Ocena brak

Zakres regulacji prawa pracy i jego systematyka

Autor /Achacy Dodano /05.12.2011

Wraz z powstaniem i rozwojem kapitalistycznych stosunków produkcji oraz kształtowaniem się i rozwojem nowej klasy społecznej-klasy robotniczej zaczęła rozwijać się nowa gałąź prawa -prawo pracy. Nowy układ stosunków ekonomiczno-społecznych stwarzał coraz szerszą potrzebę regulacji prawnej stosunków miedzy właścicielami środków produkcji a pracownikami, ponieważ z jednej strony następował burzliwy rozwój przemysłu ,z drugiej zaś rosła liczba zatrudnionych pracowników najemnych. Regulacja ta narastająca początkowo bardzo wolno i utrudniana przez zakaz zrzeszania się robotników i karalnością strajku rozwijała się w poszczególnych krajach w podobny sposób ale w różnym tempie.

W początkowej fazie kapitalizmu pod wpływem panującej wówczas teorii liberalizmu gospodarczego głoszącej wolną grę sił ekonomicznych bez ingerencji państwa w stosunki między pracodawcą a pracownikiem. Stosunki te były zgodne z zasadą wolności pracy nie ograniczającą zasad wolności i swobody umów. Pracodawcę i pracownika uznano za formalnie równe strony, samodzielnie kształtujących treść zawieranej umowy. Warunki pomiędzy pracodawcą a pracownikiem ustalane były nie w drodze indywidualnych pertraktacji lecz formułowane przez pracodawcę w regulaminach pracy i stawkach taryfowych, a pracownik jak chciał być zatrudniony musiał się na te warunki godzić. Wraz ze wzrostem siły i organizacji klasy robotniczej coraz częściej dochodziło do sprzeciwów i walk ze strony robotników co z kolei spowodowało ingerencję władz państwowych.

Ingerencja ta następowała głównie w drodze wydawania aktów prawnych, zwanych początkowo fabrycznymi lub przemysłowymi, których przepisy wiązały pracodawców zarówno w stosunku do pracowników jak i w stosunku do państwa. Ustalały między innymi wiek zatrudnionych młodocianych, górną granicę czasu pracy, kary za uchybienia dla pracowników, obowiązki bezpieczeństwa pracy itd. W nieco późniejszym okresie skonkretyzowano ogólne warunki dla umowy o pracę traktując ją jako nowy typ umowy cywilnoprawnej. Z czasem zaczęła kształtować się nowa forma ustalania warunków pracy i płacy w postaci układów zbiorowych zawieranych przez pracodawcę. W rezultacie regulacja prawna społecznych stosunków pracy, zapoczątkowane z różną siłą w poszczególnych państwach w XIX w.

Zaczęły rozwijać się w szybszym tempie i nabierać nieco większego znaczenia w XX wieku.(zwłaszcza bezpośrednio po pierwszej a następnie po drugiej wojnie światowej). W rezultacie wyżej wymienionych procesów regulacja społecznych stosunków pracy wyodrębniła się w samodzielną dziedzinę prawa kształtującą własne konstrukcje i rozwiązania prawne. Ukształtowane w ten sposób prawo składało się z dwóch norm:

-wydawanych przez państwo, wiążących pracodawców w stosunku do pracowników i do państwa z ustanowieniem organu przymusu,

-oraz drugich ustalanych bądź przez same strony, lub ich przedstawicielstwo, bądź przez organy państwowe, których naruszenie mogło być ustalone jedynie w trybie cywilno-prawnym

Podobne prace

Do góry