Ocena brak

Wyjaśnij, na czym polega efekt Stroopa

Autor /OttoIII Dodano /11.01.2012

W eksperymencie Stroopa osoby badane mają określić kolor atramentu, którym napisano słowo i powstrzymać się przed przeczytaniem samego słowa ( np. gdy prezentowane jest słowo ZIELONY napisane kolorem czerwonym, to badani mają odpowiedzieć „czerwony”). Gdy dwa wymiary bodźców są zgodne ( np. CZERWONY w kolorze czerwonym) to nazywanie koloru atramentu jest szybsze niż wtedy, gdy są one niezgodne (ZIELONY w kolorze czerwonym).

Oznacza to, że ludzie nie potrafią „wyłączyć” przetwarzania znaczenia słów, chociaż w danej sytuacji nie jest ono istotne. Ogólniej mówiąc efekt Stroopa i zjawiska do niego podobne charakteryzują się tym, że przetwarzanie wymiaru istotnego jest zakłócane przez wpływ nieistotnego wymiaru (który powinien być pominięty).

Efekt Stroopa odzwierciedla aspekt mimowolności zautomatyzowanej. Wykonano eksperymenty, które dowiodły, że efekt Stroopa jest raczej krzywoliniową niż monotonicznie wzrastającą funkcją poziomu wprawy, i że autonomiczne przetwarzanie automatyczne jest wrażliwe na wpływ czynników kontroli.

Eksperyment 1- Efekt Stroopa i umiejętność czytania

Zadanie kontrolne- czytanie nazw kolorów

Badanie w 5 grupach wiekowych( od 1 klasy podstawówki do studentów uniwersytetu).

Założenie, że w tym przedziale wiekowym wzrasta umiejętność czytania i nazywania kolorów.

Przewidywanie, że w następstwie rozwoju danej umiejętności efekt Stroopa będzie mniejszy.

Procedura- Zadaniem badanych było określenie koloru bodźca i nazwanie koloru atramentu, którym było napisane słowo. Osoby wykonywały zadanie 2 razy: raz z planszą zawierającą bodźce neutralne(nazywanie kolorów, gdzie bodźcami były kolorowe X-y), raz z planszą z bodźcami niezgodnymi. Mierzono czas wykonywania zadania stoperem.

Wyniki: Czas r-cji obniża się z wiekiem. Poziom wykonania zadnia traktujemy, jako wskaźnik umiejętności czytania. Przypuszczano, że trening i doświadczenie, zwiększają kontrolowalność efektu Stroopa, żeby sprawdzić słuszność tej hipotezy wykonano 2 eksperyment.

Eksperyment 2-Kontrolowanie e. Stroopa

Badanie, grup studentów, których jęz. Ojczystym był hebrajski. Bodźcami neutralnymi ( niezwiązanymi z kolorem) były wyrazy będące nazwami zwierząt. Każda os. brała udział w jednej sesji eksperymentalnej obejmującej 192 bodźca (taka sama liczba zgodnych i niezgodnych). Proszono badanych, o ignorowanie znaczenia słowa i jak najszybsze nazwanie koloru atramentu, bez mylenia się. Główną zmienną zależna był czas r-cji.

Wyniki: Czasy r-cji na bodźce zgodne były krótsze niż na bodźca niezgodne.

Eksperyment 3: W dwujęzycznej grupie osobom prezentuje się bodźce napisane w ich jęz. Ojczystym lub w jęz. Obcym. Wielokrotnie stwierdzono, że e. Stroopa w obrębie 1 jęz

Jest większy niż pomiędzy językami. Ponadto e. Stroopa jest większy w jęz ojczystym.

Metoda: W tej sesji również manipulowano zgodnością kolor-słowo. Połowa bodźców miała charakter zgodny, połowa niezgodny.

Wnioski: E. Stroopa wiąże się z językiem, a szczególnie z biegłością w czytaniu. Rezultaty 1 eksperymentu wskazują, że na skutek wzrostu poziomu wprawy wielkość e. Stroopa zmniejsza się. Rezultaty eksperymentu 3 są zgodne z tezą, że wraz ze wzrostem poziomu opanowania języka wzrasta interferencja. Uzyskane wyniki można kontrolować a warunkiem wstępnym wystąpienia kontroli jest biegłość językowa. Wyniki 2 eksperymentu wskazują, że wielkość hamowania jest modulowana przez proporcję „kolorowych” bodźców.

Związek pomiędzy poziomem wprawy i zdolnością do sprawowania kontroli implikuje istnienie krzywoliniowej zależności pomiędzy interferencją Stroopa i biegłością w czytaniu w danym języku. Uzyskane dowody na rzecz kontrolowanego przetwarzania wskazują na fakt funkcjonowania świadomości. Ludzie biegli w czytaniu są zdolni do zahamowania pewnych procesów automatycznych. Uzyskane wyniki dostarczają dowodu na występowanie zautomatyzowania ( e. Stroopa) jak i pojawianie się kontroli ( tzn. mniejszego hamowania). Zarówno przetwarzanie automatyczne, jak i kontrolowane mogą oddziaływać jednocześnie.

Do góry