Ocena brak

Wpływ rytuałów i zakazów na metody uprawy

Autor /Nata Dodano /31.01.2012

Czasami zdarza się. że na sposób uprawy decydujący wpływ mają czyn­niki pozaracjonalne przesądy i rytualne zakazy. Ze zjawiskiem takim mamy do czynienia wśród Abelamów z Papui-Nowej Gwinei. Abelamowie uprawiają niewielkie ilości sago i taro, jednak głów­ną rośliną uprawną są jamsy, czyli rośliny o dużych jadalnych bulwach. Mieszkańcy Papui-Nowej Gwinei uprawiają dwie odmiany tej rośliny. W do­linie rzeki, na terenach często zalewanych wyhodo­wali odmianę dobrze znoszącą wilgoć - wyraźny dowód gospodarki racjonalnej.
Na wzgórzach natomiast uprawiają odmianę, z którą wiąże się niecodzienny obyczaj. Otóż doro­śli mężczyźni z ogromnym zaangażowaniem rywa­lizują między sobą o to, kto wyhoduje najwięk­szego jamsa. Przez sześć miesięcy, kiedy bulwy rosną pod ziemią mężczyźni nie mogą utrzymy­wać stosunków seksualnych ze swoimi żonami. Ten kto złamie ten zakaz, nie może więcej wejść do ogrodów, w których pielęgnuje się święte bulwy i gdzie odprawia się magiczne rytuały na ich cześć.
Kiedy jamsy są już dojrzałe, zbiera sieje z pola i wystawia na widok publiczny - im większe okazy tym większy prestiż dla hodowcy i całej wioski. Tych największych nie zjada się, tylko sieje rozda­je, tu właśnie rozstrzyga się. kto jest najlepszy. Da­jąc komuś jamsa większego, niż można otrzymać w zamian, okazuje się mu swą przewagę. W oko­licach zamieszkiwanych przez Abelamów zawsze panowała bardzo wysoka śmiertelność niemowląt. Wielodzietna rodzina stanowiła ogromną wartość. Z drugiej strony jednak ziemi było zbyt mało. by wyżywić wielkie rodziny. Kult jamsów pomagał utrzymać liczbę ludności na określonym, opty­malnym poziomie. Mężczyźni zamiast ścigać się, kto będzie miał większą rodzinę, mogli teraz rywa­lizować ze sobą w ogrodnictwie. Półroczny okres celibatu staowił coś w rodzaju prymitywnej meto­dy antykoncepcyjnej. Dodatkowo jeszcze funkcjo­nował zakaz współżycia z kobietą w ciąży i karmią­cą. Zważywszy, iż kobiety Abelamów tradycyjnie karmią swoje dzieci przez mniej więcej dwa i pół roku, liczba urodzin długo utrzymywała się na sta­łym poziomie. Dopiero w latach sześćdziesiątych zaczęto łamać zakazy. Złamanie odwiecznego tabu nie doprowadziło do klęski głodu, gdyż mniej wię­cej w tym samym czasie zaczęto w Papu i stoso­wać nowoczesne metody uprawy, wprowadzono też rośliny uprawiane z myślą o sprzedaży, na przy­kład kawę.

Podobne prace

Do góry