Ocena brak

Władza jako podstawowa kategoria socjologii polityki - Władza polityczna a władza państwowa

Autor /tolek555 Dodano /18.07.2011

Ujęcie relacji między tymi dwoma formami władzy sprowadza się do stwierdzenia, że „każda władza państwowa jest władzą polityczną lecz nie każda władza polityczna jest władzą państwową” Władza państwowa jest sprawowana przez specjalnie wyodrębniony aparata funkcjonujący na określonym terytorium gdzie państwo posiada suwerenność. Ta suwerenność natomiast oznacza możliwość użycia zinstytucjonalizowanego i zalegalizowanego przymusu (prawo określa to, co to za instytucje i kto może użyć przymusu). Władza polityczna natomiast związana jest z takimi kategoriami jak autorytet i szacunek.

To tyle ile było na wykładzie..dorzucam Wam to co było na ten temat z tekstów na teorię polityki… i Zatem: Andrzej Czajowski „Władza polityczna. Analiza pojęcia” [w:] SzTP Tom I Dawniej utożsamiano władzę polityczną z państwową. Wynikało to z synonimicznego traktowania „państwa”, „społeczeństwa obywatelskiego” i „narodu/społeczeństwa politycznego”, które identyfikowano z elitą władzy. Wskutek uznania narodu za podmiot władzy politycznej państwo i społeczeństwo obywatelskie zaczęto rozpatrywać jako struktury różne. Późniejsza zaś era welfare state oraz ustrojów niedemokratycznych sprzyjała wzrastającej roli państwa, a w konsekwencji ograniczaniu pojęcia władzy politycznej od państwowej.

Renesans idei społeczeństwa obywatelskiego, który nastąpił w latach 1970-1980 pociągnął za sobą konieczność zmiany poglądów dotyczących pojęcia władzy politycznej. Władzę państwową postrzegano już jako najbardziej rozwiniętą ale nie jedyną postać władzy politycznej, cechującej ponadto działalność partii, związków zawodowych, dużych organizacji gospodarczych. Burłacki zdefiniował zatem władzę polityczną jako „jeden z ważniejszych przejawów władzy, charakteryzującej się realną możliwością przeprowadzenia przez daną klasę, grupę, człowieka swojej woli wyrażonej w polityce i normach prawnych. Obalenie reżimów socjalistycznych przez struktury społeczne zrodziło u niektórych przekonanie, że władza państwowa i polityczna są odrębnymi rodzajami władzy publicznej określanej jako „zdolność podmiotów uprawnionych do narzucania woli podmiotom podporządkowanym w tych dziedzinach życia społecznego, które dotyczą wszystkich obywateli i są dostępne dla ogółu a zatem powszechne oraz jawne”.

Władza państwowa to natomiast zdolność organów państwa (ustawodawczych, wykonawczych i sądowych) do narzucania woli obywatelom w drodze aktów normatywnych, decyzji i postanowień administracyjnych, orzeczeń sądowych, wezwań- pod groźbą zastosowania zalegalizowanego przymusu fizycznego w razie niewykonania lub naruszenia zawartych w nich treści. Apelując do społeczeństwa, państwo odwołuje się do autorytetu swoich organów, kształtując postawy społeczne posługuje się wpływem, zarządza niewładczo i kontroluje. Władza polityczna- jej wyrazem jest zdolność do podporządkowywania woli organów państwa, woli narodu jako zbiorowości o złożonej strukturze, nazywanej społeczeństwem obywatelskim. Aktami władczymi uprawnień są tutaj wybory kreujące organy państwa oraz referendum i plebiscyt, w których naród pełni rolę bezpośredniego prawodawcy.

Z innej kserówki (wybaczcie ale nie wiem jakiej ;): Władza polityczna ma miejsce wtedy, gdy przynajmniej jeden z podmiotów stosunku władzy ma realną możliwość podejmowania społecznie ważkich decyzji regulujących zachowanie przede wszystkim wielkich grup ludzi a także kiedy ma realną możliwość egzekwowania podjętych decyzji aż do stosowania przymusu państwowego włącznie. Kryteria wyróżniania władzy politycznej są więc oczywiste: głównym z nich jest możliwość podejmowania decyzji politycznych istotnych dla społeczeństwa, pomocniczym- możliwość użycia zorganizowanego przymusu w celu wymuszenia danego zachowania. Władza polityczna łączy się zawsze pośrednio lub bezpośrednio z konfliktami w ramach wielkich grup społecznych, wynikłymi na tle podziału różnorodnych dóbr materialnych i niematerialnych.

Wewnątrz władzy politycznej dają się ponadto wyszczególnić następujące kategorie:

1). Władza polityczna (w znaczeniu węższym), należąca do partii, która zwyciężyła w wyborach lub do koalicji rządowej.

2). Władza państwowa, która przysługuje wskazanemu konstytucyjnie podmiotowi, którego zakres społeczny określają normy prawne. Ponadto zdaniem E.S. Rappaporta można wskazać na 4 zasadnicze cechy pojęcia władzy państwowej: powszechność, brak odpowiedzialności, niepodzielność, zwierzchnictwo.

3). Władza publiczna będąca jednocześnie kategorią prawną i socjologiczną, wykazującą zarówno więź formalną z władzą państwową (jako jej konstytucyjny organ) jak więź faktyczną – z władzą polityczna.

Podobne prace

Do góry