Ocena brak

Wolne elekcje - Wolne elekcje 1575 i 1578 r.

Autor /Lambert Dodano /09.11.2011

Druga elekcja utwierdziła organizację państwa polskiego w czasie bezkrólewia, ale w przeciwieństwie do pierwszej była rozbita. Tym razem doszło do podziału na grupę magnacko-senatorską i średniszlachecką. Pierwsza dokonała 12 grudnia 1575 r. elekcji cesarza Maksymiliana Habsburga: druga w trzy dniu później czuli 15 grudnia pod wodzą Mikołaja Sienickiego i Jana Zamoyskiego - obwołała władczynią Annę Jagiellonkę. Na męża dla królowej obóz szlachecki obrał księcia Siedmiogrodu Stefana Batorego. Ambitny i energiczny władca zjawił się wcześniej od swego cesarskiego rywala, który też nie odważył sie wystąpić zbrojnie o polską koronę. Batory koronował się w 1576 r. w Krakowie. Małżeństwo króla z Anną Jagiellonką było bezpotomne toteż po śmierci Batorego w 1586 r. społeczeństwo szlachecki stanęło przed koniecznością nowego obioru monarchy.

W 1587 r. doszło po raz drugi do podwojnej elekcji: zwollenicy tradycji jagiellońskiej obrali krolewicza szwedziego, Zygmunta Wazę, siostrzeńca Anny Jagiellonki. Przeciwna partia katolicko-senatorska obwołała królem arcyksięcia Maksymiliana Habsburga. z tego powodu doszło do wojny. Zbrojna interwencja arcyksięcia została odparta przez Jana Zamoyskiego, ktory pokonał go na Śląsku pod Byczyną. Władcą Rzeczypospolitej został Zygmun Waza wnuk Zygmunta Starego. Stefan Batory powołał Trybunał Koronny i Trybunał Litewski, które stały się najwyższymi instancjami sądowymi Rzeczypospolitej. Zasiadali w nich przedstawiciele szlachty wybierani na sejmiakch, oraz duchowieństwa katolickiego, delgowani przez kler. reforma ta ograniczała władzę sądowniczą króla, któremu pozostało jedynie prawo odbywania sądow sejmowych, usprawniała jednak wymiar sprawiedliwości. Utworzył też piechotę wybraniecką rekrutowaną spośród chłopów z dóbr królewskich.

Nowy etap w wojnie o Inflanty przypada na panowanie Stefan Batorego. Moment wznowienia walk zbliżał się coraz bardziej, ponieważ handel narewski przynosił stronie litewskiej olbrzymie straty gospodarcze. W roku 1577 zostały wznowione działania wojenne przez atak wojsk Rzeczypospolitej pod wodzą króla Stefan Batorego. Udało się odebrac zamek i miasto Dyneburg oraz środkowe Inflanty. Szlachta, widząc korzyści z opanowania Inflant i przerwania handlu narewskiego, zdobyła się na uchwalenie wysokich podatków, i prz współudziale Jan Zamoyskiego, hetmana wielkiego koronnego, został opracowany plan ataku naMoskwę. Zakładał on przerwanie linii komunikacyjnych wojsk rosyjskich stacjonujących w portach inflanckich z resztą ziem moskiewskich. Wojna o Inflanty z lat panowania Batorego miała trzy etapy:

-w 1579 r. wojska polskie zdobyły Połock, przeprowadziły atak na Czernihów i Smoleńsk

- rok 1580 przyniósł zdobycie na terenie moskiewskim zamku Wielkie Łuki

- w 1581 r. rozpoczęło się oblężenie Pskowa bronionego przez Iwana Szujskiego

Po mediacji nuncjusza papieskiego Antonio Possevino między Rzecząpospolitą a Rosją został podpisany dziesięcioletni rozejm w Jamie Zapolskim w 1582 r. Jego postanowienia były korzystne dla strony polsko-litewskiej: Rosjanie opuścili zamki w Inflantach i zrzekli się na korzyść Rzeczypospolitej Połocka i Wieliża. Batory utworzył w Inflantach nowe biskupstwo i założył kolegia jezuickie.

Podobne prace

Do góry