Ocena brak

Wykonywanie budżetu państwa

Autor /Fryderyk Dodano /30.11.2011

Wykonywaniem budżetu państwa kieruje RM. Minister finansów sprawuje ogólną kontrolę realizacji dochodów i dokonywania wydatków budżetu państwa oraz poziomu deficytu budżetu państwa. Dysponenci części budżetowych sprawują nadzór i kontrolę nad całością gospodarki finansowej podległych im jednostek organizacyjnych. W tym celu dokonują nie rzadziej niż 1 na kwartał okresowych ocen tych procesów. W toku wykonywania budżetu państwa podst. znaczenie mają zasady gospodarki finansowej państwa:

  1. zasada terminowego pobierania dochodów i terminowego i zgodnego z planem dokonywania wydatków

  2. wydatki na obsługę długu skarbu państwa są dokonywane przed innymi wydatkami

  3. dokonywanie wydatków następuje w granicach kwot określonych w planie finansowym w sposób celowy i oszczędny

  4. wydatki na współfinansowanie programów realizowanych ze źródeł zagranicznych nie podlegających zwrotowi mogą być dokonywane dopiero po uzyskaniu tych środków

  5. wydatki nie przewidziane, których płatności wynikają z wyroków sądowych lub tytułów egzekucyjnych mogą być dokonywane bez względu na poziom środków zaplanowanych na ten cel

  6. dotacje celowe przyznane jednostkom samorządu terytorialnego na realizację zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zlecanych ustawami nie wykorzystane w danym roku podlegają zwrotowi do budżetu państwa

  7. realizacja budżety byłaby niemożliwa bez tzw. układu wykonawczego budżetu. Układ ten to instytucja prawna polegająca na ustawowym przekazaniu uprawnień do bardziej szczegółowego podziału dochodów i wydatków w budżecie po jego uchwaleniu według obowiązujących podziałek klasyfikacji budżetowej uwzględnionych w ustawie budżetowej.

  8. Dysponenci części budżetowych w terminie 21 dni od ogłoszenia ustawy budżetowej przedstawiają ministrowi finansów układ wykonawczy. Kolejnym etapem wykonywania budżetu jest tzw. uruchamianie tzw. środków budżetowych. Jest to przekazywanie przez ministra finansów środków pieniężnych na rachunki bieżące dysponentów głównych ( np. poszczególni ministrowie ). Dla obsługi budżetu państwa prowadzone są nst. rachunki:

  1. centralny bieżący rachunek budżetu państwa, zarządza nim minister finansów

  2. rachunki bieżące wskazanych w ustawie jednostek sektora finansów publicznych

  3. rachunki pomocnicze

Te wszystkie powyższe rachunki ( ich obsługę ) prowadzi NBP.

Instytucja: blokowanie wydatków budżetu w przypadku stwierdzenia:

1) niegospodarności w określanych jednostkach

2) opóźnianiu w realizacji zadań

3) nadmiaru posiadanych środków

4) naruszenia zasad gospodarki finansowej, może zostać podjęta decyzja o blokowaniu planowanych wydatków budżetowych.

Oznacza to okresowy lub obowiązujący do końca roku zakaz dysponowania częścią lub całością planowanych wydatków albo wstrzymanie przekazywania środków z budżetu państwa.

Decyzję o blokowaniu wydatków podejmują :

  1. minister finansów w zakresie całego budżetu państwa

  2. dysponenci części budżetowych w zakresie swoich części budżetu przy czym o fakcie tym niezwłocznie informują ministra finansów.

Zmiany w budżecie w ciągu roku – istnieją 2 rodzaje przesłanek dokonywania zmian :

  1. przyczyny obiektywne, odnoszą się do faktycznej realizacji założeń systemowych

  2. przyczyny subiektywne są wynikiem okoliczności nieprzewidywalnych ( np. klęska żywiołowa )

Wszystkie zmiany mogą wynikać:

  1. z konieczności rozdysponowania dodatkowych środków

  2. określenia przeznaczenia rezerw budżetowych ( obligatoryjne / fakultatywne ).

Zasady dotyczące przesuwania środków:

  1. co do zasady dysponenci części budżetowych mogą dokonywać przeniesień wydatków między rozdziałami i paragrafami w ramach danej części i działu budżetu. Nie są jednak dozwolone przeniesienia wydatków, które powodują zwiększenie wydatków w jakimkolwiek rozdziale o więcej niż 5 %

Rezerwy budżetowe – w budżecie państwa tworzy się rezerwę ogólną nie wyższą niż 0,2 % wydatków budżetu. W budżecie państwa mogą być też tworzone rezerwy celowe na wydatki, których szczegółowy podział na pozycje klasyfikacji nie może być dokonany na etapie opracowania budżetu i gdy inne ustawy tak stanowią. Suma tych rezerw celowych nie może być większa niż 5% wydatków budżetu.

Rezerwą ogólną dysponuje RM, przy czym może ona upoważnić w drodze rozporządzenia prezesa RM i ministra finansów do dysponowania rezerwą ogólną do wysokości określonych kwot. Podziału rezerw celowych dokonuje minister finansów w porozumieniu z właściwymi ministrami bądź innymi dysponentami części budżetowych.

Niezrealizowane wydatki budżetu państwa wygasają z upływem roku budżetowego z wyjątkiem wydatków, których planowanym źródłem finansowania są przychody z kredytów zagranicznych, środki zagraniczne nie podlegające zwrotowi a także wydatki przeznaczone na współfinansowanie programów realizowanych ze środków zagranicznych nie podlegają zwrotowi. Poza tym RM do dnia 15 grudnia roku budżetowego może ustalić po uzyskaniu opinii komisji sejmowej właściwej do spraw budżetu wykaz innych wydatków, które nie wygasną z upływem roku budżetowego.

Kontrola wykonywania budżetu państwa – ETAPY :

  1. minister finansów przedstawia komisji finansów publicznych i NIK informację o przebiegu wykonania budżetu państwa za pierwsze półrocze do 10 września tego roku

  2. RM w ciągu 5 miesięcy od zakończenia roku budżetowego przedkłada sejmowi sprawozdanie z wykonania ustawy budżetowej wraz z informacją o stanie zadłużenia państwa

  3. sejm rozpatruje przedłożone sprawozdanie i po zapoznaniu się z opinią NIK podejmuje w ciągu 90 dni od przedłożenia tego sprawozdania podejmuje uchwałę o udzieleniu lub odmowie udzielenia Radzie Ministrów absolutorium.

Podobne prace

Do góry