Ocena brak

Wzorce naukowości politologii - Model analityczno – empiryczny

Autor /Mirek Dodano /15.06.2011

A. Założenie o jedności naukizgoda co do kierunku nauk przyrodniczych jak i społecznych (bez względu na przedmiot tych nauk) w nadziei na zdolność empirycznych nauk społ. znalezienia regularności w życiu społ., umożliwiającej przewidywanie i kontrolowanie zjawisk społ.

B. Nadzieja ta wymaga zgody na „naturalizm metodologiczny”, tj. przynajmniej częściową wspólnotę zagadnień metodologicznych nauk realnych.

Naukom politycznym stawia się wymóg stosowania metod, którymi posługują się nauki przyrodnicze (co pozwoliłoby im zdobyć wiedzę, umożliwiającą rozpoznanie i kontrolę przedmiotów badania). Jednak w odniesieniu do zjawisk społ. model ten wykazuje oczywiste słabości:

  • może prowadzić do odrzucenia kwalifikacji dyscyplin społ. jako nauki ↔ ale możliwe też jest twierdzenie, że choć atrybut naukowości nie przysługuje dyscyplinom społ. bezwzględnie, to jednak mogą one osiągnąć pewien stopień naukowości

pociąga to za sobą zgodę na funkcjonowanie wielu odmian modelu metodologicznego w ramach jednej koncepcji nauki (poszczególne dyscypliny osiągają różny stopień przybliżenia do celu, czyli poznania możliwie prawdziwego),

zgoda na to, że nie istnieje żaden sposób pozwalający badaczom całkowicie wykroczyć poza swoje człowieczeństwo, by poznać świat społ. takim, jakim jest on rzeczywiście,

  • przyjęcie modelu analit.-empir. za jedyny obowiązujący w naukach społ. może prowadzić do fragmentarycznego poznania tylko części materii społ. (tej, która jawi się pojedynczemu człowiekowi jako rzeczywistość „zewnętrzna”, narzucająca się nam jako „dana”, jako obiektywne otoczenie); jednakże stopień skomplikowania tego co społeczne daleko przekracza możliwości, jakie stwarza metoda nauki w sensie naturalistycznym;

  • model analit.-empir. budzi także wątpliwości natury etycznej: czyni się z człowieka przedmiot, co stwarza możliwość manipulowania i przekształcania ludzi z podmiotów własnych działań w przedmioty cudzych poczynań – pośrednie potwierdzenie tego można znaleźć w fakcie, że znajomość twierdzeń nauk społ. jest mało rozpowszechniona, utrzymywana jest również ignorancja w tej dziedzinie, co bywa z premedytacją wykorzystywane jako zabieg socjotechniczny (po to, by zakres ludzkich wyborów był ograniczony a zachowania przewidywalne), gdyż wiedza nauk społ. może zmienić wzorce ludzkich zachowań, a tym samym wiedza ta traci swoją ważność.

Do góry