Ocena brak

WyposaŜenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy

Autor /alexis Dodano /25.03.2011

Wymagany Adobe Flash Player wesja 10.0.0 lub nowsza.

praca w formacie pdf WyposaŜenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy

Transkrypt

09-10-23

Wykład 3
WyposaŜenie w czynniki produkcji
a handel międzynarodowy
Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze, CE UW
dr Leszek Wincenciak

Wprowadzenie
Handel moŜna wyjaśnić poprzez zróŜnicowanie
wydajności pracy, jak w modelu Ricardo
Teoria Heckschera-Ohlina postuluje, Ŝe czynnikiem
odpowiedzialnym za powstawanie wymiany handlowej
moŜe być zróŜnicowanie obfitości zasobów czynników
produkcji:
Kraje róŜnią się względną obfitością zasobów
Produkcja róŜnych dóbr wymaga róŜnej względnej intensywności
uŜycia czynników produkcji

1

09-10-23

Model Heckschera-Ohlina (2x2x2)
1.

Istnieją dwa kraje – Kraj i Zagranica

2.

Istnieją dwa czynniki produkcji – praca i ziemia

3.

Obfitość pracy i ziemi jest zróŜnicowana między krajami

4.

Kraje stosują te same technologie

5.

Istnieją dwa dobra: ubrania (cloth) oraz Ŝywność (food)

6.

Produkcja obu dóbr róŜni się czynnikointensywnością

7.

Występuje doskonała konkurencja na rynku dóbr i czynników
produkcji

8.

Konsumenci w obu krajach mają identyczne preferencje

MoŜliwości produkcyjne
Obecność 2 czynników produkcji sprawia, Ŝe PPF
nie jest juŜ linią prostą
Przyjmijmy następujące oznaczenia:
aTC = ilość ziemi potrzebna do wytworzenia jednostki ubrań
aLC = ilość pracy potrzebna do wytworzenia jednostki ubrań
aTF = ilość ziemi potrzebna do wytworzenia jednostki Ŝywności
aLF = ilość pracy potrzebna do wytworzenia jednostki Ŝywności
L = całkowity zasób pracy
T = całkowity zasób ziemi

2

09-10-23

MoŜliwości produkcyjne
MoŜliwości produkcyjne zaleŜą od dostępności
obu czynników produkcji:
aTFQF + aTCQC ≤ T
Nakład ziemi
potrzebny na
kaŜdą jednostkę
Ŝywności

Wielkość
produkcji
Ŝywności

Nakład ziemi
potrzebny na
kaŜdą jednostkę
ubrań

aLFQF + aLCQC ≤ L
Nakład pracy
potrzebny na
kaŜdą jednostkę
Ŝywności

Całkowity
zasób ziemi
Wielkość
produkcji
ubrań

Całkowity
zasób pracy

Nakład pracy
potrzebny na
kaŜdą jednostkę
ubrań

MoŜliwości produkcyjne
Zakładamy, Ŝe do produkcji ubrań wykorzystuje się
intensywnie pracę, zaś do produkcji Ŝywności – ziemię:
aLC /aTC > aLF/aTF
Lub inaczej aLC /aLF > aTC /aTF
Lub jeszcze inaczej moŜemy porównać całkowite zasoby ziemi i
pracy wykorzystywane w obu gałęziach gospodarki. Produkcja
ubrań jest pracointensywna a produkcja Ŝywności jest
ziemiointensywna jeśli LC /TC > LF /TF

ZałoŜenie o względnej czynnikointensywności produkcji
wpływa na kształt zbioru moŜliwości produkcyjnych

3

09-10-23

MoŜliwości produkcyjne
QF
Ograniczenie pracy

L/aLF
Ograniczenie ziemi

T/aTF

L/aLC

T/aTC

QC

MoŜliwości produkcyjne
Dlaczego kształt linii PPF jest właśnie taki?
Stałe nakłady jednostkowe

Jeśli moŜliwa jest substytucja między czynnikami,
wówczas PPF jest gładką krzywą
Działa prawo malejących przychodów krańcowych
Proporcja czynników produkcji w przypadku obu dóbr nie jest
wtedy stała

4

09-10-23

MoŜliwości produkcyjne
QF

QC

Optymalna produkcja
MoŜliwości produkcyjne pokazują co konkretnie
gospodarka moŜe produkować. W naszym
uproszczonym modelu przy załoŜeniu pełnego
wykorzystania czynników produkcji, gospodarka moŜe
produkować z góry określoną strukturę produkcji. Punkt
spełniający warunek optymalnego wykorzystania
zasobów znajduje się na przecięciu linii ograniczeń
zasobów

