Ocena brak

Żaba trawna

Autor /Bill Dodano /12.01.2012

Rodzina żabowate (Ranidae)

Wygląd: duża, krępa żaba, której dorosłe osobniki mogą osiągać do 10 cm długości, a w rzadkich przypadkach nawet więcej. W ubarwieniu podstawowym można wyróżnić 2 główne typy - bardziej brązowe lub bardziej żółtawe. Grzbietowa strona ciała pokryta nieregularnymi, różnej wielkości plamami tworzącymi maskujący deseń. Biaława, żółtawa lub pomarańczowawa strona brzuszna jest u samic plamista, a u samców przeważnie jednobarwna. Boki ciała na ogół ciemno mar-murkowane. Nogi pokryte ciemnobrunatnymi lub czarniawymi pasami poprzecznymi. Ubarwienie może prowadzić do pomylenia żaby trawnej - szczególnie w przypadku jasnych osobników - z ż. dalmatyńską.

Młode okazy są niekiedy podobne do ż. moczarowej. Szczególnie silnie rozwinięte są u żaby trawnej tylne nogi, za pomocą których może skakać na odległość blisko 1 m. Ż. trawna doskonale pływa i nurkuje silnie odbijając się tylnymi nogami. Jeśli wyciągnie się tylną nogę do przodu przykładając ją do boku ciała to staw skokowy sięgnie do oka, rzadziej do końca dość tępego pyska. Dobrze widoczna błona bębenkowa znajduje się w ciemnej plamie skroniowej, w znacznie większej odległości od oka niż ma to miejsce u ż. moczarowej. Ta klinowata plama skroniowa jest słabo odgraniczona od otaczającego ją tła. Ponadto gruczołowe fałdy grzbietowe są położone bliżej siebie niż u ż. dalmatyńskiej. Młode, jeszcze nie w pełni wyrośnięte osobniki ż. trawnej odróżnia się od ż. moczarowej po bardziej tępym pysku i słabo wykształconym modzelu piętowym.

Samce mają 2 wewnętrzne rezonatory głosowe, za pomocą których wydają głębokie pomruki, często także pod wodą. W wodzie głosy godowe docierają dalej niż na lądzie ze względu na lepsze rozchodzenie się w niej dźwięków. W okresie godowym u samca pojawia się na ciele niebieskawozielony nalot, który największą intensywność osiąga na podgardlu. Oprócz tego można rozpoznać samca po bardzo masywnych, krępych przednich nogach i czarnych modzelach godowych na pierwszym palcu. Gotowe do złożenia skrzeku, często bardzo grube samice są przeważnie większe od samców. Mają one wtedy, szczególnie na bokach tułowia, wyraźnie brodawkoJ watą skórę. Brodawki te można by nazwać „wysypką godową". Po złożeniu skrzeku gdy żaby trawne powracają do życia na lądzie brodawki skórne, podobnie jak niebieskawe ubarwienie samców, zanikają.

Występowanie: cała środkowa, zachodnia i północna Europa oraz strefa przejściowa między klimatem śródziemnomorskim a umiarkowanym; w Polsce pospolita na obszarze całego kraju, pod ochroną. Dalej przez całą północną Azję do Japonii. W Europie żaba trawna dochodzi spośród wszystkich płazów najdalej na północ. Razem z ropuchą szarą ma tu najbardziej rozległy obszar występowania.

Środowisko: zasiedla wilgotne tereny od obszarów nadmorskich po położone na wyso-j kości ponad 2500 m n.p.m.; w Tatrach do wysokości 2000 m n.p.m. Jest stosunkowo mało wymagająca jeśli chodzi o warunki środowiska. Nierzadko znajduje się żabę trawną w środowiskach przekształconych przez człowieka, czyli antropocenozach, jak ogrody, parki i zarośla śródpolne. Wilgotne obniżenia terenu stwarzają jednak temu gatunkowi żaby optymalne warunki życia.

Tryb życia: poza okresem godów żaba trawna żyje na lądzie, gdzie dzień spędza przeważnie w różnych ukryciach. Przy pochmurnej, deszczowej pogodzie w ciągu dnia, ale przede! wszystkim o zmroku i nocą wędruje po okolicy w poszukiwaniu pokarmu. W suchych miejscach może przebywać tylko krótko, ponieważ jej skóra szybko wysycha. Dlatego podczas] suchej i upalnej pogody musi się chronić w wilgotnych kryjówkach. Przez skórę może wówczas uzupełnić niedobory wody w organizmie. Żaba trawna dobrze i zręcznie skacze. Ponieważ jednak taki sposób poruszania się wymaga dużego nakładu energii, unika zbędnych sko-j ków. Na pokarm poluje skacząc i szybko chwy-| tając go pyskiem, lub ze złapaniem zdobyczy zwleka do momentu, póki ta się nie znajdzie zupełnie blisko. Wyrzuca wtedy jązyk lub chwyta ofiarę pyskiem. Żaba trawna wykorzystuje jako zbiorniki rozrodcze te wody, które znajdują się na trasie jej wędrówek łowieckich, nierzadko jednak oddala się od nich w ciągu lata na znaczną odległość.

