Ocena brak

ŻAGARY. Miesięcznik idącego Wilna poświęcony sztuce

Autor /larina Dodano /08.04.2012

ŻAGARY. Miesięcznik idącego Wilna poświęcony sztuce, czasopismo lit.-społ., wyd. w Wilnie od kwietnia 1931 do marca 1934; założone przez grupę poetycką Ż, skupioną wokół Koła Polonistów USB; początkowo wyd. jako bezpłatny, czterokolumnowy dod. do konserwatywnego dziennika „Słowo" (jego red., S. Cat Mackiewicz, był jednocześnie wydawcą Ż.), potem jako dod. do „Kuriera Wil." p.n. —> „Piony" (maj-grudzień 1932). W listopadzie 1933, po połączeniu z mies. młodzieży lit. „Smuga" (red. A. Mikułko), pismo usamodzielniło się i wróciło do pierwotnej nazwy. Komitet red. o zmiennym składzie: pierwszy nr podpisali T. Bujnicki i A. Gołubiew, większość dalszych J. Zagórski; do grupy Ż. należeli ponadto H. Dembiński, J. Maśliński, Cz. Miłosz, J. Putrament, M. Kotlicki, A. Rymkiewicz, A. Mikułko, T. Byrski (reatralia). Wielu z nich uczestniczyło później (1934-36) w lewicowym ruchu młodzieży wil. skupionej wokół pism —> „Poprostu" i —>Karta" .Ż. były pismem zorientowanym lewicowo, łączącym zainteresowania lit. i społeczne. Prowadziły dyskusję o społ. roli sztuki jako instrumentu kształtowania osobowości, formułowały program literatury podejmującej zadania polit. i moralne (np. Bulion z gwoździ Miłosza 1931 nr 5, Nawiązanie do Petrażyckiego S. Jędrychowskiego, „Piony" 1932 nr 1); w głośnym cyklu art. Podnosimy kurtynę (1932 nr 6 i 7) Dembiński poddał kryt. analizie sytuację gosp. Polski, formułując m. in. postulaty uspołeczńienia środków produkcji i zmiany praw własności. Polemiki ze „Skamandrem", „Zwrotnicą" i „Kwadrygą" (np. Jędrychowskiego Zbrodnie przymiotnika, 1931 nr 1, Bujnickiego Ostatnia kwadra ,,Kwadrygi", 1931 nr 4) ogniskowały się wokół rewizji tradycji lit. i stosunku artysty do współczesności, dotyczyły też zagadnień techniki wyrazu artystycznego. W publikowanych wierszach (Miłosz, Rymkiewicz, Zagórski) dominuje tonacja katastroficzna (—> katastrofizm), zwł. poczucie narastającego zagrożenia wojennego i totalnego kryzysu świata kapitalistycznego. Awangardowy konstruktywizm splatał się w poet. twórczości żagarystów z wizyjnym fantazjotwórstwem i refleksją historioz., elementy klasycyst. retoryki z obrazowaniem symbolistycznym.

OLP VI1 (W.P. Szymański); W.P. SZYMAŃSKI ,,Ż." i żagaryści,w: Z dziejów czasopism literackich w dwudziestoleciu międzywojennym, Kr. 1970; A. WIERCIŃSKI Sztuka a rzeczywistość (O programie literackim grupy Ż.), Zesz. Nauk. WSP Opol. Filologia Pol. 13 (1975); tenże „Ż.", tamże 14 (1976); T. KŁAK „Idące Wilno" („Ż.-,,Piony" -„Kolumna Literacka"), w: Czasopisma awangardy, cz. 2, Wr. 1979.

Podobne prace

Do góry