Ocena brak

WYCENA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

Autor /Emma Dodano /07.04.2011

 

Papiery wartościowe nabyte przez bank ujmowane są w księgach rachunkowych w ciągu całego roku obrotowego w cenach nabycia.

Papiery wartościowe wykazane w księgach rachunkowych muszą być wycenione na dzień bilansowy, a także w ciągu roku obrotowego, co najmniej na dzień sporządzenia sprawozdania podlegającego przekazaniu do NBP. Ważne jest aby odbywało się to przy zachowaniu zasady ostrożnej wyceny oraz wiernego odzwierciedlenia sytuacji majątkowej i finansowej banku.

 

Wycena papierów wartościowych dokonywana jest odmiennie dla:

  1. akcji w jednostkach zależnych i stowarzyszonych oraz dla lokacyjnych papierów wartościowych z prawem do kapitału

  2. handlowych papierów wartościowych z prawem do kapitału

  3. dłużnych papierów wartościowych

  4. papierów wartościowych przejętych za wierzytelności

  5. akcji własnych do zbycia

  6. własnych wyemitowanych przez bank papierów wartościowych.

 

Akcje w jednostkach zależnych i stowarzyszonych oraz lokacyjne papiery wartościowe z prawem do kapitału wyceniane są według cen nabycia pomniejszonych o odpisy spowodowane trwałą utratą ich wartości( określanej mianem depracjacji ). Za depracjację uznaje się zgodnie z zarządzeniem Prezesa NBP:

  • ponoszenie przez kolejne lata strat nie znajdujących pokrycia w kapitałach własnych spółki, której bank jest akcjonariuszem lub udziałowcem

  • utrzymywanie się przez okres trzech kolejnych miesięcy kursu akcji poniżej ceny ich nabycia.

Wynika z tego, że papiery wartościowe wyceniane mogą być:

  • w cenie nabycia, lub

  • w cenie niższej, niż cena nabycia, tj. w cenie nabycia pomniejszonej o rezerwę na depracjację.

Rezerwa owa może być w ciągu roku obrotowego rozwiązana w całości lub w części, w przypadku poprawy sytuacji jednostki oraz wzrostu cen akcji.

Zatem tego rodzaju papiery wartościowe mogą być wycenione według cen nabycia lub poniżej tych cen, nie mogą natomiast być wycenione powyżej cen nabycia.

 

Handlowe papiery wartościowe z prawem do kapitału wyceniane są:

- według cen nabycia, lub

- według cen zakupu (zgodnie z ustawą o rachunkowości ), jeżeli nie wypacza to sytuacji finansowej danej jednostki ( brak zapisu dotyczącego cen zakupu w zarządzeniu Prezesa NBP ) oraz jeżeli nie są one wyższe od cen sprzedaży netto, którymi dla papierów wartościowych notowanych na giełdzie są notowania ich kursu na giełdzie; na skutek spadku cen sprzedaży netto ( na skutek spadku kursu ) handlowe papiery wartościowe tracą na wartości; zobowiązuje to bank do wyceny papierów wartościowych tego rodzaju na dzień bilansu po cenie sprzedaży netto, jeżeli jest ona niższa od ceny nabycia; jednak jeżeli w kolejnym okresie, za który sporządzane jest sprawozdanie, nastąpi wzrost ceny sprzedaży netto powyżej poziomu z okresu poprzedniego, wówczas należy je wycenić po cenie niższej, a więc po cenie z poprzedniego okresu; to oznacza, iż nie dochodzi do częściowego przywrócenia wartości do ceny nabycia.

Papiery wartościowe tego samego rodzaju nabywane są po różnych cenach, a następnie sprzedawane.

Banki stosują 3 metody wyceny wartości rozchodu sprzedanych papierów wartościowych, a mianowicie:

  1. metodę ceny przeciętnej, polegającą na ustaleniu przed każdym kolejnym rozchodem ceny przeciętnej ( średniej ważonej ), wyliczanej jako iloraz stanu papierów wartościowych w wyrażeniu wartościowym przez ich ilość;

  2. metodę ceny najwcześniejszej, polegającą na wycenie rozchodu papierów wartościowych po cenach tych papierów, które bank nabył najwcześniej, zaś po ich wyczerpaniu, po cenach tych , które nabył jako drugie;

  3. metodę ceny najpóżniejszej, polegającą na wycenie rozchodu papierów wartościowych po cenach tych papierów, które bank zakupił najpóżniej, zaś po ich wyczerpaniu po cenach papierów z poprzedniego zakupu.

 

Dłużne papiery wartościowe wyceniane są według aktualnej ceny sprzedaży, bez względu na to czy zaliczane są do papierów wartościowych handlowych czy lokacyjnych. Aktualna cena sprzedaży według słowniczka sporządzonego dla potrzeb planu kont banków to cena nabycia powiększona o zapadłe odsetki lub dyskonto przypadające na dany okres. Z definicji tej wynika, że aktualna cena sprzedaży może być tylko wyższa od ceny nabycia papierów wartościowych. Natomiast zgodnie z ustawą o rachunkowości cena sprzedaży to cena możliwa do uzyskania w dniu bilansowym, co oznacza, że może ona być tak wyższa, jak i niższa od cent nabycia.

Pomimo, że przepisy zarządzenia Prezesa NBP nie definiują pojęcia ceny sprzedaży ( aktualnej ceny sprzedaży ) według jednej, czy drugiej definicji, przyjmuje się, iż to ustawa o rachunkowości określa zasady wyceny tego rodzaju papierów wartościowych.

 

Papiery wartościowe przejęte za wierzytelności wyceniane są według ceny możliwej do uzyskania, którą ustala się jako różnicę pomiędzy kwotą długu, za który je przejęto a utworzoną rezerwą .I tak:

- wartość przejętych akcji notowanych na giełdzie ustala się biorąc pod uwagę sytuację finansową emitenta oraz średni kurs notowań giełdowych; gdy wyliczona cena jest wyższa od możliwej do uzyskania ceny sprzedaży ( czyli notowań z dnia wyceny ), wówczas wyceny dokonuje się według niższej ceny możliwej do uzyskania;

- wartość przejętych akcji nie notowanych na giełdzie ustala się na podstawie sytuacji finansowej podmiotu, którego akcje przejęto; jeżeli kapitały ( fundusze ) ocenianego podmiotu skorygowane o wynik finansowy wykazują wartość zerową bądż ujemną, wówczas należy utworzyć rezerwę na pełną kwotę długu, za który akcje przejęto; jeżeli natomiast wykazują one wartość dodatnią, wówczas tworzy się rezerwę jedynie na różnicę pomiędzy kwotą długu a ustaloną wartość przejętych akcji.

 

Akcje własne do zbycia wycenia się w cenie nabycia, nie wyższej od wartości nominalnej.

Własne wyemitowane przez bank papiery wartościowe wycenia się według ich wartości nominalnej.

Podobne prace

Do góry