Ocena brak

Wymiana gazowa w płucach

Autor /gruszka Dodano /21.05.2014

Ciśnienie cząstkowe tlenu i dwutlenku węgla w powietrzu pęcherzykowym jest względnie stałe i bardzo zbliżone do prężności tych gazów we krwi tętniczej (tab. 4.1).

Jednocześnie ciśnienie cząstkowe tlenu w powietrzu pęcherzykowym jest mniejsze, a ciśnienie cząstkowe dwutlenku węgla w powietrzu pęcherzykowym jest większe niż ciśnienie wywierane przez te gazy w powietrzu atmosferycznym (PA02 < Patra02; PAC02 > PatmCO, - tab. 4.1). Utrzymanie zaś stałego składu powietrza pęcherzykowego jest warunkiem koniecznym homeostazy gazów oddechowych.

Każda z faz cyklu oddechowego, tj. wdech i wydech, zmienia nieznacznie ciśnienie cząstkowe tlenu i dwutlenku węgla w powietrzu pęcherzykowym. Podczas wdechu zwiększa się ciśnienie cząstkowe tlenu i zmniejsza się ciśnienie cząstkowe dwutlenku węgla, natomiast podczas wydechu zmniejsza się ciśnienie cząstkowe tlenu i zwiększa ciśnienie cząstkowe dwutlenku węgla. Jednakże 

wdechowo-wydechowe wahania ciśnienia cząstkowego tlenu i dwutlenku węgla w powietrzu pęcherzykowym są niewielkie. Znacznym zmianom ciśnienia cząstkowego tlenu i dwutlenku węgla w powietrzu pęcherzykowym przeciwdziałają anatomiczna przestrzeń bezużyteczna (VD) i czynnościowa pojemność zalegająca płuc (FRC). Każda porcja powietrza wprowadzanego do płuc podczas wdechu miesza się bowiem z powietrzem zawartym w anatomicznej przestrzeni bezużytecznej (VD) oraz z powietrzem pozostającym w pęcherzykach płucnych po zakończeniu wydechu (podczas spokojnego oddychania na szczycie wydechu w płucach pozostaje ilość powietrza odpowiadająca FRC).

Podczas spokojnego oddychania stosunek pomiędzy VT a FRC wynosi od 0,15 do 0,18. Pogłębienie oddychania, któremu towarzyszy TVt i równoczesny iFRC sprawia, że stosunek pomiędzy VT a FRC przyjmuje wartość co najmniej równą 1. W takiej sytuacji porcja powietrza doprowadzanego do płuc podczas pogłębionego wdechu miesza się z taką samą, jak podczas spokojnego oddychania, ilością powietrza zawartego w anatomicznej przestrzeni bezużytecznej oraz z mniejszą niż podczas spokojnego oddychania ilością powietrza zawartego w pęcherzykach płucnych, tj. z RV, a nie z FRC. Tym samym skład powietrza pęcherzykowego zbliża się do składu powietrza atmosferycznego.

Ciśnienie cząstkowe tlenu i dwutlenku węgla w powietrzu pęcherzykowym oraz prężność obu tych gazów we krwi naczyń włosowatych oplatających pęcherzyki płucne determinowane są stosunkiem wentylacji pęcherzykowej do przepływu krwi w płucach. Różnica zaś pomiędzy ciśnieniem cząstkowym tlenu i dwutlenku węgla w powietrzu pęcherzykowym a ich prężnością we krwi w płucnych naczyniach włosowatych wyznacza wielkość i kierunek dyfuzji tych gazów, tj. przemieszczanie cząsteczek gazów ze środowiska o większym stężeniu do środowiska o mniejszym stężeniu danego gazu.

Ciśnienie cząstkowe tlenu w powietrzu pęcherzykowym wynosi 100 mm Hg, prężność zaś tlenu we krwi żylnej dopływającej do naczyń włosowatych oplatających pęcherzyld płucne wynosi 40 mm Hg. Tlen dyfunduje więc z powietrza wypełniającego pęcherzyki do krwi płucnych naczyń włosowatych.

Czas wymagany do zrównania prężności tlenu we krwi naczyń włosowatych z ciśnieniem cząstkowym w pęcherzykach płucnych wynosi około 0,25 s.

Ciśnienie cząstkowe dwutlenku węgla w powietrzu pęcherzykowym wynosi 40 mm Hg, prężność zaś dwutlenku węgla we krwi żylnej dopływającej do naczyń włosowatych oplatających pęcherzyki płucne - 46 mm Hg. Dwutlenek węgla dyfunduje więc z naczyń włosowatych do pęcherzyków płucnych. Gradient ciśnienia dwutlenku węgla pomiędzy powietrzem pęcherzykowym a krwią naczyń włosowatych, czyli siła warunkująca wielkość dyfuzji, jest w przybliżeniu dziesięciokrotnie mniejszy niż gradient ciśnienia dla tlenu. Jednakże rozpuszczalność dwutlenku węgla w płynach ustrojowych jest znacznie większa,, dlatego też dyfunduje on w przybliżeniu dwudziestokrotnie szybciej niż tlen, a czas wymagany do zrównania prężności dwutlenku węgla we krwi z ciśnieniem parcjalnym w pęcherzykach płucnych jest taki sam jak dla tlenu.

 

Podobne prace

Do góry