Ocena brak

WORCELL HENRYK, właśc. Tadeusz Kurtyka

Autor /dynamitka001 Dodano /05.04.2012

WORCELL HENRYK, właśc. Tadeusz Kurtyka, ur. 1 VIII 1909 w Krzyżu pod Tarnowem, zm. 1 VI 1982 we Wrocławiu, prozaik. Pochodził ze środowiska chłopskiego. Ukończył 4 klasy gimn., 1928-36 był kelnerem w Krakowie, równocześnie kształcił się jako samouk. Debiutował 1936 powieścią —» Zaklęte rewiry, przyjętą z aplauzem przez krytykę i czytelników, 1939 ogłosił zbiór opowiadań o żołnierskim życiu koszarowym Zdarzenia w mroku. Do wybuchu wojny mieszkał w Zakopanem, po 1939 powrócił do zawodu kelnera, 1943 wywieziony został na przymusowe roboty w Niemczech. Po wyzwoleniu pracował do 1950 na roli pod Bystrzycą Kłodzką, później próbował różnych zajęć: był robotnikiem, bufetowym, bibliotekarzem. Od 1957 przebywał we Wrocławiu. Otrzymał nagrody lit.: m. Wrocławia (1957), mies. „Odra" (1965), min. kultury i sztuki II st. (1967).

Gł. tematem powojennej twórczości W., nadal czerpiącej materiał z autentycznego doświadczenia i obserwacji środowiskowych, jest codzienne życie charakterystycznych zbiorowości społ. Dolnego Śląska. Opowiadania pisarza, wyd. w zbiorach Zimowy zasiew (1955), Widzę stąd Sudety (1959), Parafianie (1960), a także w wyborze Grzech Antoniego Grudy (1972), tworzą cenny poznawczo zapis kształtowania się pol. społeczności na ziemiach zach. (gł. na wsi kłodzkiej) w toku powojennej akcji przesiedleńczej i osadniczej, w skomplikowanej sytuacji ludzkiej i polit., wywołanej zetknięciem odmiennych obyczajów, tradycji kult., doświadczeń hist. i mentalności nar. (wnikliwe studium wzajemnych stosunków ludności pol. i niem. w zbiorze Najtrudniejszy język świata 1965). Wiele obserwacji socjol. z terenów zach. zawierają też zbiory drobnych opowiadań, migawek reportażowych, autokomentarzy biogr. i pisarskich Wieczory pod lipą (1968) i Nocą, kiedy przychodzi świnia (1976, wybór i oprac. J. Pluta), a także powieść Pan z prowincji (1973), portretująca z nutą lekkiej ironii środowisko lit.-artyst. współczesnego Wrocławia. W podobnym ujęciu przedstawił we wspomnieniach Wpisani w Giewont (1974) galerię postaci skupionych w latach przedwojennych wokół zakopiańskiej Harendy (m. in. wizerunki M. Kasprowiczowej, S.I. Witkiewicza, W. Gombrowicza, M. Choromańskiego, K.L. Konińskiego).

Dzieła wybrane, t. 1-3 wybór i oprac. J. Pluta, Wr. 1979. W. NAWROCKI Zaklęte rewiry codzienności, w: Trwanie i powrót, Poz. 1969; H. BEREZA Znawca wielu rewirów, w: Związki naturalne, W. 1972; J. PLUTA Okruchy epopei. Proza H.W., Wr. 1974; S. BEREŚ 0 prozie H.W., „Mies. Lit." 1978 z. 4.

Podobne prace

Do góry