Ocena brak

Wpływy funkcjonalne na kształt i położenie serca

Autor /evelynda Dodano /18.01.2012

 Szczególne zmiany kształtu i położenia powodują fazy czynnościowe, skurcz i rozkurcz serca: w chwili skurczu komór, kiedy przedsionki się rozszerzają i stopniowo uwypuklają napełniając się krwią, a sprężyste tętnice wypełniając się poszerzają się i wydłużają, następuje przesunięcie podstawy komór w kierunku przednlo-dołnym (koniuszka serca), podczas kiedy sam koniuszek położenia swego prawie nie zmienia. W rozkurczu komór odbywa się ruch odwrotny.

Również ruchy oddechowe  zmieniają położenie serca: w czasie wydechu serce układa się silniej w kierunku poprzecznym, podczas wdechu wraz z uniesieniem się klatki piersiowej i opuszczeniem przepony przyjmuje położenie więcej strome; wtedy też korona serca unosi się, koniuszek zaś opuszcza i przesuwa przyśrodkowo. O ile w spokojnym oddechu te zmiany kształtu i położenia nie są zbyt duże, o tyle są one wielkie we wzmożonym oddychaniu. W najgłębszym wdechu serce zstępuje aż do kąta żebrowego poniżej wyrostka mieczykowatego, gdzie skurcze jego są wyczuwalne, a często nawet widoczne.

Oprócz tych rytmicznych zmian położenia zazwyczaj zachodzą jeszcze inne, czy w zmianach położenia ciała, czy zwłaszcza podczas wzrastania i rozwoju dziecięcego, kiedy zachodzą zmiany kształtu klatki piersiowej i zstępowanie trzew. Jest rzeczą zrozumiałą, że u dziecka, u którego przepona ustawiona jest wyżej, podobnie jak u kobiety, również serce przyjmuje wyższe i bardziej poprzeczne położenie J sięga dalej w stronę lewą; koniuszek serca położony jest wyżej (u dziecka może nawet ezec w 4 przestrzeni międzyżebrowej nieco bocznie od linii sutkowej); natomiast u ludzi starych uderzenie koniuszka serca może się zaznaczyć nawet w 6 przestrzeni międzyżebrowej.

W pionowej postawie ciała serce ustawione jest niżej, podobnie jak serce starcze, a w związku z wydłużeniem się aparatu wieszadłowego—korony serca, przyjmuje położenie bardziej strome, odwrotnie niż w poziomym położeniu, kiedy przepona ustawia się wyżej i serce przyjmuje wyższe położenie i układa się bardziej poprzecznie. W położeniu ciała na boku serce przesuwa się w odpowiednim kierunku.

Wielkie zmiany położenia serca występować mogą pod wpływem długotrwałego ucisku, jak np. pod wpływem wysięków w jamach surowiczych. Zmiany te mogą być tak duże, że serce ze swego prawidłowego położenia stopniowo kieruje się w stronę prawą; w odróżnieniu od odwrotnego położenia (silus inuersus) mówimy o prawostronnym przesunięciu koniuszka serca (dextropositio). Natomiast odwrotne położenie (silus inuersus s. dextrocardia) jest odmianą rozwojową, w której nie tylko koniuszek serca skierowany jest w stronę prawą, ale całe serce jest odbiciem lustrzanym stosunków prawidłowych zarówno pod względem położenia oraz kształtu, jak i pod względem budowy (np. układ pasm mięśniowych); również początek wielkich tętnic i ujścia żył wykazują wtedy obraz odbicia lustrzanego w stosunku do normy. To odwrotne położenie serca przeważnie występuje razem z odwrotnym położeniem pozostałych trzew.

Podobne prace

Do góry