Ocena brak

„Współistnienie“ Zachodu i Wschodu w latach 1972 - 1980

Autor /Remigiusz767 Dodano /06.01.2012

  • Już podczas kampanii wyborczej Nixon zapowiadał że polityka siły jest mało skuteczna i trzeba ją zastąpić pokojowym współzawodnictwem z ZSRR. Mówił, że po erze „konfrontacji nast.…ąpiła era negocjacji”. Było to głównym hasłem Nixona w stosunkach z ZSRR. Zmienił podejście do roli USA w świecie. Chciał zrzucić brzemię z USA i zaakceptować partnerstwo z ZSRR na płaszczyźnie wojskowo – strategicznej oraz współzawodnictwo technologiczne, społeczne i ekonomiczne.

  • Od połowy lat 70. widoczny był w stosunkach USA- ZSRR proces odprężenia, który zaowocował m.in. wspólnym oświadczeniem prezydenta USA G. Forda i przywódcy ZSRR L. Breżniewa, wydanym 24.11.1974 we Władywostoku, a dotyczącym zamiaru zawarcia nowego porozumienia w sprawie ograniczenia zbrojeń strategicznych. Oświadczenie to nawiązywało oczywiście do SALT I.

  • Gdy J. Carter objął prezydenturę doktryna Nixona przestała obowiązywać a polityka USA stała się nierówna i pełna nieoczekiwanych rozwiązań. Dochodziło do spięć na tle przestrzegania helsińskich deklaracji praw człowieka.

  • W ZSRR polityka zagraniczna prowadzona w sposób ciągły, gdyż u władzy wciąż CI sami ludzie. Założenie ich polityki to dążenie do utrwalenia i rozszerzenia pokojowego współistnienia państw o odmiennych ustrojach a tym samym poprawa klimatu między wschodem a zachodem. Znajdowało to ujście m. In. w działaniach służących odprężeniu, czyli np. podpisywaniu układów bezpieczeństwa. Był to tzw. „program pokoju” z 1971 r. z XXIV zjazdu KPZR.

  • Te dwa spojrzenia łączyła głównie chęć zapobiegania katastrofie jądrowej i wytrwałe negocjacje.

  • Warto wspomnieć o podpisaniu układu SALT I z 25. 05. 1972- porozumienia o niektórych środkach ograniczania strategicznych zbrojeń ofensywnych.

  • 29.05. 1972 podpisano układ o podstawach stosunków wzajemnych między USA i ZSRR. L. Breżniew i R. Nixon. Zapobieganie groźbie wojny, rozładowywanie napięć międzynarod. Umacnianie powszechnego bezpieczeństwa i współpracy międzynarodowej, również w gospodarce, kulturze. Uznano za podstawę stosunków zasadę pokojowego współistnienia i zapobieganie wybuchowi wojny jądrowej.

  • Kolejna faza to układ SALT II – układ o ograniczeniu strategicznych zbrojeń ofensywnych z 18. 06. 1979. Został podpisany ale wiele stało na przeszkodzie Polityka J. Cartera zniechęcała ZSRR do rozmów, ale doszło do porozumienia, zbliżał się bowiem termin wygaśnięcia SALT I ( X 1977). Podobnie jak w SALT I kwestie związane z kontrolą miała rozstrzygać Stała Komisja Konsultacyjna.

  • SALT II i związane z nim dokumenty wzbudziły nowe nadzieje na proces odprężenia, jednak Senat USA nie chciał zaakceptować jego treści.

  • Lata 1972- 1976 to okres w którym podpisano 40 % układów i porozumień radziecko- amerykańskich. Taka intensywność miała na celu wyeliminowanie niebezpieczeństwa wojny jądrowej. Sprzyjała ograniczeniu wyścigu zbrojeń i procesom odprężenia.

  • USA chciało poprawić także ograniczone do tamtej pory stosunki gospodarcze z ZSRR. Zawarto też 10-letnią umowę o współpr. gosp. , przemysł. i technicznej. ( 24.11.1974). Ooprawiono sieć komunikacyjną lotniczą i morską w związku z tym.

  • Nastąpiło pogłębienie współpracy naukowo- technicznej. Utworzono Radziecko- Amerykańską Komisję do spraw Współpracy Naukowo- Technicznej, która wyłoniła wiele mieszanych grup roboczych.

  • Ważne też by pamiętać o KBWE. Podpisanie aktu końcowego było punktem kulminacyjnym polityki odprężeniowej między Wschodem a Zachodem. A w latach następnych zwoływano konferencje przeglądowe KBWE.

  • Za kadencji Cartera USA zahamowało wspólne badania, regres zaznaczył się po rezygnacji z realizacji planów współpracy kulturalnej i naukowo- technicznej ZSRR ( 4.01.1980) w związku z jego interwencją w Afganistanie.

  • Po wyborach w 1980 zwyciężył Ronald Reagan z partii republikańskiej i odtąd nieufna polityka Waszyngtonu wobec Moskwy staje się bardziej zdeterminizowana i zdecydowana zarazem, opiera się na faktach, a nie zadawala obietnicami.

Do góry