Ocena brak

Wpływ czynnika ekonomicznego na SM

Autor /Remigiusz767 Dodano /06.01.2012

Potencjał gospodarczy państw zawsze warunkował ich pozycję międzynarodową. W epoce odkryć geograficznych pojawiło się uzależnienie gospodarek poszczególnych państw od stanu i tendencji gospodarki światowej lub regionalnej. Decydujące znaczenie zyskiwały wówczas kolejno: żelazo, węgiel, stal, metale kolorowe, ropa i uran. Pod wpływem postępu naukowo- technicznego, wyłoniły się nowe dziedziny współpracy międzynarodowej, np. w kolejnictwie, transporcie lotniczym, telekomunikacji. Rozszerzył się przestrzenny zakres SM, dotyczą one bowiem obecnie obszarów, które dawniej były poza zasięgiem działań człowieka ( Arktyka, przestrzeń kosmiczna, dna mórz i ocean…ów).

Współpracy międzynarodowej wymagają też zjawiska niepożądane, jak uprowadzenia samolotów, terroryzm międzynarodowy, handel narkotykami na skalę międzynarodową. Postęp naukowo- techniczny wymusza też zmiany w formach stosunków miedzy państwami, np. rozwój środków transportów, sprawia, ze szefowie państw i rządów mogą się spotykać „ na szczycie” dowolnie często dla podjęcia decyzji o doniosłym znaczeniu, a dzięki rozwojowi telekomunikacji dyplomaci mogą szybko otrzymać instrukcje od swych rządów.

Bezpośrednie połączenia telekomunikacyjne między stolicami dają głową państw możliwość wymiany poglądów w sytuacjach wymagających szybkiej reakcji (np. „gorąca linia” zainstalowana miedzy Moskwą i Waszyngtonem po kryzysie Karaibskim). Postęp naukowo techniczny rodzi też niebezpieczeństwa związane ze sposobem wykorzystania jego osiągnięć, np. pozyskiwanie energii atomowej może mieć i pozytywne i negatywne konsekwencje w zależności od intencji jej użytkowników i wykorzystanie w celach pokojowych lub produkcja broni jądrowej. Kraje dysponujące potężnymi środkami materialnymi i wyższością techniczną silnie oddziałują na gospodarki państw słabszych.

Stopniowe ograniczanie a potem całkowity zakaz użycia siły zbrojnej jako regularnego środka polityki zagranicznej i rozstrzygania sporów spowodowało, że państwa zwróciły się ku innej formie nacisku- przymusowi ekonomicznemu. Może on przybrać formę pomocy ekonomicznej lub sankcji gospodarczych (np. dyskryminujące taryfy celne, kwoty importowe, embarga, wojny celne). Pomocą gospodarczą, jako narzędziem osiągania celów polityki zagranicznej, posługiwały się też państwa socjalistyczne. Oddziaływanie na politykę innych państw jest szczególnie skuteczne w stosunku do państw małych lub słabo rozwiniętych.

PRZYKŁADY WYSTOSOWANEJ POMOCY GOSPODARCZEJ:

1. Stany Zjednoczone w szerokim zakresie wykorzystują pomoc do realizacji swoich celów. W latach 60’ dyplomacja amerykańska wywierała silny nacisk ekonomiczny na Indie w związku ze stanowiskiem, jakie zajął rząd indyjski w konflikcie na Bliskim Wschodzie.

2. Doktryna Hollsteina w RFN, która oznaczał dla krajów Trzeciego Świata, ze jeżeli zaakceptują istnienie NRD, to zostanie im odcięta pomoc gospodarcza z RFN.

3. Anglia w stosunku do krajów commonwelfu i Francja w stosunku do francuskojęzycznych krajów, tzw. Afryki Czarnej. Oba te kraje dążą do umacniania pozycji w krajach byłych kolonii i chcą uzależnić rozwój gospodarek tych krajów od gospodarki metropolii.

4. pomoc udzielana przez kraje socjalistyczne- pomoc udzielona przez ZSRR Egiptowi na budowę tamy w Assuanie. Pomoc ta wywołała nie tylko bezpośredni efekt gospodarczy, ale pomogła także Egiptowi uniezależnić się od wpływów mocarstw zachodnich.

WPŁYW CZYNNIKA EKONOMICZNEGO NA SM MA WYRAZ W RÓŻNYCH DOKTRYNACH:

1. doktryna swobodnej wymiany handlowej głosi, że z punktu widzenia ekonomicznego wolna wymiana towarów i kapitału pozwala wszystkim państwom na osiągnięcie największych korzyści gospodarczych. Natomiast z punktu widzenia politycznego tego rodzaju wolna wymiana dóbr ekonomicznych prowadzi do eliminacji źródeł konfliktów, gdyż każde pastwo ma dostęp do surowców i rynków zbytu.

2. doktryna protekcjonizmu- do obowiązków państwa należy ograniczenie swobodnej gry konkurencji międzynarodowej, aby chronić rozwój własnej wytwórczości i zmniejszać ryzyko związane z brakiem stabilizacji.

Podobne prace

Do góry