Ocena brak

Zakres i procedura działania Rzecznika Praw Obywatelskich

Autor /Maksym Dodano /23.12.2011

Podstawowym zadaniem rzecznika jest stanie na straży wolności i praw człowieka obywatela określonych w konstytucji oraz innych aktów normatywnych. Każdy ma prawo wystąpienia do rzecznika z wnioskiem o pomoc w ochronie swoich wolności lub praw naruszonych przez władze publiczne. Zakres podmiotowy działalności RPO dotyczy praw i ochrony nie tylko obywateli polskich ale także cudzoziemców. Zakres przedmiotowy RPO dotyczy ochrony wolności praw człowieka i obywatela.

Ochrona ta dotyczyć może wszelkich praw i wolności określonych w aktach normatywnych. Rzecznik podejmując działania w zakresie ochrony wolności i praw człowieka i obywatela bada czy na wskutek działania lub zaniechania ze strony organów organizacji bądź instytucji obowiązanych do przestrzegania i realizacji tych wolności i praw a także zasad współżycia i sprawiedliwości społecznej. W sprawie dzieci rzecznik współpracuje z Rzecznikem praw dziecka. Rzecznik realizuje spoczywające na nim funkcje w 2 formach:

- poprzez wystąpienia i interwencję w sprawach indywidualnych, poprzez wystąpienia inicjatywy i wnioski dotyczące ogólnych problemów ochrony praw i wolności.

Wniosek kierowany jest do rzecznika jako wolny od opłat. Wnioskodawca nie musi wykazywać naruszenia swoich praw i wolności można informować rzecznika o problemach dotyczących innych osób. RPO może po zapoznaniu się z każdym skierowanym wnioskiem:

- poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu środków działania

- przekazać sprawę według właściwości

- nie podjąć sprawy – zawiadamiając o tym wnioskodawcę i osobę której ona dotyczy.

Decydując się na podjęcie sprawy rzecznik może:

- samodzielnie prowadzić postępowanie wyjaśniające

- zwrócić się o zbadanie sprawy lub jej części do właściwych organów

- zwrócić się do Sejmu o zlecenie NIK przeprowadzenie kontroli dla zbadania określonej sprawy lub jej części.

Jeżeli RPO zdecyduje się samodzielnie na przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego to dysponuje szerokimi uprawnieniami: może zbadać sprawę bez uprzedzenia, żądać złożenia wyjaśnień, żądać przedłożenia informacji o stanie sprawy prowadzonej przez sądy , zrządzać sporządzanie ekspertyz i opinii. Po zbadaniu sprawy rzecznik może:

- wyjaśnić wnioskodawcy że nie stwierdził naruszenia wolności i praw człowieka

- skierować wystąpienie do organu organizacji lub instytucji w których działalności stwierdził naruszenie wolności praw człowieka i obywatela.

- zwrócić się do organu nadrzędnego nad jednostką z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa

- żądać wszczęcia postępowania w sprawach cywilnych

- żądać wszczęcia przez uprawnionego oskarżyciela postępowania przygotowawczego w sprawach o przestępstwo ścigania z urzędu

- zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego

- wystąpić z wnioskiem o ukaranie

- wnieść kasację lub rewizję nadzwyczajną od prawomocnego orzeczenia

Podmioty do których zwrócił się rzecznik obowiązane są z nim współdziałać i udzielać pomocy a w szczególności: zapewniać mu dostęp do akt i dokumentów, udzielać żądanych przez niego informacji i wyjaśnień w tym dotyczących podstawy faktycznej prawnej swoich rozstrzygnięć, ustosunkować się do ogólnych ocen uwag i opinii rzecznika. RPO corocznie informuje Sejm i Senat o swojej działalności oraz o stanie przestrzegania wolności i praw człowieka i obywatela.

Podobne prace

Do góry