Ocena brak

ZAGADNIENIA SOCJOLOGII SZTUKI

Autor /henio Dodano /10.04.2011

Sztuka Tatarkiewicz (def alternatywna): odtwarzanie rzeczy, konstruowaniem form, wyrażanie przeżyć- jeśli wytwór tego odtwarzania, konstruowania, odtwarzania jest zdolny zachwycać, wzruszać, wstrząsać.

ludzie włączeni są w życie sztuki, a sztuka w życie ludzi- jest społ

fakt artystyczny faktem społ

Ossowski: dzieło sztuki ośrodek stos społ, więzi społ, zarzewie ról społ i mech kształt niektórych postaw

Zagadnienia interesujące socjo sztuki:

społ geneza sztuki, ewolucja (i historia)

gat, rodz i formy artyst

socjo komunikacji artyst- jakie są skł pr komunikacji, jakie pr towarzyszą komunikacji

bad obecności życia społ w dziele sztuki

socjo pr twórczego, środowiska twórczego, bad norm społ rządzących pr tworzenia

socjologia obiegu i obecności- bad drogę dzieła od twórcy do odb, rozprzestrz, trwałość

bad i refleksja nad odbiorem sztuki- publicznością, oddział na odbiorców

bad oddział sztuki w makroskali- funkcji społ

życie artyst (literackie, muzyczne, teatralne)- bad składniki i warunki, towarzyszące tw, odbiorowi, obiegowi

Świat sztuki Danto 1964- działania, role i wiedza służące twórczości i odbiorowi sztuki

Sys społ-kult- całość złożona z wzajemnie powiąz, wzgl uporz skł: ludzie w różnych rolach, stos, gr, ich czynności, wytwory przeniknięte znaczeniami i wart

El sys artyst

instytucje- znajomość char instytucji zw ze sztuką, poznanie ich skł, funkcji zakresu działania- warunek poznania społ aspektów sztuki

dzieła- dla socjologa- co ludzie z różnych gr i kult uważają za taki wytwór; cecha podobania się: pragnienie współprzebyw, przyjemności

Instytucje sys artyst- ich ukł (podsys):

Ukł instytucji tw - szkoły art, twórcy, pracownie, kawiarnie

Ukł i. obiegu - galerie pisma artystyczne, śr masowego przekazu

Ukł i. obecności - muzea, kolekcje prywatne

Ukł instytucji odbioru - audytoria, stow przyjaciół sztuki

Zad realizowane przez instytucje art: umożliwiają i inspirują twórczość, wprowadzają w obieg społ, selekcjon, stymulują odbiór dzieł, utrwalają wart uznane za ważne

Instytucjonalizacja sztuki- wszystkie zj art przebiegają w instytucjon ramach.

Sprzężenia wew sys art, łączące go z sys społ- kult

ich brak= nieistnienie sys lub jego dezintegracja

-wspólna wiedza os danego sys

-1 lub 2str przepływy wytworów, wart, znaczeń, inf, idei, wzorów, tematów, rozw techn, sp artykulacji

-inspiracja i naśladownictwo, zaprzeczenia i przeciwstawienia

-kontakty personalne, sterowanie

-interesy i powiązania ekon

-wspólne/zbliżone cele os lub instytucji, normy reg działania

-wspólne przekonania do char pełnionych ról

Osobliwości sys art:

Płynność granic (na tle całego sys społ- kult)

Wzgl trwałość- zmiany dzieł, konfiguracji, hierarchia, zmiana instytucji art

Zmniejszanie roli- ubożenie l i zakresu funkcji sys art na rzecz sys społ- kult

Twórczość Znaniecki- wytw faktów, jakich przedtem ludzie nie wytw i nie dośw

działanie dot tego co ma być, bez pewności czy będzie- po omacku, na próbę

pr twórczy złożony, jego dynamika nieokr

nowość działania/dzieła

Aspekty nowości

*realizacja czegoś, czego wcześniej nie było

*przeciwst się dawnemu

*nowość rozgrywa się w teraźniejszości

Uwarunkowania społ-kult i psych twórczości:

