Ocena brak

ZAMORSKI DIABEŁ, powieść W. Sieroszewskiego

Autor /andzi Dodano /06.04.2012

ZAMORSKI DIABEŁ, powieść W. Sieroszewskiego, której źródło stanowiły notatki A. Potaniny z wyprawy tybetańskiej, po jej śmierci przekazane Sieroszewskiemu w Petersburgu w celu opracowania literackiego. Prwdr. w języku ros. w czasopiśmie „Mir Bożyj" 1900 pod oboma nazwiskami. Znacznie zmien, i rozsz. powieść w języku pol. pt. Jang-Hun-Tsy (Z.d.) ukazała się w „Tygodniku Ilustr." 1901 i w tomie Powieści chińskie w Warszawie 1903; jej druga wersja, ze zmien. zakończeniem, pt. Z.d. - w Krakowie 1909. Ostatecznie autor wrócił do wersji wcześniejszej pt. Jan-Guj-Tzy (Z.d.) w Pismach (t. 51922). Powieść przedstawia przygody Jana Brzeskiego, młodego Polaka mieszkającego z matką w mieście syberyjskim, który otrzymuje od wuja propozycję pracy w zakładach herbacianych. Wyrusza wraz z ekspedycją naukowo-handlo-wą przez Mongolię i ogarnięte powstaniem lud. Chiny do Pekinu, gdzie zamieszkuje u rodziny chiń. Wań, aby poznać język i obyczaje, a nast. wraz z tą rodziną udaje się do In-kou. Jego sympatia do Chińczyków powoduje konflikty z białymi pracownikami zakładów. Kiedy wybucha bunt chiń. robotników, Jan postanawia wyjechać; kochająca go Lień, córka Wania, popełnia samobójstwo. W drugiej wersji zakończenia dochodzi do oblężenia fabryki przez Bokserów, załoga wydostaje się wykopanym z inicjatywy Brzeskiego podziemnym korytarzem i przy pomocy Lień ratuje się ucieczką na łodzi. Powieść realizuje częsty u Sieroszewskiego schemat sytuacyjny przybysza w obcym otoczeniu. Kojarzy cechy powieści przygodowej i społ.-obycz.: wprowadza wartką i sensacyjną akcję, a w jej przebiegu uwydatnia rozterkę bohatera, wahającego się między współczuciem dla uciemiężonych, którzy i jego uważają za „zamorskiego diabła", a solidarnością wobec ludzi z własnego kręgu cywilizacyjnego.

Wyd. kryt. A. Lam, J. Skórnicki w: Dzieła, t. 7, Kr. 1962.

Podobne prace

Do góry