Ocena brak

Zadania publiczne JST

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /01.02.2012

Charakterystyka

Zgodnie z art. 16 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, samorządowi terytorialnemu przysługuje istotna część zadań publicznych. Publiczny charakter tych zadań oznacza zarówno to, że mają one swoje umocowanie w prawie (samorządowi nie wolno podejmować się spraw, które nie leżą w zakresie jego zadań ustawowych), jak i to, że samorząd, wykonując swoje zadania, działa w interesie publicznym (jest przez to składnikiem systemu władzy publicznej). Sfery zadań publicznych, dla jednostek samorządu terytorialnego, określa odpowiednio ustawa o samorządzie gminnym, samorządzie powiatowym i samorządzie województwa. Przepisy te, co do zasady, nie wyrażają bezpośrednio samych zadań, ale odsyłają do szczegółowych ustaw prawa administracyjnego, w których określono konkretne rezultaty i standardy do realizacji przez samorząd w określonych dziedzinach życia społecznego (np. oświata, drogownictwo, zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków).


Środki na realizację zadań jednostki samorządu terytorialnego

Zadania, które ma realizować samorząd lokalny, wymagają poniesienia nakładów finansowych, i dlatego też samorządy terytorialne (gminy, powiaty, województwa), otrzymują dochody z różnych źródeł. Według Konstytucji (art. 167), adekwatnie do posiadanych zadań, samorząd powinien mieć zapewniony, od państwa, dostęp do środków finansowych. Niekiedy wysuwane są propozycje oparcia systemu finansowego samorządów o własne dochody, co w praktyce jest często niemożliwe do uzyskania. Problem natomiast tkwi w rozdysponowaniu zewnętrznego zasilania budżetu, a mianowicie w regułach podziału środków pochodzących z budżetu państwa. Realizacji zadań publicznych służy również, pozostające w dyspozycji samorządu, mienie komunalne. W celu wykonywania zadań, samorząd może również zlecić swoje zadanie innemu samorządowi, tworzyć określone prawem jednostki organizacyjne lub przystępować do organizacji istniejących, a także zawierać umowy z innymi podmiotami.


Rodzaje zadań jednostki samorządu terytorialnego

Przepisy obowiązującego prawa, określają trzy rodzaje zadań samorządu terytorialnego:


1) zadania własne


2) zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej


3) zadania zlecone przez państwo w zakresie organizacji wyborów i referendów


Zadania własne finansowane są ze środków własnych samorządu. O sposobach ich realizacji, w granicach prawa, decydują władze samorządu. Szczególnym rodzajem zadań własnych są zadania własne obowiązkowe (np. zapewnienie młodzieży wypełniania obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, dowożenie uczniów do szkół, wykonywanie niektórych świadczeń z zakresu pomocy społecznej). Zaniechanie realizacji zadania własnego obowiązkowego lub jego realizacja niezgodnie z obowiązującymi standardami prawnymi, stanowią przesłankę zastosowanie środków nadzoru, wobec organów danego samorządu, w tym ich rozwiązania i ustanowienia zarządu komisarycznego.

Źródłem obowiązku realizacji zadań zleconych, z zakresu administracji rządowej, są przepisy ustawy szczególnej, w której dla określonych zadań i kompetencji stwierdzono, że są to zadania i kompetencje zlecone. Poza zadaniami rządowymi zleconymi ustawowo, samorząd może dodatkowo realizować zadania rządowe drogą zawieranych, w tym przedmiocie, porozumień administracyjnych z organami administracji rządowej (np. przejęcie zarządzania drogami publicznymi krajowymi w granicach miasta będącego siedzibą władz gminy). Z zasady obowiązujące prawo, jako źródło finansowania zadań rządowych samorządu (ustawowych i przejętych w drodze porozumień), przewiduje dotacje celowe wypłacane z budżetu państwa. Samorząd niezadowolony z wysokości dotacji może wystąpić do budżetu państwa z roszczeniem, które rozpatrywane jest przez sąd powszechny.


Bibliografia
  • Konstytucja - rozdział II, VII
  • Brzeziński B., Matuszewski W., Morawski W., Olesińska A., Zalasiński A., Prawo finansów publicznych, Dom Organizatora, Toruń 2006, s. 157-160
  • Malinowska-Misiąg E., Misiąg W, Finanse publiczne w Polsce, Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 555-559

  • Autor: Agata Migdał
    Źródło: Encyklopedia Zarządzania
    Treść udostępniana na licencji GNU licencja wolnej dokumentacji 1.3 lub nowsza.

Podobne prace

Do góry