Ocena brak

Wojna w Korei

Autor /marisa Dodano /02.04.2011

 

Korea w czasach nowożytnych była królestwem podporządkowanym Cesarstwu Chińskiemu. W końcu XIX w. w związku z restauracją Meiji w Japonii, skrajnym osłabieniem Cesarstwa Chińskiego po wojnach opiumowych i "powstaniu bokserów" stała się terenem rywalizacji carskiej Rosji i zmodernizowanej Japonii. W roku 1897 Korea ogłosiła się cesarstwem, co było deklaracją suwerenności wobec Chin, na żądanie Japonii. Kwestia wpływów rosyjskich w Korei (koncesje dla rosyjskich przedsiębiorców na rzece Yalu) była głównym powodem wybuchu w r. 1904 wojny Rosji z Japonią. Rosja poniosła klęskę w tej wojnie. Klęska Rosji w wojnie z Japonią wywołała w roku 1905 rewolucję w Cesarstwie Rosyjskim.

 

W konsekwencji cała Korea po klęsce Rosji w wojnie z Japonią i traktacie z Portsmouth (1905) była okupowana przez Japończyków, a w roku 1910 została anektowana przez Japonię.

 

W roku 1943 na konferencji kairskiej Winston Churchill, Franklin Delano Roosevelt i Czang Kaj-szek ustalili, że po zakończeniu II wojny światowej Korea będzie niepodległym państwem. Na konferencji jałtańskiej Stalin zadeklarował przystąpienie ZSRR do wojny USA i Wielkiej Brytanii z Japonią w ciągu trzech miesięcy od zakończenia wojny z Niemcami. W konsekwencji Armia Czerwona łamiąc pakt o nieagresji między Japonią a ZSRR (z kwietnia 1941 r.) uderzyła na japońską Armię Kwantuńską w Mandżukuo 8 sierpnia 1945 r. – dwa dni po wybuchu bomby atomowej nad Hiroszimą, zajmując w wyniku operacji kwantuńskiej całą Mandżurię i północną część Korei (24 sierpnia 1945 r. dotarła do 38 równoleżnika).

 

Japonia ogłosiła kapitulację 15 sierpnia 1945, formalny akt kapitulacji został podpisany ostatecznie 2 września na pokładzie pancernika USS "Missouri" w Zatoce Tokijskiej. Amerykanie po naleganiach ostatniego japońskiego gubernatora Korei, Nobuyukiego Abego, skierowali swoje wojska do Korei 8 września 1945 r. i przejęli od Nobuyuki władzę w południowej części Korei. Kwestia Korei była w roku 1945 (podobnie jak kwestia Wietnamu) traktowana przez administrację amerykańską marginalnie wobec zasadniczych celów wojny.

 

W grudniu 1945 roku po konferencji moskiewskiej USA i ZSRR utworzyły komisję mającą na celu stworzenie w drodze powszechnych wyborów jednego rządu ogólnokoreańskiego. Rosjanie w swojej strefie okupacyjnej prześladowali partie prawicowe i narodowe, a Amerykanie w swojej strefie partie lewicowe i komitety ludowe, co spowodowało, że wybory odbyły się w każdej ze stref osobno. W sierpniu 1948 r. proklamowano w Seulu utworzenie Republiki Korei z prezydentem Li Syng Manem na czele, na co odpowiedzią było utworzenie we wrześniu 1948 r. Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej na północy, gdzie premierem rządu został Kim Ir Sen.

 

Rozbieżne interesy mocarstw doprowadziły do trwałego, tragicznego podziału Korei. Od północy Korea Płn. graniczyła z ZSRR (20 km granicy) i Chinami rozdartymi wojną domową. Dopiero po ostatecznej klęsce Czang Kaj-szeka i jego ucieczce na Tajwan, głównodowodzący Chińską Armią Ludowo-Wyzwoleńczą Mao Zedong proklamował 1 października 1949 r. w Pekinie Chińską Republikę Ludową.[12] W oczywisty sposób wzmocniło to pozycję i aspiracje komunistów koreańskich. Później zaś bezpośrednie zaangażowanie militarne komunistycznych Chin w wojnę w Korei rozstrzygnęło o remisowym rezultacie konfliktu.

 

