Ocena brak

Współczesne problemy patologii społecznej

Autor /zofia Dodano /17.03.2011

1. WstępMianem patologii społecznej w socjologii określa się zachowanie jednostek i określonych grup społecznych sprzeczne z wartościami lub normami danej kultury. Mogą one dotyczyć zarówno pojedynczych osób, rodzin lub struktur organizacyjnych.

Do zakresu zachowań dewiacyjnych zaliczyć można:• Przestępczość• Zachowania patologiczne, dysfunkcyjne wobec rodziny• Samoniszczenie – alkoholizm, narkomania, samobójcze oraz inne działania przeciwwłasnej osobie• Typy zachowań aspołecznych – działania zmierzające do zaostrzenia konfliktówspołecznych, narodowościowych, religijnych, itp.• Dewiacyjne zachowania seksualne – pedofilia, kazirodztwo, gwałty• Inne zachowania występujące na podłożu psychospołecznym – zaburzeniapsychiczne, nerwice, itp.2. AlkoholizmAlkoholizm to jedna z najbardziej rozpowszechnionych patologii w Polsce i naświecie, ciesząca się również bardzo dużym przyzwoleniem społecznym, natomiastabstynencja uważana jest za rzecz nienaturalną. Alkoholicy pochodzą z różnych środowisk i stanowią od 10 do 15 procent społeczeństwa.Nadużywanie alkoholu jest bez wątpienia przyczyną dezorganizacji i rozbicia wielu rodzin.Powoduje to także straty w gospodarce – drastyczne obniżenie jakości i wydajności pracy, absencja i wypadki przy pracy. Jest to także przyczyna wielu innych zachowań patologicznych– przestępczości, wandalizmów czy samobójstw.Istotną kwestią jest temat nadużywania alkoholu wśród nieletnich. Powszechna dostępnośćnapojów alkoholowych w sklepach oraz nieograniczony czas handlu alkoholem sprzyjarozprzestrzenianiu się tego zjawiska. Również i tutaj istnieje społeczne przyzwolenie – widokpijanej młodzieży dzisiaj już nikogo nie dziwi.3. NarkomaniaZjawisko narkomanii zawsze miało swoje miejsce w dziejach ludzkości, choćprzez długi czas miało ono charakter sporadyczny i bardziej jednostkowy niżspołeczny. Szukanie coraz to nowszych sposobów, ułatwiających rozwiązywanie życiowychproblemów oraz rozładowywaniu napięcia, doprowadziło do "rozpowszechniania się"uzależnień, a między innymi właśnie narkomanii. Mimo, iż zjawisko to jest już znane od wieluwieków, żadne z dotychczasowych działań, zmierzających do całkowitego usunięcia lubprzynajmniej ograniczenia negatywnych skutków - nie przyniosło oczekiwanych efektów.Zjawisko narkomanii zaczyna obejmować coraz to młodsze pokolenia, a granica wieku osóbsięgających po narkotyki, ciągle się obniża.Narkotyki stały się kolejną używką, lecz w przeciwieństwie do innych używek, takich jakkawa, herbata czy nawet alkohol - dokonują one ogromnych spustoszeń w organizmieczłowieka. Jak mówią policyjne statystyki - do handlu narkotykami (na terenie Polski)dochodzi w 90% szkół średnich oraz 75% szkół podstawowych.W ostatnim czasie zjawisko nasiliło się za sprawą tzw. funshopów - sklepów w którychmożna legalnie nabyć substancje psychoaktywne. Są one dostępne dla każdego, co sprawia, żeczęsto sięgają po nie nieletnie osoby. Wobec braku podstaw prawnych do kwestionowaniadziałalności takich placówek, nie można zakazać handlu w/w substancjami, a uchwalaniestosownych przepisów jest procesem czasochłonnym i długotrwałym, tak więc sytuacja tautrzyma się zapewne przez jakiś czas.Jak wynika z badań, młodzież po raz pierwszy próbuje narkotyków z ciekawości czy też dlaszpanu przed rówieśnikami; zdarza się również, iż powodem jest ciężka sytuacja w rodzinie(np. pijący ojciec, bezrobocie i bezradność rodziców), trudności w nauce czy też miłosnyzawód. Niemal wszyscy zaczynają używanie od "niewinnej trawy", by następnie przekraczaćkolejne bariery, często nawet nie zdając sobie sprawy kiedy.4. PrzemocPowszechnie sądzi się, iż przemoc stosują jedynie członkowie patologicznychrodzin i choć jest prawdą, że przemoc jest często zjawiskiem towarzyszącym alkoholizmowiczy też prymitywnym obyczajom, jak wskazują badania - jedną z przyczyn przemocy jestrównież chłodna atmosfera w domu jak i zła sytuacja socjalna i ekonomiczna rodziny.Najczęściej spotykanym rodzajem przemocy jest przemoc domowa. Można ją podzielić naprzemoc fizyczną (nieprzypadkowe zranienia, przymus fizyczny, ograniczenie swobody),psychiczną (zastraszenie, nadużycia emocjonalne i brak