Ocena brak

Wzrost

Autor /zuzanna Dodano /30.12.2011

Skala wahań fizjologicznie prawidłowej długośei ciała dorosłego człowieka dla wszystkich ras ludzkich wynosi wg Martina (1928) od 121 do 200 cm. Przeciętny wzrost dla całego gatunku Homo sapiens wynosi dla mężczyzn 165 cm, dla kobiet 154 cm. Występuje więc wyraźna różnica płciowa, która przeciętnie wynosi 10—12 cm. Kobiety zatem są ok. 7% mniejsze od mężczyzn, wzrost ich stanowi więc ok. 93% wzrostu mężczyzn. Jest to dawno odziedziczona cecha ssaków, u których w znacznej większości samice są mniejsze i słabsze od samców; znaczniejsza długość ciała samca została przypuszczalnie wyhodowana przez dobór płciowy. Różnica płciowa wzrostu występuje prawie w tym samym stopniu u wszystkich dziś żyjących, jak również i wymarłych ras ludzkich.

Wśród mieszkańców Europy odróżniamy zasadniczo dwie grupy dużego wzrostu. Jedna z nich (typ rasowy nordyczny) zamieszkuje północny zachód naszego kontynentu (maksymalny wzrost widzimy u Szkotów, przeciętnie 174,6 cm), druga (typ rasowy dyna-rski) ma swe jądro zagęszczenia w Dalmacji, Bośni, Serbii i Macedonii. Ludność polska składa się przeważnie z typów średniego wzrostu. Sądząc z wymiarów kości długich człowiek przedhistoryczny i wczesnohistoryczny był raczej wzrostu średniego (ok. 165 cm). Najmniejszy wzrost mają Pigmeje, z których jedne grupy zamieszkują centralną Afrykę, inne — wyspy Andamańskie na Oceanie Indyjskim, jeszcze inne — Filipiny. Według Martina (1928) nazwa „Pigmejów" powinna być zastosowana do ras, których średnia długość ciała, nie osiąga 150 cm.

Wzrost ciała jest regulowany czynnością gruczołów o wewnętrznym wydzielaniu, które wydzieliny swe, tzw. hormony, oddają bezpośrednio do krwi. Jedne z gruczołów, jak grasica, przysadka, tarczyca, przyspieszają wzrastanie, gdy tymczasem inne, np. gruczoły płciowe, działają na nie hamująco. Gruczoły te w swym współdziałaniu i przeciwdziałaniu regulują wzrastanie. I tak np. kastracja dokonana przed osiągnięciem dojrzałości płciowej prowadzi do nadmiernego wydłużenia kończyn dolnych. Toteż zaburzenie we współpracy gruczołów o wewnętrznym wydzielaniu powoduje zaburzenie w prawidłowym wzrastaniu. Czynność tych gruczołów jest uzależniona od wyższych ośrodków nerwowych, które wpływają z kolei na te gruczoły. Mamy więc korelację między ośrodkami nerwowymi i gruczołami o wewnętrznym wydzielaniu, które prawidłowo współpracując regulują wzrastanie.

Podobne prace

Do góry