Kim Ir Sen, przywódca KRL-D, od chwili utworzenia państwa północnokoreańskiego snuł plany "wyzwolenia" południowej części półwyspu, apelując o pomoc do Stalina, ten jednak odmawiał, obawiając się otwartego konfliktu z USA. ZSRR nie miał jeszcze w swym arsenale broni jądrowej, nie mógł też liczyć na żadne poparcie ze strony Chin, w których nadal trwała wojna domowa. Dlatego przezornie i zgodnie z rezolucją ONZ nakazującą wycofanie obcych wojsk z Korei (rez.112/II-14.02.1947) do końca grudnia 1948 r. wycofał swe wojska z KRL-D (wojska USA Republikę Korei opuściły dopiero w czerwcu 1949). Podobne plany miał Li Syng Man, tym bardziej że ONZ zdominowana przez państwa nie podporządkowane ZSRR, uznawała jego rząd za jedyne legalne przedstawicielstwo narodu koreańskiego. Zarówno Kim Ir Sen jak i Li Syng Man, oraz oba państwa koreańskie, czyniły przygotowania polityczne i militarne do wypełnienia swej "misji dziejowej". Powodowało to stałe incydenty na granicy, które w sierpniu 1949 r. przybrały formę "małej wojny na 38 równoleżniku". Armia południowokoreańska , po wycofaniu wojsk USA w czerwcu 1949 r miała charakter sił policyjnych. Uzyskanie w 1949 r. przez ZSRR broni jądrowej i proklamowanie 1 października 1949 r. ChRL przez Mao, kończące wojnę domową w Chinach, stworzyło warunki do "zjednoczenia Korei" drogą agresji zbrojnej przez Kim Ir Sena. Uzyskanie zapewnień o pomocy materialnej z ZSRR i ewentualnego wsparcia Mao otwierało drogę do wojny. Nieroztropna wypowiedź Deana Achesona z 12 stycznia 1950 r. pomijająca Koreę Południową w systemie obrony globalnej USA stała się zapalnikiem do wybuchu. KRL-D zgromadziła na granicy z Republiką Korei siły wystarczające do opanowania całego Półwyspu Koreańskiego, przekonana, że aneksja Korei Południowej nie spotka się z reakcją militarną USA, przeżywających szok po upadku rządu Czang Kaj-szeka w Chinach.

 

Wojna rozpoczęła się 25 VI 1950 atakiem armii północnokoreańskiej w sile 200 tys. żołnierzy na Republikę Korei. Do połowy września prawie całe państwo południowokoreańskie zostało zajęte. W efekcie bojkotu Rady Bezpieczeństwa przez Związek Radziecki zwróciła się ona z apelem o pomoc do państw członkowskich ONZ. 15 IX doszło do desantu sił amerykańskich z Japonii, dowodzonych przez generała D. MacArthura.

 

Przeprowadzona ofensywa wojsk amerykańskich (udział wojsk innych państw był symboliczny) doprowadziła do przyparcia armii Kim Ir Sena do granicy chińskiej. Wtedy to do wojny przystąpiły wojska tzw. ochotników chińskich dowodzone przez Peng Te-Huaja w sile 40 dywizji. Nieprzerwana ofensywa chińska została zatrzymana w maju 1951 kontruderzeniem amerykańskim, a linia frontu ustabilizowała się wzdłuż 38 równoleżnika.

 

 

DOKUMENT

 

Styczeń 1950 – początek korespondencji rządu ZSRR z rządem Korei Północnej

 

- ambasador ZSRR informuje Kim Il Sunga o gotowości Stalina do asystowania przy zjednoczeniu Korei – wszelkimi możliwymi środkami

-rozpoczynają się przygotowania do sekretnego spotkania przywódców

-Stalin bardzo uważnie przyglądał się Korei Pn – z ingerencją w politykę wewnętrzną włącznie (szkolenia koreańskich robotników, organizacja wieców, uformowanie trzech oddziałów piechoty)

-Korea PN była zależna od ZSRR, gdyż tylko stamtąd mogła uzyskać środki oraz wiedzę potrzebną do zbudowania socjalistycznego trwałego państwa

-ponieważ komunizm był potępiany, tylko ZSRR mogło dać Korei wsparcie

-Chiny, z powodów ekonomicznych, również musiały zwracać się o pomoc do Moskwy, w tym również o pomoc militarną

-związki polityczne i wojskowe KPN i Chin powstały dopiero po rozpoczęciu wojny

-Kwiecień – sekretne spotkanie Kim Il Sunga i Stalina w Moskwie. Zezwolenie ZSRR na zaatakowanie KPd

-Mao Zedong, przywódca Chin, zaaprobował wojnę – nie obawiał się USA, gdyż nie sądził, aby zaangażowały się w konflikt w niewielkim kraju trzeciego świata

-Maj – raport o chęci do zaatakowania KPd w czerwcu, mimo niepewności Kim Il Sunga co do przygotowania oddziałów. Sztykov, sowiecki ambasador w Korei, zaalarmował Kreml o możliwości ataku i o wątpliwej zdolności wojsk Korei PN do odparcia wojsk południowych wspieranych przez Stany.

-Stalin w ostatnich dniach przed atakiem wycofał sowieckie oddziały z linii frontu, obawiając się, aby udział ZSRR nie został zbyt szybko odkryty i nie chcąc angażować się w bezpośrednią walkę z siłami USA.

-ZSRR obiecało Chińskiej Republice Ludowej poparcie dla planu wkroczenia na teren Korei oraz wsparcie powietrzne dla ich wojsk

-Sytuacja KPN pogarszała się – Amerykanie bombardowali kraj, niszcząc fabryki sprzętu ciężkiego. Stalin zaproponował wysłanie samolotów – jednak bez obsługi ani pilotów. Jego priorytetem było unikanie bezpośredniego konfliktu z USA. Jednakże rząd moskiewski przygotował plany taktyczne dla dowódców wojsk Korei oraz zaczął wywierać znaczny nacisk na Chińską Republikę Ludową, domagając się jej uczestnictwa w wojnie.