5

09-10-23

Optymalna produkcja
QF

Ograniczenie pracy

L/aLF
Optymalna
produkcja

T/aTF

F0

P

C0

Ograniczenie ziemi

L/aLC

T/aTC

QC

Twierdzenie H-O
Kraj względnie obficie wyposaŜony w pracę, będzie
produkował względnie więcej dóbr
pracointensywnych
W naszym modelu, jeśli Kraj jest względnie obfity w
pracę, to będzie produkował więcej ubrań w
proporcji do Ŝywności niŜ Zagranica
W warunkach handlu oznacza to, Ŝe Kraj stanie się
eksporterem ubrań oraz importerem Ŝywności

6

09-10-23

Twierdzenie H-O
Kraj

Zagranica

QF

Q*F

L/aLF

L*/aLF
T*/aTF

T/aTF

F*0

P*

P

F0

C0 L/aLC T/aTC

QC

C*0

L*/aLC

T*/aTC

Q*C

Równowaga handlowa
pC/pF

Kraj

Zagranica
RS

RS*

p*0

EXP

p0

C

IMP
RD

QC /QF

RD*

Q*C /Q*F

7

09-10-23

Przykład
Kraj A: 400 jednostek pracy i 600 jednostek ziemi
Kraj B: 800 jednostek pracy i 300 jednostek ziemi
Oba kraje produkują dobro F (Ŝywność) i C (ubrania)
Do wyprodukowania jednostki ubrań potrzeba: 10 jednostek pracy i 5
jednostek ziemi
Do wyprodukowania jednostki Ŝywności potrzeba: 4 jednostek pracy i 8
jednostek ziemi
Określamy (względną) czynnikointensywność produkcji obu dóbr:
Ŝywność: nakład pracy/nakład ziemi = 4/8=1/2
ubrania: nakład pracy/nakład kapitału = 10/5 = 2
ziemiointensywna, a ubrania – pracointensywne

Ŝywność jest względnie

Określamy (względną) obfitość wyposaŜenia krajów w czynniki produkcji
Kraj A: L/T = 400/600 = 2/3
Kraj B: L/T = 800/300 = 2,67
ziemię, a kraj B – w pracę

kraj A jest względnie obficie wyposaŜony w

A zatem:
Po otwarciu tych krajów na wymianę kraj A będzie eksportował Ŝywność, a
kraj B – ubrania

Mechanizm handlu
Dlaczego kraj A eksportuje Ŝywność, a kraj B – ubrania?
Skoro w kraju (L/T)A< (L/T)B to moŜemy oczekiwać, Ŝe
relacja płac do wynagrodzenia ziemi w kraju A będzie
wyŜsza niŜ w B:
(w/r)A> (w/r)B (jak jest czegoś mało to jest to drogie)
A zatem skoro ziemia jest względnie tania w kraju A, a
względnie droga w kraju B, to moŜemy się spodziewać,
Ŝe Ŝywność, jako dobro wymagające zastosowania
względnie duŜo ziemi będzie tańsza w kraju A, zaś
ubrania – wymagające zastosowania względnie więcej
pracy – będą tańsze w kraju B
A skoro dwa dobra mają róŜne ceny w dwóch krajach
motyw dla handlu

8

09-10-23

Twierdzenie Rybczyńskiego
W warunkach handlu, zwiększenie się zasobu
danego czynnika produkcji spowoduje wzrost
produkcji tego dobra, które wykorzystuje ów czynnik
intensywnie oraz zmniejszenie się produkcji
drugiego dobra
Oznacza to, Ŝe powiększenie zasobów pracy w
kraju, który jest eksporterem dóbr
pracointensywnych zwiększy eksport dóbr
pracointensywnych
wzrost wymiany handlowej
Zmiana zasobów moŜe nawet spowodować zmianę
struktury specjalizacji

Twierdzenie Rybczyńskiego
QF

Ograniczenie pracy

L’/aLF

Optymalna
produkcja

L/aLF

T/aTF

Ograniczenie ziemi

F0
P

L/aLC

C0

T/aTC

QC

9

09-10-23

Twierdzenie Rybczyńskiego
QF

Ograniczenie pracy

L’/aLF

Optymalna
produkcja

L/aLF

T/aTF

Ograniczenie ziemi

F0
P

P’

