Ocena brak

Województwo podkarpackie

Autor /grapcio Dodano /24.01.2013

Powierzchnia 17,9 tys. km2, 2,1 mln mieszkańców.
Północna część województwa położona jest w Kotlinie Sandomierskiej, środkowa na Pogórzu Karpackim, a południowa część to Beskid Niski i Bieszczady, oddzielone od po­górza Kotliną Jasielsko-Krośnieńską. Krajobraz regionu jest bardzo zróżnicowany. Na pn. lekko pofalowany, ukształtowany przez lodowiec skandynawski; w części centralnej pas wzgórz i kotlin (250-600 m n.p.m.), na pd. zalesione obszary górskie z najwyższym wznie­sieniem — Tarnicą (1346 m n.p.m.). Lasy obejmują średnio 36% terenu, najwięcej w Bieszczadach i Puszczy Sandomierskiej. Przeważają lasy mieszane. Żyje tu wiele gatun­ków zwierząt.
Na terenie województwa znajdują się dwa parki narodowe i 9 parków krajobrazowych. Pd.-wsch. część Bieszczadów włączono do Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery utwo­rzonego w 1991. Na Sanie dwa zbiorniki retencyjne: jezioro Solińskie o powierzchni 21,1 km2 z najwyższą w Polsce zaporą betonową wysokości 82 m i w Myczkowcach
0 powierzchni 2,2 km2. Zbiornik na Wisłoku w Besku ma pojemność 13 mln m3.
Zachodnia część ziem obecnego województwa podkarpackiego należała w X w. do ple­mienia Wiślan a następnie do państwa pierwszych Piastów. Jego granica z Rusią w końcu XI w. ustabilizowała się na linii Wisłoka i górnej Jasiołoki, dopóki pod koniec XIV w. nie przyłączono Rusi Czerwonej do Polski. Później dawna granica polsko-ruska aż do 1939 oddzielała duże jednostki administracyjne ze stolicami w Krakowie i Lwowie. W II poł. XIX w. Podkarpacie było światową kolebką przemysłu naftowego.
W 1914-15 trwały ciężkie walki wojsk austriackich i niemieckich z armią rosyjską. W 1944 miała miejsce jedna z najkrwawszych bitew II wojny — o Przełęcz Dukielską (w czasie gdy dogasało powstanie warszawskie, Stalin postanowił przyjść z pomocą po­wstaniu słowackiemu). Po wojnie w 1944-47 we wsch. części regionu oddziały WP toczy­ły walki z Ukraińską Powstańczą Armią, a ludność ukraińska i łemkowska została przesie­dlana — początkowo na radziecką Ukrainę, a w 1947 na polskie Ziemie Odzyskane (Akcja „Wisła").
Po II wojnie rozwinął się Rzeszów, który musiał zastąpić Lwów w roli stolicy regionu. Rozbudowano duże fabryki, zakładane na ogół w 1937-39 w Centralnym Okręgu Prze­mysłowym (Stalowa Wola, Mielec, Rzeszów, Dębica, Pustków, Nowa Dęba, Nowa Sarzy­na). Po 1957 powstało tarnobrzeskie zagłębie siarkowe.
Największe skupiska zabytków znajdują się w Przemyślu i Jarosławiu. Wyróżniają się także: zespoły zamkowe w Łańcucie, Krasiczynie, Baranowie Sandomierskim; drewniane cerkwie i kościoły (Haczów); synagogi; największa austro-węgierska twierdza w Przemy­ślu. Najważniejsze muzea zlokalizowane są w Przemyślu, Sanoku (ikony), Krośnie, Łańcu­cie, Rzeszowie, Bóbrce (pierwsza na świecie kopalnia ropy naftowej). Skanseny w Sanoku
1 Kolbuszowej. Ośrodki pielgrzymkowe w Leżajsku i Kalwarii Pacławskiej. Uzdrowiska Rymanów Zdrój, Iwonicz-Zdrój, Polańczyk, Horyniec.
Województwo posiada dogodną sieć dróg oraz słabo rozwiniętą sieć kolejową. Główna magistrala to Kraków - Przemyśl z ważną stacją przeładunkową w Medyce.

Podobne prace

Do góry