-Jednocześnie Stany wykorzystały jako kartę przetargową w tej wojnie Japonię – stacjonowały tam ich oddziały, to raz, generał McArthur, zwierzchnik sił zbrojnych ONZ, miał duży wpływ na premiera Japonii. ZSRR obawiał się, że USA zechce uzbroić Japonię i zrobić z niej przyczółek dla armii stanowiącej zagrożenie dla granic związku radzieckiego, również od strony KPd

- Listopad 1950 – Chiny rozpoczynają ofensywę.

-Grudzień – ZSRR prowadzi osłonę powietrzną wojsk Chin i wdaje się pierwsze bitwy z USA

-ZSRR prowadzi regularne dostawy zapasów do KPN

-Propozycja ONZ dotycząca zawieszenia broni w Korei – Chiny zwracały się o opinię do ZSRR. Propozycja została przez Stalina odrzucona – w jego oczach USA przegrywały po chińskiej interwencji i nie stanowiły zagrożenia dla granic rosyjskich ani chińskich

-dopiero wielkie straty latem 1951 zmusiły komunistów do negocjacji z ONZ.

-marzec 1953 – umiera Stalin

-zakończenie wojny w Korei staje się jednym z priorytetów nowego rządu. Również Chiny i KPN, wyczerpane gospodarczo, chcą pokoju.

-w ciągu kilku tygodni od śmierci Stalina zostaje zawiązane porozumienie pokojowe.

 

-według relacji Chen Jiana, chińskiego autora książki na temat wojny w Korei, początkowo celem Chin było pokonanie sił ONZ. Ostatecznie jednak wojna okazała się zgubna dla Chin – nie dość, że mapa Korei nie uległa większym zmianom, to zaprzepaszczono jakiekolwiek szanse na chińsko-amerykańskie porozumienie. Był to kolejny etap zimnej wojny, a konkretnie powstanie jej drugiego, rzadziej wspominanego frontu: opozycji USA-Chiny.

-Chiny przystąpiły do wojny, ponieważ z ich politycznego punktu widzenia, ONZ oraz USA zagroziły integralności ich granic przekraczając – pomimo ostrzeżeń – 38 południk.

-celem Chińczyków stało się wypędzenie Amerykanów z półwyspu koreańskiego, a dokładnie – „wyzwolenie” jego południowej części.

 

- Wybór Eisenhowera i zmęczenie społeczeństwa amerykańskiego wojną (jednorazowo w Korei przebywało 500 tys. żołnierzy USA, zmieniani byli co 6 miesięcy, w sumie przewinęło się przez front 2,5 mln Amerykanów), a z drugiej strony śmierć Stalina i walka o schedę po nim oraz brak znaczących efektów działań militarnych po obu stronach zmusiły wreszcie obie strony konfliktu 27 lipca 1953 w Panmundżomie do podpisania rozejmu i ustanowienia strefy demarkacyjnej (po 2 km na północ i południe, zatem szerokość tej strefy wynosi 4 km) dzielącej półwysep na dotychczasowej linii frontu (linii Kansas-Wyoming; w sprawie jeńców swoje stanowisko także przeforsowała strona ONZ — w rezultacie część jeńców północnokoreańskich osiedliła się w Korei Południowej, a jeńców chińskich na Tajwanie).

 

- Wojna koreańska utrwaliła sztuczny podział półwyspu koreańskiego. Straty poniesione przez strony konfliktu i ludność cywilną są trudne do oceny ze względu na zróżnicowanie szacunków i brak swobodnego dostępu historyków do materiałów archiwalnych, szczególnie północnokoreańskich i chińskich. - Wojna koreańska utrwaliła sztuczny podział półwyspu koreańskiego.

- Ekonomiczne skutki wojny dotkliwie naruszyły gospodarkę biorących udział w walkach państw. Stany Zjednoczone: koszt operacji wojskowych na półwyspie wyniósł 17,2 mld dolarów, Chiny – w granicach 10 mld dolarów.

- Pogłębienie się konfliktu ZSRR i ChRL, spowodowane głównie różnicami ideologicznymi oraz odmową umorzenia przez ZSRR długów za sprzęt wojskowy.

- Dzięki pomocy materialnej państw Zachodu Korea Pd. zdołała bardzo szybko się odbudować, przez co wyprzedziła swoich azjatyckich konkurentów ekonomicznych stając się szybko jednym ze światowych tygrysów gospodarczych.

- Zjednoczenie się państw Zachodu przeciwko komunizmowi, jednocześnie zaostrzenie konfliktu między USA i ZSRR. USA potroiły wydatki na obronność i uściśliły współpracę z sojusznikami w ramach NATO.

- Zwiększenie tempa wyścigu zbrojeń przy jednoczesnym utrzymywaniu swoistego status quo dotyczącego użycia broni nuklearnej – zażegnanie widma III wojny światowej.

Podobne prace

Do góry