Ocena brak

Wspólnotowa kontrola sądowa - stwierdzenie nieważności aktu wspólnotowego

Autor /Leon Dodano /22.07.2011

 

Skarga o stwierdzeniu nieważności aktu wnoszoną do ETS lub Sądu Pierwszej Instancji może być oparta na zarzucie:

  • braku kompetencji;

  • naruszenia istotnego wymogu proceduralnego;

  • naruszenia Traktatu lub jakiegokolwiek postanowienia prawnego odnośnie do jego stosowania;

  • nadużycia władzy.

Celem skargi jest sprawdzenie legalności aktów instytucji wspólnotowych wywołujących skutki prawne wobec osób trzecich.

Ze skargą mogą wystąpić:

  1. do ETS

państwo członkowskie, Rada, Komisja, Parlament Europejski (*podmioty uprzywilejowane)

EBC ( Europejski Bank Centralny) , Trybunał Obrachunkowy w celu ochrony własnych kompetencji;

  1. do SPI:

osoby fizyczne i prawne, przeciwko decyzjom i rozporządzeniom faktycznie stanowiącym decyzje, które dotyczą ich bezpośredni i indywidualnie.

 

Skargę można wnieść w ciągu 2 miesięcy od opublikowania aktu lub od podania go do wiadomości powodowi, albo od dowiedzenia się powoda o akcie. Akt zostaje uznany za nieważny od chwili wydania. W szczególnych przypadkach ETS/ SPI może uznać skutki nieważnego aktu za pozostające w mocy.

 

Art. 230 TWE

art. 230

Trybunał Sprawiedliwości kontroluje legalność aktów uchwalonych wspólnie przez Parlament Europejski i Radę, aktów Rady, Komisji i EBC, innych niż zalecenia i opinie, oraz aktów Parlamentu Europejskiego zmierzających do wywarcia skutków prawnych wobec podmiotów trzecich. W tym celu Trybunał jest właściwy do orzekania w zakresie skarg wniesionych przez Państwo Członkowskie, Parlament Europejski, Radę lub Komisję, podnoszących zarzut braku kompetencji, naruszenia istotnych wymogów proceduralnych, naruszenia niniejszego Traktatu lub jakiejkolwiek reguły prawnej związanej z jego stosowaniem lub nadużycia władzy.Trybunał Sprawiedliwości jest właściwy, na tych samych warunkach, do orzekania w zakresie skarg wniesionych przez Trybunał Obrachunkowy i przez EBC, zmierzających do zapewnienia ochrony ich prerogatyw. Każda osoba fizyczna lub prawna może wnieść, na tych samych warunkach, skargę na decyzje, których jest adresatem oraz na decyzje, które mimo przyjęcia w formie rozporządzenia lub decyzji skierowanej do innej osoby dotyczą jej bezpośrednio i indywidualnie. Skargi przewidziane w niniejszym artykule powinny być wniesione w terminie dwóch miesięcy, stosownie do przypadku, od daty publikacji aktu lub jego notyfikowania skarżącemu lub, w razie ich braku, od daty powzięcia przez niego wiadomości o tym akcie.

art. 231

Jeżeli skarga jest zasadna, Trybunał Sprawiedliwości orzeka o nieważności danego aktu. Jednakże w odniesieniu do rozporządzeń, Trybunał Sprawiedliwości, jeśli uzna to za niezbędne, wskazuje, jakie skutki rozporządzenia, o którego nieważności orzekł, powinny być uważane za ostateczne.

 

Do pyt. 59 (źródło: wykład) Marta N

Skarga o stwierdzeniu nieważności aktu Unii jest możliwością kontroli aktów prawa wtórnego. Ponieważ ETS jest strażnikiem wspólnotowej konstytucji Unii, to wskutek wyroków ETS akty stają się nieważne.

Taką skargę do ETS mogą wnieść:

  • podmioty uprzywilejowane ( te, które mogą zażądać unieważnienia aktu w każdej sprawie)

  1. państwa członkowskie

  2. RUE, KE, PE

  • nieuprzywilejowane instytucjonalne ( takie, które są instytucjami wspólnotowymi, ale nie w każdej sytuacji mogą żądać unieważnienia aktu wspólnotowego, lecz tylko wtedy kiedy ten akt dotyczy bezpośrednio ich kompetencji)

  1. TO i EBC

  • nieuprzywilejowane nieinstytucjonalne ( mają niewielkie możliwości wystąpienia z tą skargą, bo tylko wtedy jeżeli dotyczy to ich bezpośrednio i indywidualnie)

  • osoby fizyczne i prawne z państw członkowskich.

TWE mówił o braku czynnej legitymacji procesowej PE, w TUE pojawił się zapis o czynnej legitymacji procesowej oraz że jest to podmiot nieuprzywilejowany instytucjonalny. Natomiast zapis o tym, że PE jest podmiotem uprzywilejowanym do wnoszenia takich skarg pojawił się dopiero w traktacie z Nicei.

Orzecznictwo ETS :

Sprawa PE v RUE ( Comitology) 1988 r.: PE chciał unieważnić akt wydany przez RUE, ponieważ nie skonsultowała go z Komitetem Obrachunkowym. ETS uznał ,że PE nie posiada legitymacji procesowej I nie może zaskarżyć RUE.

