Ocena brak

WIENIAWSKI JULIAN, pseud. Jordan

Autor /antetkasasetka Dodano /04.04.2012

WIENIAWSKI JULIAN, pseud. Jordan, ur. 5 II 1834 w Lublinie, zm. 23 IX 1912 w Warszawie, prozaik, komediopisarz. Brat skrzypka i kompozytora Henryka oraz pianisty Józefa. Studiował w Instytucie Rolniczym w Marymoncie; był właścicielem majątku w Hniszowie (pow. chełmski) i dzierżawcą w Górach (pow. koniński); należał do Tow. Rolniczego w Warszawie. Brał udział w powstaniu 1863, po czym wyjechał za granicę; przebywał w Paryżu, gdzie studiował prawo, i w Niemczech. Po powrocie do kraju 1865 był od 1872 dyr. Tow. Wzajemnego Kredytu w Warszawie. Pod koniec życia dotknięty ślepotą, mieszkał w Chlewni pod Grodziskiem.

Debiutował szkicami humoryst.-obycz. Wędrówki delegata („Tyg. Ilustr." 1872, wyd. os. S. I-II 1874). Zawierają one rysy charakterystyczne dla całej twórczości W. i określają go jako jednego z przedstawicieli tradycji ziemiańskiej w literaturze po 1863. W. ukazuje życie środowisk ziemiańskich ze znajomością tematu opartą na długoletniej obserwacji; przejawiając tendencję do idealizacji przedstawianego świata, wprowadza łagodny odcień satyry. Jego zamiłowanie do gawędy szlach. znalazło wyraz w bezpośrednim nawiązaniu do tej formy lit. (Wędrówki delegata-, Gawędy w listach Jordana do pana Jana 1882-85), wpłynęło na sposób narracji, gł. w pamiętnikach, a w komediach także na konstrukcję. W 1875 wydał W. powieść Przygody panów Marka i Agapita podczas wystawy rolniczej w Warszawie oraz wystawił pierwszą komedię Koneserowie. Mimo że utwory komediowe W., gł. farsy, były surowo oceniane przez krytykę za prymitywny komizm i „epicką" technikę (wyjątek Przy kolei, wyst. 1878), dwa otrzymały wyróżnienia konkursowe: Blaga (WTR 1876; wyst. 1877), Dla dobra ogóhi (TPN Pozn. 1877, wyst. t.r.). Największą popularność zdobyły Słomiany człowiek (1883) i Myszy bez kota (1894). Wspomnienia W., Z teki Marymontczyka (1911) i Kartki z mego pamiętnika (t. 1-2, t.r.), są źródłem interesujących materiałów do badań hist. nad wydarzeniami polit. i kult. 2 poł. XIX w.

Pisma, t. 1-6, Kr. 1894; Wędrówki delegata, wyd. i wstęp Z. Mitzner, W. 1955. OLP IV 2 (S. Fita).

Podobne prace

Do góry