Ocena brak

Wpływ telewizji na psychikę i osobowość dziecka.

Autor /maria32 Dodano /14.03.2011

 

Telewizja jest obecnie najpopularniejszym środkiem masowego przekazu. Łatwość odbioru przekazywanych treści, możliwość korzystania z telewizora w domu spowodowały zejście innych mass mediów na dalszy plan( kino, książki, radio, czasopisma). Dlatego coraz większa liczba osób poddawana jest telewizyjnej presji.

Faktem jest, że współczesne dzieci od najmłodszych lat pozostają pod ogromnym wpływem programów telewizyjnych. Oglądając dużo i często ulegają kilku rodzajom telewizyjnych wpływów. Przede wszystkim tzw. wpływom bezpośrednim, natychmiastowym, polegającym na oddziaływaniu na emocje i uczucia odbiorcy oraz intelektualnym opracowaniu obejrzanych treści. Szczególnie mali widzowie głęboko przeżywają obrazy niosące ze sobą duży ładunek emocjonalny i to nie tylko ten o charakterze negatywnym, ale także ten, który wywołuje silne pozytywne emocje. Emocje te są tym silniejsze, że często „wspomaga” je bogata wyobraźnia dziecięca oraz fakt, oraz fakt, że dzieci w wieku przedszkolnym nie zawsze potrafią odróżnić to co rzeczywiste, od fikcji. Bierna obserwacja, efektem której są nagromadzone różnorodne, przeważnie negatywne emocje, ujawnia się w psychice pod postacią lęków, zaburzeń snu, nadpobudliwości, drażliwości, a nawet agresji.

Natomiast podejmując próbę intelektualnego opracowania oglądanych treści, przedszkolaki tworzą wizję świata opartą na pozornych przesłankach. Nie dostrzegają jeszcze logicznego związku między faktami i zdarzeniami, tłumaczą obserwowane zjawiska w „magiczny sposób”. Stworzona tą drogą fikcja staje się bliższa i bardziej zrozumiała niż realne życie, tym bardziej, że często dzieci więcej czasu „spędzają w obecności telewizora” niż w kontaktach z otoczeniem społecznym: rodzicami, rodzeństwem, rówieśnikami, dorosłymi. Oglądając film dzieci przyjmują dosłownie elementy wizualne i nie są zdolne doszukiwać się przenośni czy symbolu. Ważne jest dla nich to, co film pokazuje, a nie to, co się za prezentowanymi treściami kryje. Podziwiają mądrych i silnych bohaterów, ale nie potrafią wnikać w motyw ich działania. Ich oceny są powierzchowne i globalne.

Wpływ kumulatywny – to taki, który działa na zasadzie drążenia i prowadzi do sumowania się początkowo nieuchwytnych wpływów z kolejno oglądanych programów, co w rezultacie powoduje poważne zmiany w psychice odbiorcy. Nawet słabe, ale systematyczne bodźce, sprzyjające niemożności wyrażania uczuć i narastających napięć emocjonalnych, mogą prowadzić do zaburzeń zachowania i dezorganizacji osobowości dziecka

(np. w postaci lęków nocnych, nadpobudliwości, agresji.

Możliwy jest także wpływ podświadomy. Ma on miejsce wówczas, gdy widz początkowo odrzuca postawy prezentowane na ekranie z powodu kontekstu, w jakim zostały pokazane ( np. agresja zostaje ukarana), jednak po pewnym czasie okoliczności towarzyszące mogą ulec zapomnieniu, ale nadal pozostają napięcia uczuciowe wywołane postawą bohatera.

Wpływ zewnętrzny przejawia się w naśladowaniu akceptowanych przez widza wzorców. Jego efektem są częste wśród dzieci bezkrytyczne próby naśladowania zachowań ulubionych bohaterów. W zabawach tematycznych dzieci dosłownie odtwarzają utrwalone w pamięci obrazy i sceny z filmów. Naturalną konsekwencją tego rodzaju wpływów są także zmiany w zakresie sposobu mówienia. Dzieci przyswajają język bohaterów operując słowami , których nie rozumieją.

Inne szkodliwe wpływy telewizji w okresie rozwojowym , to : zaburzenia komunikacji , gdyż dialog z ekranem jest zawsze jednostronny , oderwanie się od realnego życia poprzez wypełnianie go treściami telewizyjnymi , zniekształcenie wyobraźni i aktywności twórczej , gdyż gotowe rozwiązania zachęcają do odtwarzania , a nie tworzenia. Znawcy problematyki wskazują także na upośledzenie prawidłowej wymowy , szczególnie u tych dzieci , które często oglądają filmy wideo ( w trakcie ich emisji nakładają się dwie warstwy językowe ). Inne problemy to : zaburzenia spostrzegania perspektywy , kształcenie podatności na sugestię i bezkrytyczność , niebezpieczeństwo kształtowania się niewłaściwych postaw i stereotypów , indukcja zachowań agresywnych.

Efektem zbyt długiego siedzenia przed telewizorem mogą być wady postawy , takie jak : okrągłe plecy , zapadanie klatki piersiowej , spadek pojemności życiowej płuc , skrzywienie kręgosłupa. Dochodzi do tego jeszcze przeciążenie narządów zmysłów : wzroku , słuchu oraz ogólne zmęczenie organizmu wywołane migotaniem i pulsowaniem ekranu telewizyjnego. Przedstawione powyżej negatywne wpływy telewizji wskazują na to , że dzieci nie powinny mieć do niej dostępu. Jednak przy zachowaniu pewnych warunków dziecko może wynieść wiele korzyści z oglądanie programów telewizyjnych. Do tych warunków należy zaliczyć przede wszystkim : dostosowanie programu do możliwości intelektualnych i emocjonalnych dziecka , kontrolowanie czasu oglądania , omówienie i interpretowanie obejrzanych treści ( np. w gronie rówieśników , z rodzicami , z dziadkami , z nauczycielami ). Tylko świadome i właściwe organizowanie obcowania dziecka z telewizją wpływa pozytywnie na rozwój wszystkich sfer jego psychiki : sfery poznawczej , emocjonalnej , społecznej i moralnej. Do zalet zorganizowanego kontaktu dziecka z programami telewizyjnymi należy zaliczyć : dostarczanie nowych informacji , wzbogacanie biernego i czynnego języka dziecka , rozwijanie zainteresowań i zdolności poznawczych , kształtowanie postaw społecznych , moralnych , inspirowanie zabaw i rozwijanie twórczej wyobraźni.

Dlatego dorośli muszą zatroszczyć się o właściwy dobór treści , które odbiera dziecko , tak , aby przeważały wśród nich programy wartościowe , zarówno w sensie wychowawczym , jak i kształcącym.

 

 

 

 

 

Podobne prace

Do góry