- odp na potrzeby indywidualne i zbiorowe, publiczność inspiruje

- znaczenie kultury (ukł dominujących wart)

- sprzyjają ideologie: *indywidualizmu *wolnej konkurencji *gloryfikacji człowieka- twórcy kult *pracy *samorozwoju

na twórczość wpł całe otoczenie kult: rozwinięte instytucje sprzyjające kszt, obiegowi, obecności i odbiorowi sztuki

Twórcza osobowość(cechy): zdolności, wys iloraz inteligencji, niezal, odwaga, niechęć wobec autorytetów, dystans wobec dorobku kult, upór, wiara w siebie, elast myślenia, skł do ryzyka, otwartość intelektualna, wyobraźnia

Motywy podejm działań twórczych: odp na potrzeby społ, realizacja siebie, miłość, pragnienie poznania, pozostawienia czegoś trwałego, odczuwanie cierpienia, konieczność życiowa

Artysta- człowiek zajm się działaln twórczą o indywidualnym char, ujawn jego biegłość, zaangażowanie talentu, wyobraźni; f społ, akceptowana przez zbiorowość- wyn zapotrzebowania na okr wart

Mity artystyczne:

wyjątkowości- artysta różni się od innych ludzi

indywidualności- jest niepowtarzalny i nieporówn z innymi

powołania- ma talent

bezinteresowności- nie działa z pobudek mat

wolności- nie obejm go żadne ogran twórczości, ani życia

cierpienia- płaci udręką za to, że zajm się sztuką

odrzucenia- on i jego twórczość nie spotkają akceptacji społ

Role społ artysty:

artysty-demiurga- stwarza nowe światy, wart, sensy, pokazuje nieznane

artysty-kalana- służy sztuce jako świętości

artysty proroka- przestrzega przed zagrożeniami

artysty –mędrca- docieka prawdy, co jest dobre/ złe

artysty reformatora- usiłuje naprawić świat, uczynić go lepszym

artysty-dekoratora- stwarza formy ozdobne, służące przyjemności

artysty jako artysty- dot twórców, których dokonania nie niosą wart, nie pełnią funkcji

Wyznaczniki kariery art: zasięg obiegu, obecność, społ trwałość wytworów, uzyskiwane nagrody, samoocena, społ prestiż, styl życia, dochody

Środowisko art.- zbiorowość o zróżn, nieform strukturze; przynależności powiąz wzajemnymi oddział i współzal, z własną ideologią zawodową i ośr skupienia; wpływ na pracę twórczą członków przez wymianę poglądów, opinii- f inspirująca

! Obieg sztuki- pr w wyn którego dzieło dociera od twórcy do odbiorców, krążenie między odbiorcami. Formy: klasyczny mecenat, polit państwa, rynek i sponsoring

jeśli żadna nie dominuje- jest najbardziej harmonijny i wydajny

wymaga pokonania przez wytwór dystansu- przestrzennego, społ, kult, hist

Funkcje krytyki art- wyj zw sztuki z kulturą i życiem społ, z potrzebami społ, wart w danej kulturze, wprowadzać sztukę do świadomości społ

Zarzuty wobec krytyki art: brak wnikliwości, pobieżność, brak wyraźnych kryteriów ocen, niechlujstwo intelektualne, wielozn poj, wyd zbyt ostrych sądów

Msc społ istnienia wytworów sztuki- forma obecności, splata msc, dzieło, odbiorców; determinuje warunki i okoliczności kontaktu; wpływa na dzieło; uzal odbiór dzieła

Właściwości formy obecności: fiz (wlk przestrzeni, dostępność), cechy społ przestrzeni (prywatność/publiczność, dostęp/elitarność, hermetyczność/otwarcie), cechy kult-użytkowe przestrzeni (stałość/zmienność, przypadkowość/ intencjonalność)

