Ocena brak

Wyjątki od za­sady jawności roz­prawy

Autor /Longin Dodano /01.12.2011

Zasada jawności okre­śla się jako dyrektywę, według której proces ma być jawny. Odróż­nia się jawność we­wnętrzna – wobec stron i ich przedstawi­cieli procesowych, oraz jawność ze­wnętrzna w stosunku do społeczeństwa. Według art. 355 kpk rozprawa odbywa się jawnie, organicznie jawności określa ustawa.

Wyjątki od zasady jawności:

-instytucja świadka incognito art. 184 kpk. Polega ona na objęciu tajemnica danych oso­bowych świadka, jeżeli zacho­dzi uzasadniona obawa niebezpieczeń­stwa dla życia, zdro­wia, wolności albo mienia w znacznych rozmiarach świadka lub osoby dla niej najbliższej. Z zada­niem takim może wy­stępować przede wszystkim sam świa­dek, a także policja. Postanowienie w tej sprawie może wydąć sad a w post. przygo­towawczym prokura­tor. Dane osobowe świadka pozo­stają wówczas wyłącznie do wiadomości sadu i prokuratora a gdy za­chodzi konieczność również funkcjonariu­sza poli­cji prowadzą­cego postępowanie.

Protokóły zeznań świadka można udo­stępniać oskarżonemu i obrońcy tylko w spo­sób uniemożliwiający ujawnienie tożsamości świadka. Oznacza to, ze z protokołów ze­znania sporządzane są do akt uwie­rzytelnione odpisy, w których pomija się wszelki okoliczności, które umożliwiłyby odkry­cie, kim jest osoba świadka. Świadka takiego może przesłu­chiwać tylko prokura­tor, sad lub wyzna­czone sędzia ze składu orzekającego w miej­scu i w sposób zapew­niający zachowanie w tajemnicy tożsamości świadka. Przesłuchanie świadka z udziałem oskarżonego lub obrońcy może być przeprowadzone tylko w takich warunkach, które wyłączają moż­liwość ujawnienia tożsamości świadka

-według art. 191§3 istnieje także możli­wość częściowego utajenia danych identy­fikujących świadka. Jest to możliwe, gdy zachodzi obawa użycia przemocy lub groźby bezprawnej wobec świadka lub osoby najbliższej w związku z jego czynnościami. Może on w takim wy­padku zastrzec dane dotyczące miejsce zamieszkania do wy­łącznej wiadomości prokuratora lub sądu. Pismo procesowe do­ręcza się wówczas do instytucji, w której świadek jest zatrud­niony, lub na inne wskazany przez niego adres.

-niejawna jest część rozprawy nazywana naradą. Na rozprawie nie mogą przebywać osoby niepełnoletnie oraz osoby uzbrojone jednakże sędzia może zezwolić na obecność na rozprawie osobom małoletnim oraz oso­bom obowiązanym do noszenia broni. Nie mogą natomiast na rozprawie przebywać osoby w stanie nie licującym z powaga sądu

-art. 359 Niejawna jest rozprawa, która doty­czy wniosku prokura­tora o umorzenie po­stępowania z powodu niepoczytal­ności sprawcy i zastosowa­nie środka zabezpieczającego oraz wów­czas, gdy chodzi o sprawę o pomówienie lub zniewa­żenie

-art. 360 kpk sąd wyłą­cza jawność rozprawy w całości albo w czę­ści, jeżeli jawność mogłaby wywołać zakłócenie spo­koju publicznego, obrażać dobre obyczaje, ujaw­nić okoliczności, które ze względu na ważny interes państwa po­winny być zachowane w tajemnicy bądź na­ruszać ważny interes prywatny. Sąd wyłącza jawność całości lub części rozprawy także na żądanie osoby, która złożyła wniosek o ściganie. Sąd może także wyłączyć jaw­ność, gdy choćby jeden z oskarżonych jest nieletni.

-w postępowaniu przy­gotowawczym jawność zewnętrzna jest niemal w całości wyłączona- przede wszystkim ze względu na sposób przeprowadzenia działań i charakteru dokonywanych czyn­ności, co wymaga z reguły poufności, taj­ności. Jawność wobec stron jest tu także ograniczona. Udziela­nie stronom i ich obrońcom oraz pełno­mocnikom wglądu do akt a także sporządza­nie odpisów i xero oraz otrzymanie odpisów uwierzytelnionych uzależnione jest od zgody prowadzącego postępowanie przygo­towawcze, chyba ze ustawa stanowi ina­czej. Publiczne rozpo­wszechnianie informa­cji z postępowania przygotowawczego bez zezwolenia, zanim zostaną one ujawnione w postępowaniu sado­wym podlega karze.

Podobne prace

Do góry