Ocena brak

Województwo świętokrzyskie

Autor /bejbikot Dodano /24.01.2013

Powierzchnia 11 672 km2, ludność 1 328 tys.
Obejmuje Góry Świętokrzyskie, Wyżynę Kielecko-Sandomierską i Nieckę Nidziańską — krainy Wyżyny Małopolskiej. Świętokrzyski Park Narodowy powołano do życia w 1953. W ośmiu parkach krajobrazowych chroni się między innymi: Puszczę Świętokrzyską, go­łoborza, różnorodne siedliska leśne, żeremia bobrów, wychodnie gipsów na Garbie Piń-czowskim, kserotermiczne murawy na wapiennych i gipsowych wzgórzach Ponidzia.
Kopalnie krzemienia w okolicach Szydłowca, Wierzbicy i Ostrowca Świętokrzyskiego należą do najstarszych śladów osadnictwa w Polsce. W VII-IX w. powstało państwo Wi-ślan, przyłączone później przez Mieszka I do państwa Polan. Znaczącymi ośrodkami były Wiślica i Sandomierz. W 1138 w wyniku rozbicia dzielnicowego powstało księstwo san­domierskie. Po zniszczeniach spowodowanych nawałą tatarską XIII w. do wielkiego zna­czenia urasta twierdza Chęciny, ośrodek administracyjny i górniczy Królestwa. Wielki wpływ na rozwój tej części Małopolski miały klasztory cysterskie w Jędrzejowie, Koprzywnicy, Wąchocku oraz klasztor Benedyktynów na Świętym Krzyżu. W okresie renesansu rozwi­jały się Chęciny, Szydłów, Pińczów. Kielecczyzna stała się ośrodkiem arian (Pińczów, Ra­ków). Po burzliwych latach XVII i XVIII w. oraz upadku miast następuje ożywienie gospo­darcze, przede wszystkim za sprawą Stanisława Konarskiego, Hugo Kołłątaja i Stanisława Staszica. Powstaje Staropolskie Zagłębie Przemysłowe. Po Kongresie Wiedeńskim Kielce stały się stolicą województwa krakowskiego, a władze województwa sandomierskiego przeniosły się do Radomia. Kielecczyzna jest ściśle związana ze zrywami narodowymi — powstaniem kościuszkowskim, spiskiem ks. Piotra Ściegiennego oraz powstaniem stycz­niowym. Tu w 1914 walczyły Legiony Józefa Piłsudskiego. W 1936 rozpoczęła się budo­wa Centralnego Okręgu Przemysłowego. W okresie okupacji hitlerowskiej działały silne oddziały partyzanckie.
Na szczególną uwagę zasługuje związek Kielecczyzny z literaturą polską. Z klasztoru na Świętym Krzyżu pochodzą „Kazania Świętokrzyskie", jeden z najstarszych zabytków pol­skiego piśmiennictwa. Tu powstawały kroniki Jana Długosza i Wincentego Kadłubka. Mi­kołaj Rej był związany z Nagłowicami, Oksą i Topolą. Jan Chryzostom Pasek w Olszówce napisał swoje „Pamiętniki". Góry Świętokrzyskie, a ściślej Puszcza Jodłowa, kojarzą się ze Stefanem Żeromskim. W Oblęgorku mieszkał i tworzył Henryk Sienkiewicz.
Siłą napędową regionalnej gospodarki jest przemysł materiałów budowlanych. Kieleckie firmy budowlane należą do najbardziej dynamicznych w kraju. Ważnym działem gospo­darki województwa jest również przemysł metalurgiczny i maszynowy, działają zakłady przemysłu spożywczego i tekstylnego. Rolnictwo przez cały okres powojenny skutecznie broniło się przed kolektywizacją. Pomimo dużego rozdrobnienia gospodarstw wiejskich i średniej jakości gleby, zbiory warzyw, owoców, jarzyn są wyższe niż w innych regionach kraju. Województwo jest znaczącym dostawcą ziemniaków, zbóż, przetworów mlecz­nych i masła.
Na Kielecczyźnie powstają gospodarstwa ekologiczne, produkujące zdrową żywność. Wiele gospodarstw nastawia się na agroturystykę. Na chętnych do wypoczynku czekają nieskażone środowisko naturalne, zróżnicowany krajobraz Gór Świętokrzyskich, duże kompleksy leśne, rzeki i zbiorniki wodne, zabytki, liczne muzea i pamiątki historyczne.

Podobne prace

Do góry