uczuć) oraz seksualną (kazirodztwo,gwałt). W Polsce, proceder psychicznego i fizycznego znęcania się (przede wszystkim naddziećmi) jest zjawiskiem bardzo powszechnym.Osoby krzywdzące współmałżonka, dopuszczające się nadużyć wobec dzieci oraz dręczącestarszych krewnych - mają pewne cechy wspólne:• niska samoocena• błędny wizerunek ofiary• poczucie braku kompetencji• brak wsparcia i pomocy• brak empatii• problemy w małżeństwie• problemy z samokontrolą• depresja• izolacja społeczna• doświadczenie bycia krzywdzonym i zaniedbywanym w dzieciństwieNajczęściej interwencja przerywająca proceder przemocy domowej nadchodzi dopiero wsytuacji, gdy zmaltretowane fizycznie i psychicznie ofiary tej przemocy trafiają do szpitala.Niestety, przemoc w rodzinach ma długą historię, jednak można wskazać potencjalneczynniki ryzyka, które wskazywały by na to zjawisko, co pozwoliło by udzielić ofiaromodpowiednio wcześnie pomocy. Wśród czynników ryzyka, psychologowie najczęściejwymieniają:• wcześniejsze doświadczenia związane z przemocą• obojętność• brak tolerancji• rodzice nadopiekuńczy oraz nadmiernie obawiający się o swoje dziecko• społeczno- ekonomiczne problemy• choroby psychiczne• uzależnienia• młody wiek matki• niewielkie odstępy czasu pomiędzy kolejnymi ciążamiWażnym jest, by ofiary przemocy nie czuły się osamotnione, zagubione i bezradne w swojejsytuacji, dlatego też tak wielkie znaczenie ma stworzenie instytucji pierwszego kontaktu.Należy więc pamiętać, iż są instytucje, do których można, a wręcz należy się zwrócić o pomoc,gdyż bierność może jedynie prowadzić do eskalacji zjawiska przez poczucie bezkarnościsprawcy.5. SamobójstwaPrzyczyny podejmowanych prób samobójczych przez młodzież niczym nie różnią w motywacjiod zachowań tych podejmowanych osoby dorosłe i najczęściej są to:• poczucie odrzucenia• poczucie krzywdy• niezrozumienie• mała tolerancja na stres• brak umiejętności radzenia sobie z problemami finansowymi• samotność• chorobaRodzina jest miejscem, w którym powinny być kształtowane postawy takie jak: miłość,wzajemna akceptacja, szacunek, uznawanie własnych oraz cudzych praw jak i poczuciewłasnej i cudzej wartości. W przypadku nie występowania wymienionych postaw w rodzinie,w późniejszych latach mogą u dzieci wystąpić skłonności do przejawiania zachowańagresywnych i autoagresywnych, destruktywnych i samobójczych. Kolejną z przyczynpodejmowanych przez młodych ludzi prób samobójczych są ich kłopoty szkolne, przy czymnie tylko są to problemy z nauką, lecz również takie sytuacje jak: odrzucenie przezrówieśników, konflikty z nauczycielami czy kolegami oraz brak sukcesów i osiągnięć wpozaszkolnych zajęciach.6. WnioskiFaktem niezaprzeczalnym jest, iż patologie społeczne stanowią ogromny problem dlawspółczesnego świata, a w tym i dla Polski. Wśród tych wymienionych występują równieżtakie negatywne zjawiska jak realne zagrożenie terroryzmem, coraz trudniejsza sytuacjafinansowa większości polskiego społeczeństwa, rosnące różnice w wynagrodzeniach (międzyosobami znajdującymi się na szczycie "łańcucha zarobkowego", a tymi samym jego dole.Rosnąca bieda i bezrobocie rodzą frustrację i załamanie; niektórzy uciekają w alkohol czynarkotyki, inni chcąc zapewnić sobie przetrwanie, uciekają się do kradzieży i nawetmorderstw.Bardzo podobne problemy zaczęły dzisiaj dosięgać również młodych ludzi, którzy nie wiedzą,czego mogą się spodziewać po swojej przyszłości, nie potrafią podjąć decyzji co do przyszłości.Wszechogarniający wyścig szczurów nakazuje pędzić za wiedzą, a polskie szkolnictwonastawione jest przede wszystkim na napychanie uczniom głowy mało przydatnymiinformacjami. Jak to doskonale przedstawia światowy ranking wyższych uczelni - polskisystem: zakuć - zdać - zapomnieć - nie sprawdza się.Wymagania nauczycieli przerastają możliwości przeciętnego ucznia, który nie radzi sobie ztakim nawałem informacji; dlatego też coraz częściej decyduje się on na używki, mogące mupomóc podołać tej niemal nadludzkiej pracy. W szkolnym środowisku, lecz i wszędzie indziej- patologie społeczne rosną w siłę; rodzina straciła dziś na znaczeniu, szkoła przestałaedukować, a zwykli ludzie, przytłoczeni codziennością życia, nie wiedzą jak sobie w nimradzić, jak przetrwać.

Podobne prace

Do góry