Ocena brak

Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego

Autor /Bozydar Dodano /12.08.2011

Faza wszczęcia postępowania administracyjnego obejmuje następujące czynności organu administracji państwowej względnie stron postępowania :

  1. Wniesienie żądania strony względnie podjęcie przez organ czynności powodujących wszczęcie postępowania z urzędu.

  2. Wstępną merytoryczną ocenę podania strony oraz ocenę formalną tego podania przez organ administracji państwowej.

  3. Ocenę własnej zdolności organu do prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy .

  4. Zawiadomienie osób będących stronami o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron .

Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 $ 1). O tym czy postępowanie administracyjne może być wszczęte na wniosek względnie z urzędu przesądzają przepisy prawa materialnego , które wymagają wniosku strony o rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej lub dopuszczają wszczęcie postępowania z urzędu . Regułą jest że rozstrzygniecie sprawy w postaci przyznania stronom pewnych uprawnień następuje w postępowaniu wszczynanym na ich wniosek , natomiast postępowanie mające na celu nałożenie pewnych obowiązków może być wszczynane z urzędu przez organ administracji państwowej . Od wspomnianej zasady kodeks wprowadza odstępstwo polegające na tym , iż w sprawie , w której przepis prawa (materialnego) wymaga wniosku strony , organ administracji państwowej może wszcząć postępowanie z urzędu . Może to jednak uczynić tylko ze względu na szczególnie ważny interes strony i tylko wtedy , gdy strona wyrazi na to zgodę (art. 61 $ 2).

W przypadku wniesienia podania o wszczęcie postępowania organ administracji państwowej jest obowiązany do uprzedniej oceny formalnej podania , a także jego wstępnej zasadności (ocena merytoryczna ) . Ocena formalna ogranicza się do stwierdzenia , czy podanie odpowiada wymogom formalnym ustalonym w przepisach procesowych i/lub materialno - prawnych .

Ponieważ podanie powinno zawierać wskazanie osoby , od której pochodzi , jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (art. 63 $ 2) , zakres formalnej oceny podania jako pisma procesowego jest zatem wąski . Sankcją wynikającą z negatywnej oceny formalnej podania jest pozostawienie podania bez rozpoznania , co odnosi się jednak tylko do tych podań , w których nie wykazano adresu wnoszącego podanie i niema możności ustalenia tego adresu na podstawie danych posiadanych przez organ prowadzący postępowania (art. 64 $ 2).

Ponieważ pojęcie „strony” jest nierozerwalnie połączone z pojęciem „adresat decyzji administracyjnej” , organ powinien przede wszystkim zadbać , czy jest właściwy do rozpatrzenia sprawy , tzn. czy przepisy prawa materialnego upoważniają go do rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji . Wstępna ocena dopuszczalności wszczęcia postępowania na żądanie strony oraz ocena zdolności organu do załatwienia sprawy uzupełniają i warunkują się wzajemnie . Tylko w sytuacji , w której obie oceny są pozytywne , złożenie przez stronę żądania skutkuje wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek strony . Powstaje jednak pytanie , jakie są skutki procesowe i forma wyrażania przez organ negatywnej oceny odnośnie do legitymacji procesowej strony i własnej zdolności do załatwienia sprawy . Wydaje się jednak , że taka ocena musi być dokonywana przez organ administracji państwowej , aby nie nadawać biegu podaniom , które nie mogą być rozpatrywane w trybie postępowania administracyjnego .

Uzasadnione wydaje się być ocenianie zdolności procesowej strony w ramach oceny zdolności organu do rozstrzygnięcia sprawy ,tj. z zastosowaniem przepisów (art. 65,66). W sytuacji , gdy organ ,do którego wpłynęło podanie ,uzna się za niewłaściwy do jego rozpatrzenia należy przyjąć że , również osoba wnosząca podanie nie jest stroną postępowania administracyjnego przed tym organem , ponieważ organ ten nie jest kompetentny do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej ,tj. ustalenia konsekwencji prawa materialnego w stosunku do osoby wnoszącej podanie . Osoba ta może być stroną postępowania przed organem właściwym w sprawie , której podanie dotyczy.

W przypadku pozytywnej oceny wstępnej podania , co skutkuje wszczęcie postępowania na żądanie strony , organ prowadzący postępowanie zawiadamia o wszczęciu postępowania wszystkie osoby będące stronami w sprawie (art. 61 $ 4). Organ powinien więc rozważyć , które z osób „zainteresowanych w sprawie” mogą mieć interes prawny w załatwieniu sprawy , przy czym podstawą kwalifikacji tych osób jako stron w rozumieniu art. 28 mogą być wyłączone przepisy prawa materialnego .

Brak zawiadomienia innych stron postępowania oznacza zawinione przez organ administracji pozbawienie stron prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym .

Ustalenie daty wszczęcia postępowania jest doniosłe nie tylko z tego względu , że od tej daty rozpoczynają bieg terminy załatwiania spraw (art. 35) , lecz także dlatego , iż wszczęcie postępowania aktualizuje uprawnienia wynikające z prawa stron do udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 10 $ 1) Kodeks określa expressis verbis jedynie datę wszczęcia postępowania na żądanie strony , którą jest dzień doręczenia żądania organowi administracji państwowej (art. 61 $ 3), jeżeli takie żądanie pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 .

Wobec milczenia kodeksu w sprawie daty wszczęcia postępowania z urzędu kwestia rodzaju i charakteru czynności organu administracji państwowej powodujących wszczęcie postępowania z urzędu jest rozważana w orzeczenie NSA .Sąd administracyjny ustalił ogólne cech tych czynności

  1. pierwsza czynność urzędowa w sprawie , której postępowanie dotyczy

  2. czynność o charakterze zewnętrznym podjęcia przez organ administracji uprawniony , działający w granicach przysługujących mu kompetencji

  3. o podjęciu tej czynności powiadomiono stronę.

Z instytucją wszczęcia postępowania łączy się obowiązek organu wszczęcia i prowadzenia jednego postępowania w sprawie , która dotyczy stron o sprzecznych interesach . Obowiązek organu aktualizuje się wówczas , gdy przedmiotem postępowania są sprawy , w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji państwowej (art. 62).

Organ administracji państwowej nie może stosować art. 62, czyli rozstrzygnięć jedyną decyzją administracyjną wniosków dwóch stron o sprzecznych interesach , dotyczących wprawdzie tego samego przedmiotu , jednakże opartych na odrębnych podstawach materialno - prawnych .

Podobne prace

Do góry