Typy obecności sztuki

prywatna- prywatne kryteria doboru, bezpośr kontakt z wytworami, wnikliwy odbiór

publ ogran- przestrzenie fiz zamknięte, społ cz otwarte- dla okr kat os; kontakt z wytworami sztuki- margines innych zachowań; f dekoracyjna/ ideologiczna

publ otwarta- na ulicy, witrynie; dot architektury; egalitarna forma kontaktu ze sztuką, każdy ma do niej dostęp

instytucj- art – w muzeach, galeriach; kontakt powierzchowny, krótkotrwały; dystans między widzem a sztuką

pośr zwielokrotniona- Internet, tv, prasę; efektem k masowej; dzieło udostępnione rzeszom; odbiór różny

ideacyjna- odbiorca ma dostęp jedynie do opisu wytworu- recenzji

utajona- w sejfie, w magazynie; dzieła niedokończone, niedoskonale, narażone na kradzież, niszczenie

Odbiór Kłoskowska- obejm sferę intelektualną, kształt, mody, aktualizację postaw, inne pr źródło w kontakcie z przekazem

Odbiorca sztuki- widz, słuchacz, czytelnik- będący w kontakcie z wytworem sztuki, niezal od dziedziny, formy, sytuacji psychospoł w której się znajduje

Publiczność swoista całość społ (zróżn zl z mniejszych gr) z podziałem ról komun, obiegiem inf wew gr składowych i między nimi, z istnieniem mech kontroli społ w odn do pr odbioru

Składniki pr odbioru sztuki

-Postrzeżenie zmysłowe

-Przeżycie estetyczne – odbiór formy, kompozycji

-Odczytanie- odbiór treści

-Interpretacja- zrozumienie treści

-Ocenienie, zapamiętanie

-Internalizacja wartości

-Wpływ na wartości oraz (ewentualnie) na zachowania

Funkcje sztuki- funkcje jej wytworów, oddział zawsze w instytuc formach; ostateczny odbiorca- jedn, realizowane z jej pkt widzenia

Uniwersalne funkcje sztuki

modelowania wart społ dot wartości orbicia życia społ: piękno, wiedza, ideologia, dobro, przyjemność; podl przeobrażeniom, przech z 1 gr do innych, z przeszłości do teraźn; f pierwotna sztuki

modelowania więzi społ produkt uboczny poprzedniej; sztuka ma moc integrującą, może prow do dezintegracji i różnic

Przejawy funkcji modelowania wartości:

Funkcja estetyczna- dośw form, widzenie świata, na szczególne spotęgowanie władz percepcyjnych człowieka;

Funkcja hedonistyczna- zw z przyjemnością; wytw przez niektóre przejawy form

Funkcja terapeutyczna- zw ze zdrowiem; budzenie, utrzymywanie, wzmacnianie żywotności w człowieku; przejawy: działa dezalienacyjnie, katartycznie, kompensacyjnie (wywołanie nowych doznań zastępujących codzienne dośw); prow do integracji osobowości odbiorcy

Funkcja ekspresyjna- wyrażanie się; odpowiednik terapeutycznej, oddziałuje na twórców

Funkcja komunikacyjna- w porozumieniu; komunikowanie wspólnym jęz- kształt, utrzym, doskonalenie jęz sztuki

Funkcja magiczna- nawiązanie do sacrum; odn do sytuacji i postaw, w których traktowana jest jako świętość, korzenie w tradycji romantycznej

Funkcja ideologiczna- wartość władzy; pol na zjednywaniu wyznawców okr silom polit, społ, rel; na ogół ukryta

Funkcja wychowawcza- odn do dobra zbiorowego; sztuka przekazuje wart, uspołecznia jedn, zatrzymuje w kulturze wartości, które adaptują jedn do gr

Funkcja poznawcza- oparta na wiedzy; sztuka przedst różne uj świata, to co niewyobrażalne/ niewyraźne dla zmysłów, kwestionuje niektóre uznane prawdy

Funkcja ekon- odn do wart finansowej sztuki- posiadanie dziel- manifestacją bogactwa, wyraz prestiżu

Podobne prace

Do góry