Ocena brak

Wzornictwo przemysłowe

Autor /Nikanor Dodano /09.11.2012

Projektowanie wzorów
dla wyrobów przem., którego celem jest rozwijanie
kultury materialnej społeczeństwa poprzez podnoszenie
estetyki i jakości produkcji przem.

W.p.
zaczęło się kształtować wraz z rozwojem produkcji
masowej w krajach wysoko uprzemysłowionych.
Prekursorami w.p. byli J. Ruskin i W. Morris (—> Arts
and Crafts), głoszący konieczność integracji sztuki w
życie codzienne. Prawdziwego przełomu we w.p. dokonali
artyści skupieni wokół zał. w 1919 uczelni artyst.
«Bauhaus» (W. Gropius, L. Moholy-Nagy, L. Mieś van
der Rohe), propagujący zasadę funkcjonalizmu, tworzenie
form typowych, a zarazem niezwykle starannie
opracowanych.

Podobne założenia przyjęła
utworzona w Związku Radzieckim szkoła artyst.-
techn. Wchutiemas (1918—30), kształcąca plastyków
dla potrzeb przemysłu. W wielu krajach powstawały
instytucje, ośr. czy szkoły w.p. Chłodny profesjonalizm
doprowadził stopniowo do homogenizacji w.p.
(np. metody projektowania komputerowego); reakcją
na to było rozwijanie regionalizmów (wzornictwo
skand., wł.) oraz wprowadzony przez projektantów
amer. styling - metoda adaptacji formy przedmiotu
do wymagań rynku.

Przeciwko zbyt dużemu uzależnieniu
od reklamy, mody czy rentowności występowali
zwolennicy nowego pojęcia wzornictwa - design.
W latach 50. nastąpił rozwój włoskiego w.p. (7/
Nuovo Design); charakteryzowało się ono ekstrawagancją,
odejściem od funkcjonalizmu, "szczerości
materiału" i czytelności formy.

W Polsce początkowo
(od poł. XIX w.)projektowanie wzorów dla przemysłu
określano mianem sztuki stosowanej. Duże znaczenie
w propagowaniu artyst. form dla wyrobów fabrycznych
miało Muzeum Przemysłu Artystycznego
w Krakowie (zał. w 1868) i powstałe przy nim w 1901
"Towarzystwo Polska Sztuka Stosowana»; w projektach
podkreślano nar. formy poi. zdobnictwa. Tendencje
te kontynuowały "Warsztaty Krakowskie" (1913) i początkowo warszawski «Ład» (1926).

Po II
wojnie świat, działania artystów wspierały instytucje
państw. - m.in. powstały w 1950 Instytut Wzornictwa
Przemysłowego (W. Telakowska)

Podobne prace

Do góry