Ocena brak

Wzrastanie i liczba kości

Autor /wiktoria Dodano /30.12.2011

Z rozwoju kości wynika, że wzrastanie zarówno długości, jak i grubości kości we wszelkich rodzajach osteogenezy odbywa się wyłącznie przez przywarstwianie (ap-positio) dzięki działaniu komórek kościotwórczych. Wzrastanie śródmiąższowe nie jest możliwe, ponieważ tkanka kostna jest zbyt twarda, żeby mogła rosnąć przez rozstępowa-nie się swoich elementów. Jednak samo przywarstwianie kości nie wystarcza do osiągnięcia właściwych dorosłemu wymiarów i proporcji kości. Przekrój przez trzon kości udowej noworodka mieści się w przekroju jamy szpikowej kości udowej dorosłego. Zjawisko wytwarzania nowej kości odbywa się więc równolegle ze zjawiskiem jej niszczenia (resorptio) przez czynność komórek kościogubnych. Komórki kościogubne i kościotwór-cze pracują więc antagonistycznie. Zarówno wewnątrz tkanki kostnej, jak i na powierzchni wewnętrznej kości długich przez długi czas odbywa się stałe niszczenie już wytworzonej tkanki kostnej. O rozmiarach tego zjawiska możemy sądzić po przykładzie, który przytacza Kólliker, że np. kość udowa 3-letniego dziecka nie zawiera lub prawie nie zawiera tego materiału kostnego, z którego jest zbudowana kość udowa noworodka. Ale i po tym okresie nie kończą się zjawiska zarówno przywarstwiania. jak i niszczenia kości.

W ósmym tygodniu życia płodowego trzony kości długich mają już punkty kostnienia. W trzecim miesiącu występują one w większości pozostałych kości. Dla donoszonego noworodka charakterystyczne jest kostnienie trzonów kości długich, jak również występowanie kostnienia w nasadzie dalszej kości udowej i nieraz w nasadzie bliższej kości piszczelowej Widzimy więc, że występowanie punktów kostnienia pod względem czasu i szybkości wzrastania jest zupełnie prawidłowe i prawidłowość ta służy często do określenia wieku, zdolności życiowej i dojrzałości płodu. Niektóre gruczoły o wydzielaniu wewnętrznym wpływają pobudzająco lub hamująco na wzrastanie i zwrapnienie kości. Jeżeli działanie ich jest nieprawidłowe, np. w przypadku krzywicy czy zaburzeń wzrastania chrząstek (chondrodystrophia), czy też z uinych przyczyn, powstają zaburzenia we wzrastaniu długościowym kości (wzrost olbrzymi lub karłowaty). Dopiero w starości przeważają zmiany resorpcyjne; beleczki i warstewki kostne stają się rzadsze (zrze-szotnienie kości, osteoporosis) i kość staje się łamliwa (np. złamanie szyjki kości udowej jest typowym złamaniem starości).

W ciągu pierwszych 6 lat po urodzeniu wytwarzają się czynnościowo ważne ośrodki kostnienia w nasadach i kościach krótkich. Również i trzeszczki kostnieją w tym czasie.

Po okresie względnego spokoju w zjawiskach ossyfikacyjnych występuje nowy rzut punktów kostnienia, który u dziewcząt rozpoczyna się mniej więcej w 9 roku. u chłopców w 11 roku życia. Mówimy o wtórnych lub dodatkowych punktach kostnienia, które przede wszystkim powodują delikatniejszą rzeźbę poszczególnych kości. W 15—17 roku życia rozpoczyna się zanik chrząstju nasadowej i kostnienie (synostosis) połączenia nasady z trzonem (kościozrost trzonowo-nasadowy)

U płci żeńskiej punkty kostnienia, przede wszystkim w nasadach, występują ok. 2 lat wcześniej; proces kostnienia kończy się też wcześniej niż u płci męskiej, co pozostaje w związku z wcześniej występującą dojrzałością płciową u kobiet. Środowisko niewątpliwie wpływa na zmiany kościotwórcze, toteż u dzieci miejskich, u których dojrzewanie płciowe występuje wcześniej niż u dzieci wiejskich, również punkty kostnienia występują wcześniej i wcześniej zrastają się.

Jak z powyższego wynika, liczba kości ustroju ludzkiego jest zmienna w zależności od wieku. U noworodków wynosi ona ok. 270. Wraz z występowaniem wtórnych punktów kostnienia liczba ta wzrasta i np. u dziecka 14-letniego wynosi ok. 356. W wieku późniejszym po połączeniu się nasad z trzonami liczba ta spada i wynosi u dorosłego 206, po czym wraz ze zrastaniem się kości czaszki w wieku późniejszym w dalszym ciągu się zmniejsza.

Podobne prace

Do góry