Ocena brak

Zakres ograniczenia uprawnień procesowych oskarżyciela posiłkowego

Autor /Longin Dodano /01.12.2011

Oskarżycielem posiłkowym - jest pokrzywdzony, który w sprawie p. przestępstwo ścigane z urzędu występuje z oskarżeniem obok prokuratora albo - w określonych prawem sytuacjach- także zamiast tego podmiotu.

Ustawa stanowi, że w sprawach ściganych z oskarżenia publicznego pokrzywdzony może po wniesieniu przez prokuratora aktu oskarżenia, aż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej złożyć oświadczenie , że chce działać w charakterze oskarżyciela posiłkowego ( art. 54 Kpk) Sąd może ograniczyć liczbę oskarżycieli posiłkowych występujących w sprawie, jeśli jest to konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego faktu postępowania. Sąd orzeka, że oskarżyciel posiłkowy nie może brać udziału w postępowaniu gdy bierze już w nim udział określona przez sąd liczba oskarżycieli (art. 56§ 1 Kpk)

Oskarżyciel posiłkowy nie może działać w postępowaniu z nieletnimi ( art. 48 pkt 8. U.p.n.)

Sąd orzeka także, iż oskarżyciel posiłkowy nie może brać udziału w postępowaniu, jeżeli stwierdzi, że nie jest on osobą uprawnioną lub jego akt oskarżenia albo oświadzenie o przystąpieniu do postępowania zostało złożone po terminie ( art., 58 kpk0

Uprawnienia oskarżyciela posiłkowego do czynności w procesie są samodzielnie. Działa o on niezależnie od prokuratora. Jego działania muszą jednak być związane z popieraniem oskarżenia. Nie Może on wykonywać czynności na korzyść oskarżonego.

Oskarżyciel posiłkowy może:

Brać udział w rozprawie

Składać wnioski

Zadawać pytania

Składać oświadczenia

Wnosić środki odwoławcze

Mieć pełnomocnika

Ma on prawo udziału w czynnościach procesowych, o których należy go zawiadomić. Jeżeli usprawiedliwił on należycie swoją nieobecność i wnosił o nieprzeprowadzanie czynności bez jego obecności czynność należy odroczyć ( art. 117 kpk)

Może również ustanowić pełnomocnika.

Uprawnienia oskarżyciela posiłkowego nie doznają ograniczeń w postępowaniu przed sądem I instancji. Oskarżyciel posiłkowy może skarżyć rozstrzygnięcia ale jedynie naruszające jego prawa lub szkodzące jego interesowi ( art. 425 § 3 kpk)

Oskarżyciel posiłkowy może złożyć wniosek o podjęcie postępowania warunkowo umorzonego ( art 549kpk) , wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem ( art 542 kpk) a także jako pokrzywdzony ma prawo wnieść kasację ( art 520 kpk)

Z powyższego wynika , że uprawnienia oskarżyciela posiłkowego obejmują:

-postępowanie przed sądem I instancji

-postępowanie przed sądem II instancji

-postępowanie po uprawomocnieniu się orzeczenia

- prawo do nadzwyczajnych środków zaskarżania

Jeżeli oskarżyciel publiczny odstąpi w toku procesu od oskarżenia to nie pozbawia uprawnień oskarżyciela posiłkowego ( art. 54§2) Art. 55 przewiduje koncepcje skargi subsydiarnej.

Oskarżyciel posiłkowy, który samodzielnie wniósł akt oskarżenia ponosi koszty procesu na takich samych zasadach jak oskarżyciel prywatny ( art. 640 kpk) Ponosi też koszty postępowania odwoławczego ( 634kpk) Jednakże sąd może zwolnić oskarżyciela posiłkowego w całości lub w części od zapłaty kosztów sądowych jeżeli istnieją podstawy do uznania, że uiszczenie ich byłoby dla niego zbyt uciążliwe, jak również wtedy, gdy przemawiają za tym względy słuszności.

W razie zrzeczenia się uprawnień, oskarżyciel posiłkowy nie może ponownie przyłączyć się do postępowania ( art. 57 kpk)

Odstąpienie oskarżyciela publicznego od oskarżenia nie pozbawia prawa popierania oskarżenia posiłkowego ( art. 54§ 2kpk)

Śmierć oskarżyciela posiłkowego nie tamuje biegu postępowania, osoby najbliższe mogą przystąpić do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego w każdym stadium postępowania. W razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, zawiesza się, a osoby najbliższe mogą wstąpić w prawa zmarłego. Jeżeli w terminie zawiłym - 3- miesięcznym.

Od dnia śmierci oskarżyciela posiłkowego osoba uprawniona nie wstąpi w prawa zmarłego, sąd umarza postępowanie ( art. 58 i 61 kpk).

Podobne prace

Do góry