Ocena brak

Wizualizacja i rola wyobrażeń w sporcie

Autor /Ziemek Dodano /29.06.2011

Spośród trzech głównych elementów przygotowania zawodnika do startu: fizycznego, technicznego i psychicznego, tylko ten ostatni tłumaczy w sposób statystycznie istotny zajęte miejsce w rankingu." [Krawczyński 1993] Wskazuje to na wagę przygotowania psychicznego w sporcie. Nie oznacza to jednak, że z odpowiedniego przygotowania nie mogą korzystać ludzie którzy nie uprawiają sportu wyczynowo, wręcz przeciwnie. Spośród wielu elementów takiego przygotowania wyróżnić można przygotowanie w zakresie procesów poznawczych, czyli, ogólnie, przetwarzania informacji. Spośród nich wyróżniają się wyobrażenia i uwaga. Postaram się prześledzić funkcjonowanie tych dwóch elementów w powiązaniu ze sportem.

Wyobrażenie jest to proces psychiczny mający uniwersalne znaczenie dla całej działalności człowieka. Wyróżnia się wyobrażenia odtwórcze, występujące pod nieobecność rzeczywistych obiektów, oraz twórcze, obiektów nie istniejących. Za przyczyną wyobrażeń w procesie aktywności sportowej zawodnik kontroluje prawidłowe wykonanie ruchów, analizuje powstałe niedokładności i błędy w ich przebiegu. Pozwala to na sformułowanie twierdzenia o wielofunkcyjnym charakterze wyobrażeń ruchowych. A. C. Puniego wyróżnił trzy funkcje wyobrażeń: programującą, trenującą i reagującą.

Funkcja programująca zostaje spełniona wtedy, gdy ćwiczący wyobraża sobie sposób realizacji podjętego działania, i próbuje zastosować je w praktyce. Przykładowo osoba ucząca się pchnięcia kulą , na podstawie wysłuchanego opisu ćwiczenia, sposobu jego wykonania oraz obejrzanego pokazu, próbuje wyobrazić sobie przebieg ruchu.

Funkcja trenująca zapewnia szybsze opanowanie ruchów i sprzyja ich optymalizacji. Trenowany efekt wyobrażeń ruchowych powstaje na skutek utrwalania określonych związków w funkcjonalnym systemie poprzez wielokrotne „myślowe” wykonywanie konkretnych działań ruchowych i wielokrotne praktyczne ich powtarzanie.

Funkcja reagująca wyraża się w systemie kontroli i korygowania działań w trakcie ich wykonywania. Przykładowo narciarz, posiadający w miarę dokładne wyobrażenie czynności ruchowej w trakcie ich wykonywania, sprawdza w jakim stopniu jego ruchy są zgodne z wyobrażeniem.

Trzeba podkreślić że w sporcie niemal niezbędna jest umiejętność sterowania zarówno uwagą jak i treścią wyobrażeń, w zależności od tego jaką dyscyplinę sportu wybierzemy zmienią się wymagania co do ich zakresu. [Gracz, Sankowski 2000]

Podobne prace

Do góry