Ocena brak

Zakres obowiązywania prawa karnego

Autor /barbara Dodano /26.03.2011

 

Chodzi tu o rozważenie, do jakich przestępstw, kiedy i gidze oraz przez kogo popełnionych, odnoszą się przepisy polskiego prawa karnego. Sprawa obowiązywania polskiego prawa karnego jest rozpatrywana na dwóch płaszczyznach: w czasie i w przestrzeni, na których może dochodzić do kolizji.

Obowiązywanie prawa karnego w czasie

Na podstawie ustawy karnej mogą być sądzone tylko te przestępstwa, które zostały popełnione w czasie jej obowiązywania. Nie można sadzić i skazać sprawy ze popełnienie czynu zabronionego przez ustawę przed jej wejściem w życie, ani po jej uchyleniu. Rozciąganie działania ustawy karnej wstecz miewało w przeszłości jedynie miejsce w wyjątkowych przypadkach. Zasada lex retro non agit jest stosowna także przy zmianie przepisów.

Obowiązywanie prawa karnego w przestrzeni

Zależnie od tego kto popełnił przestępstwo oraz gdzie zostało popełnione, polska ustawa karna znajduje lub nie znajduje zastosowania. Obowiązane w tej mierze zasady:

  1. Polskie przepisy karne stosuje się do wszystkich osób, które popełniły przestępstwo na terytorium Polski oraz na polskim statku wodnym lub powietrznym. Nie podlegają polskim przepisom Anie orzecznictwu polskich sądów:

    1. Szefowie przedstawicielstw państw obcych uwierzytelnienie w Polsce (np. ambasador, poseł nadzwyczajny i minister pełnomocny)

    2. Osoby należące do personelu dyplomatycznego tych przedstawicielstw

    3. Osoby należące do personelu administracyjnego i technicznego tych przedstawicielstw

    4. Członkowie rodzin w/w osób, jeżeli pozostają z nimi we wspólnocie domowej

    5. Inne osoby korzystające z immunitetu dyplomatycznego

Przestępstwo uważa się za popełnione w miejscu, gdzie:

  1. Sprawca dopuścił się czynu

  2. Nastąpił skutek

  3. Skutek musiał nastąpić

 

 

  1. Polską ustawę karną stosuje się do obywateli polskich, którzy popełnili przestępstwo za granicą. Wszczęciu posterowania karnego i wymierzeniu odpowiedniej kary w Polsce nie przeszkadza fakt, że sprawca został już za to samo przestępstwo ukarany za granicą, sąd polski zalicza na poczet kary wykonaną za granicą całość lub część kary. Warunkiem odpowiedzialności za czyn popełniony za granicą jest uznanie go za przestępstwo również tam, za granicą, w miejscu jego popełnienia. Jeżeli zachodzą różnice między polskim i obcym prawem karnym, co do rodzaju lub wysokości kary, sąd – stosuje polskie prawo – może je uwzględnić na korzyść sprawcy. Obywatele polskiego, który popełnił przestępstwo za granicą i powrócił do kraju, nie wydaje się władzom obcego państwa. To samo dotyczy cudzoziemców korzystających z prawa azylu.

  2. Polskie prawo karne może być stosowane do cudzoziemca, który popełnił przestępstwo za granicą w dwóch przypadkach:

    1. Jeśli przestępstwo jest skierowane przeciwko interesom państwa polskiego, polskiego obywatela, polskiej osoby prawnej lub innej polskiej jednostki organizacyjne

    2. Jeśli przestępstwo, bez względu na jego charakter, jest w polskim prawie karnym zagrożone karą przekraczającą 2 lata pozbawienia wolności, a sprawca przebywa na terytorium Polski i nie postanowiono go wydać.

Warunkiem odpowiedzialności jest uznanie czynu za przestępstwo również w miejscu popełnienia.

  1. Bez względu na przepisy obowiązujące w miejscu popełnienia i obywatelstwo podejrzanego, polskie prawo karne stosuje się w razie popełnienia przestępstwa:

    1. Przeciwko bezpieczeństwu państwa polskiego

    2. Przeciwko polskim urzędom lub funkcjonariuszom publicznym

    3. Przeciwko istotnym interesom gospodarczym

    4. Fałszywych zeznań złożonych wobec urzędu polskiego

    5. Ściganego na mocy umów międzynarodowych (m.in. handel narkotykami, handel ludźmi, rozbójnictwo morskie)

Podobne prace

Do góry