Ocena brak

ZAGÓRSKI WŁODZIMIERZ, pseud. Chochlik, Publicola

Autor /Elwirka Dodano /06.04.2012

ZAGÓRSKI WŁODZIMIERZ, pseud. Chochlik, Publicola, ur. 7 XI 1834 w Czechach (wsch. Galicja), zm. 13 II 1902 w Warszawie, satyryk, liryk, powieściopisarz, felietonista. Pochodzenia ziemiańskiego, wychowany na wsi, powracał do niej wspomnieniami przez całe życie. Ukończył szkołę inżynierii wojsk, w Krems pod Wiedniem i jako oficer austr. uczestniczył w kampanii 1859. W 1860-62 służył jako ochotnik w oddziałach Garibaldiego. We Włoszech rozpoczął twórczość lit., którą kontynuował po powrocie do Lwowa 1863. W 1865 ogłaszał felietony w „Haśle". Redagował i gł. sam wypełniał pisemka satyr. —> „Chochlik" i —> „Różowe Domino" oraz liczne efemerydy humoryst., współpracował trwale ze —> „Szczutkiem". W 1883 przeniósł się do Warszawy. Po niefortunnej próbie współpracy z prasą postępową ogłaszał artykuły publicyst. i kryt.-lit., nowele i powieści w „Słowie" i „Kurierze Warszawskim''. W artykułach swych zaatakował m. in. naturalizm, dekadentyzm i chłopomaństwo lit., co spowodowało ostre repliki Sygietyńskiego i Świętochowskiego. Zmarł w biedzie i opuszczeniu.

Ogłoszone 1882 dwa tomy Z teki Chochlika zawierały obszerny wybór lwow. dorobku poet.: dość śmiałe wiersze satyr., ośmieszające zarówno konserwatystów, jak niezbyt konsekwentnych demokratów, koniunkturalizm i naiwność polit.; zgrabne piosenki biesiadne i pijackie, będące najczęściej tłumaczeniami lub trawestacjami utworów H. Heinego, J. V. Scheffla i R. Baumbacha (niektóre z nich, jak Historia patriarchy Noego, zyskały trwałą popularność); cz. 1 zaskakującego pesymizmem poematu lirycznego Król Salomon (całość wyd. 1887). Poezje (1894) i Wybór poezji (1899) zawierały oprócz nowych wierszy dział przekł. i trawestacji oraz utwory młodzieńcze. Wspólnie z M. Konopnicką przetłumaczył dramat Cyrano de Bergerac E. Rostanda (1898). Prawie całą twórczość poetycką Z. cechuje wtórność wobec klasyków literatury pol. i obcej, których parafrazował lub parodiował (parafrazą ze Starego Testamentu jest np. Król Salomon). Na dorobek w zakresie prozy złożyły się nowele i humoreski (zebr. w kilku tomikach 1889-1900) oraz powieści. I tu element parafrazy lub parodii odgrywa dużą rolę. Pamiętnik starego parasola (1884) jest zręcznym pastiszem prozy J. Lama, kończąc jego nowelę Szklany człowiek (1877). Tematyka większości nowel i powieści Z. jest tradycyjna, a opracowanie artyst. pośpieszne i niedbałe. Do utworów ambitniejszych należą opowiadania z życia ziemiańskiego i powieść Wilcze plemię (1885), ukazująca rodzinę szlach. w walce o pozycję społeczną. To, co z twórczości Z. zostało żywe, zebrał w swym wyborze J. Tuwim. Wśród wczesnych utworów Z. są wiersze, jak Sen mara..., Mumia, zaskakujące groteskowym ukazaniem bezsensu i koszmaru ustabilizowanego życia w spokojnej pod austr. rządami Galicji.

Z teki Chochlika, wybór J. Tuwim, wstęp Z. Mitzner, W. 1953; Księga wierszy 2; Zbiór poetów 3. OLP IV 1 (S. Frybes).

Podobne prace

Do góry