Pod koniec października lub na początku listopada żaby zaczynają szukać kryjówek zimowych. Mogą być nimi małe zbiorniki wodne o głębokości co najmniej 50 cm. Przy mniejszej głębokości wody lub gdy zbiornik wodny późną jesienią zaczyna wysychać, może się zdarzyć, że zebrane w większej grupie w głębszych miejscach żaby trawne zostaną odcięte przez lód i uduszą się. Również procesy gnilne na dnie zbiornika mogą zagrażać życiu zimujących żab. Do odpowiednich kryjówek zimowych żaby trawne podążają często z odległości wielu kilometrów. Żaby trawne wykorzystują do zimowania również osłonięte przed mrozem jamy w ziemi. Ze snu zimowego budzą się na przedwiośniu, gdy lód zaczyna się topić. Na równinach może być to już pod koniec lutego lub na początku marca, w górach zależnie od wysokości nad poziomem morza odpowiednio później.

Rozród: w czasie zimowego spoczynku w brzuchu samic dojrzewają jaja; także samce są pod koniec zimowania dojrzałe do rozrodu. Obie płci przybywają do miejsc rozrodu praktycznie w tym samym terminie, o ile w nich po prostu nie zimowały. Są one przeważnie miejscami, w których same przyszły na świat. Samce sygnalizują swą obecność dojrzałym do rozrodu samicom cichymi pomrukami. Pomimo niskiej temperatury wody, wynoszącej 1-4aC, aktywność rozrodcza rozwija się w pełni już w czasie pierwszych cieplejszych nocy wiosennych. Ogranicza się ona jednak tylko do krótkiego okresu trwającego ok. 2 tygodni. Cały rozród żaby trawnej koncentruje się w oświetlonych słońcem częściach niewielkiego zbiornika wodnego. Samica, która jeszcze nie złożyła skrzeku, jest mocno chwytana przez samca przednimi nogami, nierzadko po jego uprzedniej walce z konkurentami.

Porównanie wielkości wewnętrznego modzeia piętowego ku. Duże samice o długości ciała 8-10 cm składają kłęby skrzeku zawierające do 4000 jaj. Po złożeniu skrzek początkowo opada na dno, a następnie silnie pęcznieje i unosi się ku powierzchni wody. W jaju widoczne są 2 bieguny - ciemny, skierowany ku górze, i jasny, skierowany do dołu. Ciemna barwa powoduje pochłanianie promieniowania słonecznego i przyspiesza rozwój zarodków, gdyż w ten sposób temperatura w jajach jest wyższi o prawie 10°C od temperatury otaczającej je wody.

Rozwój zarodkowy trwa przeważnie 3-4 tygodnie; kijanki potrzebują od 2 do 3 miesięcy od chwili wylęgu z jaja do momentu metamorfozy w malutką żabkę mogącą rozpocząć życie na lądzie. Świeżo przeobrażone, mierzące blisko 1,5 cm, żabki opuszczają niekiedy zbiornik wodny w takich ilościach, że miejscowa lud-i ność mówi o „deszczu żab". Żaba trawna uzyskuje dojrzałość płciową w 3. roku życia.

Pokarm: owady i ich larwy, pająki, stonogi, ślimaki i skąposzczety.  

Wrogowie: bociany, zaskrońce, jeże, ryjówki; pasożytnicze muchy padlinówki (patrz ropucha szara).

Uwagi: żaba trawna jest wprawdzie najpospolitszą i najszerzej rozmieszczoną żabą europejską, ale obecnie największym dla niej zagrożeniem jest zbyt duża ilość ryb w jej macierzystych zbiornikach rozrodczych. Ze wszyH stkich gatunków żab najszybciej zasiedla no; wo powstające zbiorniki, przy czym bardzo jej odpowiadają również te zupełnie małe, o ile są wypełnione wodą także w pełni lata. Zakładanie nowych zbiorników może bardzo pomóc temu gatunkowi żaby.

Podobne prace

Do góry