F1
L/aLC

C0

C1

L’/aLC T/aTC

QC

Twierdzenie Rybczyńskiego

10

09-10-23

Skutki handlu
Wyrównanie cen dóbr (relacja cen dóbr zmienia się
w obu krajach – w obu krajach dobro eksportowane
staje się względnie droŜsze, a importowane
względnie tańsze)
Wzrost uŜyteczności społecznej
Wyrównywanie się cen czynników produkcji
Redystrybucja dochodów w kraju (handel korzystny
dla całego społeczeństwa, ale są pewne grupy, które
zyskują i są pewne grupy, które tracą) – twierdzenie
Stolpera-Samuelsona

Twierdzenie Stolpera-Samuelsona
Handel powoduje zmianę relacji cen dóbr. Rynek dóbr i
rynek czynników produkcji są ze sobą powiązane. Wzrost
ceny pewnego dobra, powoduje wzrost jego produkcji, a
zatem wzrost względnego popytu na czynnik produkcji
wykorzystywany intensywnie do jego produkcji. To z kolei
powoduje wzrost względnego wynagrodzenia tego
czynnika produkcji
Twierdzenie:
Wzrost względnej ceny dobra pracointensywnego
(kapitałointensywnego) powoduje względny wzrost
wynagrodzenia pracy (kapitału)

11

09-10-23

Twierdzenie Stolpera-Samuelsona
Warunki doskonałej konkurencji:
aTF rT + aLF w = pF
Nakład ziemi
potrzebny na
kaŜdą jednostkę
Ŝywności

Koszt
wynajęcia
ziemi

Nakład ziemi
potrzebny na
kaŜdą jednostkę
ubrań

Cena Ŝywności

Koszt
pracy

aTC rT + aLC w = pC

Cena ubrań

Twierdzenie Stolpera-Samuelsona
w

śywność

pF /aLF

pC /aLC

Ubrania

w0

rT
r0

pF /aTF

pC /aTC

12

09-10-23

Twierdzenie Stolpera-Samuelsona
w

śywność

pF /aLF

p’C /aLC
pC /aLC

Ubrania

w1
w0

rT
r1

r0

pF /aTF

pC /aTC

p’C /aTC

Twierdzenie Stolpera-Samuelsona

13

09-10-23

Wnioski z twierdzenia Stolpera-Samuelsona
PoniewaŜ handel powoduje zmianę względnych cen
produktów, to pociąga to za sobą równieŜ zmianę
względnych wynagrodzeń czynników produkcji
Czynniki produkcji wykorzystywane intensywnie w
sektorze eksportującym zyskują, zaś czynniki
produkcji wykorzystywane intensywnie w sektorze
konkurującym z importem tracą
Następuje redystrybucja dochodu wewnątrz kraju
Wyrównywanie się cen czynników produkcji w skali
międzynarodowej
Handel jest substytutem mobilności czynników
produkcji

Teoria H-O w praktyce

Primary products
share of exports (%)
88.2 to
60.4 to
30.5 to
15.5 to
1.4 to

100
88.2
60.4
30.5
15.5

(28)
(31)
(30)
(30)
(32)

Surowce; udział w eksporcie (%), 2003

14

09-10-23

Teoria H-O w praktyce

unskilled labour int. man.
share of exports (%)
24.1
10.1
4.9
1.3
0

to
to
to
to
to

88.6
24.1
10.1
4.9
1.3

(32)
(30)
(27)
(30)
(32)

Dobra przetworzone wykorzystujące intensywnie pracę niskokwalifikowaną; udział w eksporcie, 2003

Teoria H-O w praktyce

human cap. int. man.
share of exports (%)
16.9 to 43.6
7.8 to 16.9
2.6 to 7.8
0.5 to 2.6
0 to 0.5

(31)
(30)
(26)
(30)
(34)

Dobra przetworzone zawierające duŜo kapitału ludzkiego; udział w eksporcie, 2003

15

09-10-23

Podsumowanie
Model HO postuluje, Ŝe handel jest konsekwencją
zróŜnicowania obfitości zasobów między krajami
Kraje są eksporterami dóbr, do produkcji których uŜywają
intensywnie czynników względnie obficie występujących
Handel powoduje zmiany relacji cen i równieŜ zmiany
wynagrodzeń
Korzyści odnoszą czynniki intensywnie wykorzystywane
w produkcji dóbr eksportowanych, zaś straty ponoszą
czynniki intensywnie wykorzystywane w produkcji dóbr
konkurujących z importem
Handel nie musi prowadzić do pełnej specjalizacji

16

Podobne prace

Do góry