Ocena brak

Wieloletnia zmarzlina

Autor /Sebek123 Dodano /27.05.2011

Wieloletnia zmarzlina to warstwa gruntu przeniknięta stale lodem grun­towym znajdującym się w porach między ziarnami mineralnymi i w szczeli­nach. Nazywana jest również marzłocią, wieczną zmarzliną lub podziem­nym zlodowaceniem.

Współcześnie wieloletnia zmarzlina obejmuje ok. 24% ogólnej powierzch­ni lądów i występuje głównie w wysokich szerokościach geograficznych. Przyjmuje się, że zmarzlina obejmująca północne części Kanady, Alaski i Eurazji jest pozostałością zlodowaceń plejstoceńskich (patrz: Dzieje Ziemi, rozdz. 4). Obecnie wieloletnia zmarzlina powstaje na obszarach o średniej rocznej temperaturze powietrza poniżej -10°C i niewielkich opadach.

W wysokich szerokościach geograficznych wieczna marzłość tworzy strefę ciągłą. Może również występować wyspowo, tzn. wewnątrz warstwy wiecznie zamarzniętej znajdują się obszary nie zamarzniętego gruntu. Wieczna zmarzlina sięga bardzo dużych głębokości, np. na Alasce 120 m, w delcie Mackenzie - 91 m, w Jakucku 250 m, we wschodniej Syberii średnio ponad 600 m, a w niektórych miejscach Azji północno-wschodniej 1500 m.

Latem grunt rozmarza do niewielkiej głębokości, np. na Syberii do ok. 2 m. Rozmarznięta warstwa wypełniona jest wtedy całkowicie wodą, a nasiąknięty grunt spływa nawet przy małym nachyleniu terenu. Ponieważ woda nie ma możliwości wsiąkania (w podłożu zamarznięty grunt), na powierzchni tworzą się bagna. Zimą warstwa ta szybko zamarza. Powierzchniową warstwę gruntu rozmarzającą w ciągu lata nazywamy warstwą czynną zmarzliny.

Podobne prace

Do góry