Ocena brak

Wpływ Banku Centralnego na podaż pieniądza

Autor /Ursyn Dodano /15.12.2011

Podaż pieniądza w gospodarce jest to suma pieniądza krajowego w obiegu (poza systemem bankowym) oraz wkładów na żądanie w bankach (a’vista), na które sektor prywatny może wystawić czek. Bank Centralny kontroluje podaż pieniądza poprzez:

  1. system rezerw obowiązkowych – Bank Centralny ma uprawnienia do określenia minimalnej stopy rezerw, tzn. części depozytów, którą bank komercyjny ma obowiązek trzymać jako rezerwę w postaci gotówki lub jako depozyt w Banku Centralnym. Jeżeli Bank Centralny chce zmniejszyć podaż pieniądza kreowanego przez banki, to podwyższa stopę rezerw (banki redukują kredyty) – i na odwrót.

  2. operacje otwartego rynku – występują, gdy Bank Centralny zmienia wielkość bazy monetarnej kupując lub sprzedając papiery wartościowe na otwartym rynku (np. bony skarbowe, obligacje Skarbu Państwa). Baza monetarna zwiększa się, gdy rośnie podaż przez np. wykup wcześniej sprzedanych bonów skarbowych – to ożywia koniunkturę. Natomiast sprzedaż bonów, obligacji, itp. zmniejsza podaż pieniądza i studzi gospodarkę.

  3. stopy procentowe

    1. stopa dyskontowa – jest to stopa, po której Bank Centralny pożycza pieniądze bankom komercyjnym.

    2. stopa redyskontowa – operacyjna; jest to cena, po której Bank Centralny skupuje od banków komercyjnych weksle. Istnieje następujące zróżnicowanie w stopach wynikające ze stopnia płynności lub sztywności zabezpieczeń:

_______________

stopa lombardowa

________________

stopa redyskontowa

_______________

stopa rejerencyjna

_____________

poziom rezerw

obowiązkowych

Wzrost stopy redyskontowej powoduje wzrost kosztów zaciągania kredytu przez banki komercyjne w Banku Centralnym, a tym samym zachęca je do trzymania wyższych rezerw dobrowolnych (jako ochrona przed zaciąganiem kredytów w tych warunkach rosną stopy). W tej sytuacji zmniejsza się współczynnik kreacji depozytów, zmniejsza się także podaż pieniądza.

Baza monetarna (inaczej zasób pieniądza wielkiej mocy) – jest to ilość pieniądza dostarczana przez Bank Centralny zarówno bankom komercyjnym, jak i sektorowi prywatnemu (pieniądze w obiegu pozabankowym i w posiadaniu banków).

Mnożnik kreacji pieniądza obrazuje wielkość zmiany zasobu pieniądza wywołanej zmianą bazy monetarnej o jednostkę. Jest to inaczej wielokrotność bazy monetarnej.

Podaż pieniądza = Mnożnik kreacji pieniądza Baza monetarna

Mnożnik kreacji pieniądza zależy od:

  • planowanej przez banki stopy rezerw gotówkowych (tj. w stosunku do całkowitej wartości wkładów),

  • planowanego stosunku gotówki w obiegu pozabankowym do wartości wkładów w bankach (relacja gotówka – wkład).

Mnożnik kreacji będzie tym większy, im:

  1. niższa jest planowana przez sektor pozabankowy stopa gotówka – wkłady (banki mają więcej pieniędzy, co ułatwia kreację kredytu),

  2. niższa jest zamierzona przez banki stopa rezerwy gotówkowe – wkłady (czyli poziom rezerw obowiązkowych do wkładów), to umożliwia kreację większej ilości pieniądza depozytowego.

Podobne prace

Do góry