałtyku w stosunku do lat 1986 - 1995. 

Podobne prace

Do góry