Ale już 1990 r. sprawa PE vs RUE (Charnobyl): RUE wydała rozporządzenie, które określało maksymalny poziom skażenia żywności z błędem formalnym, czyli nie zasięgnęła poprzednio opinii organów konsultacyjnych. ETS stwierdził, że ogólną zasadą Unii jest to , że między organami Unii musi istnieć równowaga instytucjonalna,a w związku z tym ,że PE nie ma uprawnień do zaskarżenia RUE , to takiej równowagi również nie ma. Wniosek ETS: PE posiada legitymację procesową i mógł zaskarżyć takie rozporządzenie RUE.

Sprawa Cordoniu SA vs RUE: RUE wydała rozporządzenie , które stanowiło, że nazwa wina cremant jest nazwą zastrzeżoną do win francuskich i luksemburskich. Hiszpańska spółka Cordoniu, która od 1924 r. produkowała wina z tym słowem w nazwie ,uznała, że poniesie duże straty finansowe, jeżeli będzie musiała zmienić nazewnictwo swojej produkcji wycofując z niej słowo cremant.

ETS: uznał, ze spółka jest bezpośrednio i indywidualnie dotknięta tym rozporządzeniem i sprecyzował, że słowo cremant oznacza sposób produkcji wina, a nie jego pochodzenie terytorialne.

 

Skarga może być wniesiona wobec aktów wydanych przez : PE, KE, EBC i RUE.( bierna legitymacja procesowa).

Rodzaje aktów podlegających unieważnieniu:

  • akty wspólnotowe

  • akty wiążące: decyzje, rozporządzenia, dyrektywy. Opinie i zalecenia nie są wiążące!!!

 

Przyczyny i podstawy prawne do podważania aktu wspólnotowego (art. 230 TWE):

  1. niekompetencja organu, który wydał dany akt, polegająca na tym że było to działanie przekraczające uprawnienia przyznane temu organowi.

  • Niekompetencja absolutna ( Unia w ogóle nie miała prawa regulować danej dziedziny np. szkolnictwo, kultura, kwestie opodatkowania)

  • niekompetencja relatywna ( kiedy Wspólnota może regulować daną kwestię,ale inna instytucja miała wydać ten akt albo powinna byłą użyć innego aktu prawnego)

  • istotny błąd proceduralny : działanie sprzeczne z procedurami

  • brak uzasadnienia aktu prawnego (uzasadnienie musi być)

  • wymóg istotności (błąd jest istotny, ponieważ wpływa na treść aktu)

 

Orzecznictwo ETS do tego punktu:

Sprawa Roquette v RUE: RUE przyjęła rozporządzenie, które regulowało rynek izoglukozy bez przyjęcia opinii PE. Firma Roquette uznała, że jest to sprzeczne z jej interesami, ale nie mając dowodów że dotknęło to ją bezpośrednio, po zapoznaniu się z przepisami prawa wspólnotowego, stwierdziła, że rozporządzenie było przyjęte bez zasięgania opinii PE. RUE uznała, że nie ma potrzeby sięgać po taką opinię , skoro nie jest ona i tak dla niej wiążąca. ETS unieważniło akt, bo wymóg proceduralny ( w tym przypadku- zasięgnięcie opinii PE przed przyjęciem rozporządzenia) musi być spełniony.

Sprawa RFN vs KE:

Każdy akt prawny, który jest uchwalany musi być przedstawiony państwom członkowski w ich językach ojczystych. RFN dostała taki akt w języku angielskim, a nie niemieckim. Poza tym z opóźnieniem- 2 dni przed tym jak miał on zostać uchwalony, a nie 3 tygodnie przed jak powinno być. Więc stwierdzono że z tych powodów nie zdążą takiego aktu przyjąć. ETS zgodził się z RFN że wymóg proceduralny nie został dotrzymany.

 

  • naruszenie traktatu lub jakiegokolwiek postanowienia prawnego dotyczącego stosowania traktatu

  • nadużycie władzy ( kiedy instytucja WE umyślnie dąży do osiągnięcia celów sprzecznych z prawem, stosując instrumenty prawa wspólnotowego). Można wtedy zaskarżyć taką instytucję jako całość lub jej funkcjonariuszy, chociaż bardzo trudno jest udowodnić tą umyślną winę.

Orzecznictwo ETS do tego punktu:

Sprawa Franco Guiffrida v RUE: Po przystąpieniu do konkursu na funkcjonariusza Wspólnot, Franco uznał, że konkurs ma ch-r fikcyjny, ponieważ nie było ani żadnych testów, ani rozmów kwalifikacyjnych, i wiadomo było z góry kto się dostanie, dlatego zaskarżył decyzję aktu zatwierdzającego wyniki konkursu.

ETS: stwierdził nadużycie władzy, ponieważ zatrudnienie pracowników powinno odbywać się na zasadach merytorycznych, a wybór nie może być z góry przesądzony.

 

Postępowanie przysługujące na zaskarżenie aktu może być wszczęte w terminie 2 miesięcy od momentu opublikowania aktu w Dzienniku Urzędowym lub od momentu powiadomienia o tym powoda albo od dnia , w którym powód dowiedział się o treści aktu, jeżeli był nieobecny wcześniej.

ETS może: uznać akt za nieważny w całości, lub tylko częściowo labo odrzucić wniosek o unieważnieniu.

Jeżeli akt uznany zostaje za nieważny ex tunc ( czyli że był on nieważny od samego początku)

lub nieważny erga omnes ( czyli jest on nieważny względem wszystkich podmiotów) , to instytucja , która ten akt wydała ma obowiązek dostosowania się do tego wyroku.

 

 

 

Podobne prace

Do góry