Ocena brak

WIENIEC-PSZCZÓŁKA, tygodnik (początkowo dwutyg.)

Autor /antetkasasetka Dodano /04.04.2012

WIENIEC-PSZCZÓŁKA, tygodnik (początkowo dwutyg.), wyd. kolejno we Lwowie, Cieszynie, Wiedniu, Czacy (Słowacja), Bielsku-Białej, Warszawie 1875-1933; z powodu utrudnień austr. prawa prasowego pismo ukazywało się na przemian pt. W. lub P., od 1900 pt. W. i P. (często z dodawanym określeniem „Nowy" lub „Polski"). Redaktor, ks. S. Stojałowski wydając pismo zapoczątkował ruch chrześc.-lud. w Galicji; 1911 przekazał W. i P. J. Zamorskiemu, jednemu z przywódców SND w Galicji. Pismo utrzymane w duchu solidaryzmu społ., idealizowało tradycje kultury dawnej wsi pańszczyźnianej. Program szerzenia oświaty podjęło w celu uświadomienia polit. chłopów. Inicjowało akcje zmierzające do podniesienia rolnictwa i drobnego przemysłu, przyczyniając się do powstania TOL (1878) oraz Tow. Kółek Rolniczych (1882). Wychowaniu moralnemu i nar. służyła zarówno kronika wypadków, częściowo o charakterze sensacyjno-kryminalnym, jak i poglądowe powiastki, powieści, zbeletryzowane pogadanki hist. i hist.lit. (przedstawiające m. in. sylwetki pisarzy polskich). Cele pisma realizowali jego współpracownicy, m. in. W. Bełza, M. Czuła, H. Hempel. Drukowano wiersze m. in. W. L. Anczyca, M. Bartusówny, T. Lenartowicza, Ojcowską dolę M. Bałuckiego, sztukę Anczyca Chłopi-arystokraci, oraz utwory lud. pisarzy: Sz. Chełpińskiego, F. Magrysia, A. Marca, J. Myjaka, M. Szarka.

Stojałowski wydawał też dodatki do W. i P., do których należały m. in.: „Niedziela" (1910; 2 razy w miesiącu), zamieszczający opowiadania świąteczne, oraz „Cepy" (1908-12), miesięcznik satyr, pod red. A. Kucharczyka. W 1883-84 ukazywała się biblioteczka obejmująca tomiki powiastek hist., podań lud., opowieści z życia Cyganów.

K. DUNIN-WĄSOWICZ Czasopiśmiennictwo ludowe w Galicji, Wr. 1952; I. TUROWSKA-BAROWA Polskie czasopisma o wsi i dla wsi, W. 1963; A. KAMIEŃSKA Kultura gazetowa, w: Pragnąca literatura, W. 1964; J. MYŚLIŃSKI Prasa Galicji w dobie autonomicznej W. 1964.

Podobne prace

Do góry