Ocena brak

Władza a wpływ społeczny

Autor /Norbert Dodano /15.09.2011

Władza – zdolność do wywoływania efektów w postaci takich zachowań podejmowanych przez jednostkę, jakich nie podjęłaby ona bez istnienia stosunków władzy. Jest to związek między dwiema osobami lub grupami. Istnieje:

- władza społeczna – nie wyposażona w zagrożenie, używa przemocy i przymusu (ojciec – dzieci, człowiek

przyroda)

- władza politycznaprototyp władzy , ma monopol na prawomocne użycie przemocy; wyposażona w zagrożenie używa przemocy i przymusu (państwo)

- władza państwowa – podstawowa forma władzy politycznej 

Max Webernatura władcyprawdopodobieństwo narzucenia własnej woli wbrew wszelkiemu oporowi i niezależnie od podstawy tego prawdopodobieństwa. Istnieje bardzo wiele możliwych układów stosunków (bardziej sprecyzowane pojęcie władzy) np. panowanie, dyscyplina, autorytet.

Dyscyplina – prawdopodobieństwo uzyskania posłuszeństwa dla pewnego rozkazu, które ze względu na postawy ludzi będzie szybkie, proste, automatyczne. Posłuszeństwo bez oporu i krytyki.

Panowaniestan rzeczy, w którym objawiona wola panującego wpływa na działalność innych w taki sposób jak gdyby inne osoby przyjęły same z siebie posłuszeństwo wobec rozkazu jako zasadę swojego działania, działania zachodzą tak jakby osoby podporządkowane przyjmowały same z siebie nasze rozkazy tzn. wykonują nasze polecenia zanim o nich pomyślimy, przewidują nasze dyspozycje i działają zgodnie z tymi przewidywaniami.

Wyróżniamy:

- panowanie ekonomiczne – władza ekon. oparta na konstelacji interesów ze względu na istnienie monopolu

- panowanie polityczne – władza rządzenia wraz z obowiązkiem posłuszeństwa

Władza państwowa – jest realizowana w państwie (struktura organizacyjna narodu, która pełni określone funkcje i posiada określone cechy). Cechy:

- władza na określonym terytorium

- inkluzywność (nie organizuje życia obywateli całkowicie)

- ekskluzywność (monopol, wyłączność władzy)

Funkcje:

- ustrojowa

- ochronna

- ogólnego sterowania życiem społ.

- produkcyjna (dostarczanie dóbr, nie tylko materialnych)

- regulacja rynku (system prawny, który zapewnia warunki dla wolnej konkurencji i właściwego funkcjonowania rynku)

Wszystkie te postacie władzy są pewnymi postaciami mocy sprawczej, wywoływania skutków w działaniach innych osób. Pewną formą mocy sprawczej jest też wpływ społeczny, czyli tzw.

Władza miękka – ludzie z własnej woli czynią to co chcemy.

Wpływ – posługiwanie się w sposób mniej lub bardziej jawny, jakimkolwiek typem władzy, w celu wymuszania przez grupę na innej grupie podjęcia pożądanych albo zaprzestania niepożądanych działań.

Istnieją dwa podejścia w socjologii do wpływu społecznego:

1) Wpływ społ. traktuje się jako stosunki międzyjednostkowe, które prowadzą do uniformizacji zachowań i przejawiają się w sferze tego, co werbalne, irracjonalne i illogiczne.

Sugestia jest oparta na postawach, emocjach. Sugestia korespondencyjno-wykonawcza – sugerowane wyobrażenie wywołuje stany uczuciowe wyzwalające czynność przez nas oczekiwaną. Opiera się na naturalnym dążeniu człow. do uległości, poszanowania autorytetów, woli zależności, która manifestuje się w dobrowolnym podporządkowaniu się wpływowi.

Sugestia pozaracjonalna – oparta na empatii, potrzeba naśladownictwa.

Salomon Asch – w badaniach eksperymentalnych doszedł do wniosku, że wpływ społ. można zwiększać wprowadzając źródła o większej atrakcyjności i wiarygodności (większość grupy, ekspert). Wpływy realizowane przez większość mają charakter konformistyczny.

Funkcjonalistyczna interpretacja wpływu – wpływ sprzyja integracji społ., rozbudowuje narzędzia kontroli społ.

Cechy:

- umacnianie i utrzymywanie kontroli społ.

- jest nierówno rozdzielony i wykorzystywany jednostronnie

- opiera się na stosunkach zależności

- powodowany przez stany niepewności i potrzeby ich zredukowania

2) Wpływ społ. jest procesem wewnątzrgrupowym:

- genetyczny model wpływu społ. – nosicielem wpływu jest każdy członek grupy niezależnie od pozycji

- wpływ jest narzędziem nie tylko kontroli społ., ale też zmiany społ.

- wpływ społ. jako proces – wytwarzanie i pochłanianie konfliktów społ.

Efektywność wpływu: styl zachowania ośrodka wpływu (główny czynnik), a w szczególności elementy, które realizują się w spójności, systematycznym charakterze, adekwatność między zachowaniem i znaczeniami.

Czynniki umacniające wpływ:

- uporczywy wysiłek

- autonomia uczestników ośrodka wywierającego wpływ

- spójność

- twardość, nieustępliwość

- zrównoważenie i ekwiwalentność (korygowanie własnego środowiska)

Do góry