Ocena brak

WILLIAM G. SUMNER (1840 - 1910)

Autor /John Dodano /29.07.2011

Jeden z twórców socjologii amerykańskiej, profesor Uniwersytetu Yale. Ojciec tzw. „darwinizmu społecznego", czyli koncepcji rozciągającej zasady ewolucji postulowane przez C. Darwina na zbiorowości ludzkie. Do klasyki socjologicznej weszła jego książka folk-ways [Sposoby żyda] (1906). Zbiór innych prac socjologicznych został wydany pośmiertnie w czterech tomach pt. Science ofSocie-ty [Nauka o społeczeństwie! (1927).

Socjologię pojmował jako naukę o „życiu społecznym", czyli o wszystkich zjawiskach towarzyszących tworzeniu i funkcjonowaniu ludzkich zbiorowości. Zjawiska takie należy badać równie obiektywnymi metodami jak zjawiska przyrodnicze. Wynikają one bowiem z czterech naturalnych emocji i potrzeb ludzkich: głodu, seksu, próżności i strachu. Interes to warunki sprzyjające realizacji potrzeb. Interesy różnych ludzi są różne, stąd nieuchronny konflikt interesów, konkurencja życiowa i walka, w której wygrywają najsilniejsi. Istotnym czynnikiem determinującym natężenie walki jest gęstość przestrzeni społecznej, proporcja ludności do terytorium.

Aby prawa ewolucji - przetrwania najsilniejszych, doboru naturalnego itp. - działały bez przeszkód, pole walki musi być wolne od ingerencji państwa, która jest sprzeczna z naturą. Ci, którzy przegrywają w walce o przetrwanie - bezrobotni, bezdomni, analfabeci, nędzarze -sami są sobie winni i nie zasługują na pomoc ani współczucie.

Trzon społeczeństwa tworzą reguły społeczne, normatywne wzory postępowania rozpowszechnione w zbiorowości, które Sumner określał mianem folkways. Wskazują one właściwy sposób działania we wszystkich żydowych sytuacjach. Umacniają się stopniowo, przechodząc cztery stadia: najpierw są tylko próbami zaspokojenia potrzeb, potem stają się tym, „co się zazwyczaj robi", z kolei tym, co „powinno się robić", aż wreszcie „drugą naturą", bezrefleksyj-nym sposobem żyda. Dzięki tyranii folkways, z których wpływu nikt nie może się uwolnić, występuje porządek społeczny. Wyższa forma takiego porządku to ład moralny, oparty na takich regułach, które podporządkowane są wartościom wyższym: dobru i prawdzie. Często przybierają one postać silnie sankcjonowanych zakazów: tabu.

Każde społeczeństwo ma swoisty etos, czyli styl normatywny: kompleks charakterystycznych dla siebie zwyczajów i reguł moralnych. Wynikają one z lokalnych tradycji i nie mogą być uznawane za lepsze lub gorsze od innych. Prawo stanowione jest skuteczne tylko o tyle, o ile odpowiada lokalnemu etosowi, nie narusza wytworzonych spontanicznie' folkways i mores. Państwo może jedynie wspierać zwyczaje i reguły moralne, nie może zaś ich zmienić.

Podobne prace

Do góry