Ocena brak

WIELKIE WYPRAWY MORSKIE HISZPANÓW I PORTUGALCZYKÓW. PRZYCZYNY, CELE, PRZEBIEG, SKUTKI

Autor /Oktawian888 Dodano /09.11.2011

1) Sytuacja, która doprowadziła do wypraw .

Pod koniec średniowiecza istniał duży popyt na przyprawy korzenne, zaś przyczyną tego popytu był fakt , że ówczesne rolnictwo nie mogło wytworzyć dostatecznej ilości paszy by jej wystarczyło na utrzymanie pogłowia.

Jesienią zabijano większą część pogłowia, następnie mięso wędzono i peklowano. Następowały całe miesiące spożywania. Ostrymi przyprawami starano się poprawić smak i zapach konserwowanego mięsa i przyrządzanych z niego potraw. A tymczasem tzw. wyspy korzenne znajdowały się w dzisiejszej Azji Płd-Wsch. z głównym portem Malakka. Wystarczy powiedzieć, że funt goździków w Malacce kosztował 2 dukaty a w Londynie na giełdzie kosztował 213 dukatów.

Skąd to się brało?

Wszyscy Malajczycy kupowali goździki na poszczególnych wyspach i zawozili je do portu Malakka, tam sprzedawali je zamożniejszym kupcom. Sułtan Malakki pobierał odpowiednie cło i podatki. Kupcy malajscy przewozili towar na statkach do portu Kalkuta w Indiach. Następnie kupcy ,którzy przejmowali towar przewozili go do portu Aden. Z Adenu karawanami dostarczano towar do Bejrutu, Kairu, Damaszku. Z tych portów towar zabierali Wenecjanie i przewozili do Wenecji a stamtąd ciężkimi wozami droga lądową przyprawy wędrowały do Niderlandów, Angli, Niemiec i Francji.

Drogi były wówczas niebezpieczne gdyż Turcy Osmańscy po zajęciu Konstantynopola czynili pewne przeszkody w prowadzeniu handlu.

2) Motywacje i cele monarchów finansujących wyprawy.

Pierwszym władcą, który postanowił w jakiś sposób przejąć zyski z handlu przyprawami korzennymi był władca Portugalii Henryk Żeglarz. Zaczął on snuć plany, w jaki sposób możnaby dotrzeć do wysp korzennych z opłynięciem Afryki i pominięciem przymusowego pośrednictwa. Obok tej motywacji występowały również inne : krążyły np. legendy o chrześcijańskim królestwie Księcia Jana (Afryka Wsch.-obecna Etiopia). Wszystko to pobudzało wyobraźnię władcy, który utworzył placówkę promującą zamorskie wyprawy.Sam władca nie dokończył skutków swoich przedsięwzięć (zmarł w 1460 r.),ale jego dzieło podjęli jego następcy.

3) Przebieg wypraw. Problemy i sposoby ich przezwyciężania.

Poszukiwania posuwały się w dwóch kierunkach . Jedni myśleli o dotarciu do Indii przez opłynięcie Afryki. Próby te podejmowali głównie żeglarze portugalscy. Posuwając się na południe Portugalczycy odkrywali kolejno : Wyspy Kanaryjskie i Azory, ujście Senegalu, a w 1471 r. przekroczyli równik . W 1487 r. do Indii wyruszył Bartłomiej Diaz dotarł aż do płd krańca Afryki i nazwał go przylądkiem Burz. Potem nazwę zmieniono na przylądek Dobrej Nadziei.

Druga koncepcja była wyciągnięciem wniosku, że ziemia jest kulą. Skoro tak ,to płynąc wciąż na zachód również powinno się dotrzeć do brzegów Azji. Tak rozumował m.in. Krzysztof Kolumb. Zainteresował on swoim pomysłem królową hiszpańską Izabelę Kastylijską, która sfinansowała wyprawę. Niewielka eskapada złożona z trzech statków wypłynęła pod dowództwem Kolumba na Atlantyk w sierpniu 1492 r. i po 70 dniach żeglugi dotarła 12 października do lądu-wyspy San Salvador .Kolumb odkrył w trakcie tej wyprawy również Kubę i Haiti. Sądził że dotarł do Indii. Z tego błędnego przekonania wyprowadziły go dalsze wyprawy ,w trakcie których odkrył szereg wysp w pobliżu wybrzeży Ameryki środkowej i wybrzeża Ameryki południowej przy ujściu rzeki Orinoko.

Dopiero po śmierci Kolumba zrozumiano ,że został odkryty nowy ląd. Nazwano go Ameryką od imienia florenckiego podróżnika Amerigo Vespucci ( który pierwszy stwierdził, że odkryta przez Kolumba ziemia jest nieznanym dotąd lądem i dał opis tej ziemi ).

Żeglarze portugalscy chcąc znaleźć drogę do Indii zmagali się z trudnościami podróży wzdłuż brzegów Afryki. Po wielu nieudanych próbach Vasco da Gama-dowódca niewielkiej floty złożonej z 4 okrętów dotarł do wód oceanu Indyjskiego i przybył do zachodnich brzegów Indii koło Kalikatu[(20.05.1498 r.),(wypłynął w 1497 r. z Lizbony )].

Dość długo Hiszpanie nie potrafili przedostać się z Oceanu Atlantyckiego na Ocean Indyjski , aby dotrzeć do Indii drogą zach. Udało się to dopiero Ferdynandowi Magellanowi . W 1519 r. wyruszył on z Hiszpanii do Ameryki i płynąc wzdłuż wschodnich wybrzeży Ameryki Płd odkrył między lądem a wyspą Ziemią Ognistą-cieśninę(cieśnina Magellana). Tędy przeprawił się na Ocean Spokojny i dotarł do Wysp Mariańskich, skąd skierował się ku Filipinom, gdzie w walce z tubylcami zginął. Jego towarzysze przez Ocean Indyjski dotarli do wybrzeży Afryki, stąd zaś przedostali się do Hiszpanii (1522 r.).

Z wysp odkrytych u wybrzeży Ameryki przez Hiszpanów a także bezpośrednio z Europy szły dalsze wyprawy.

Najwięcej odkryć dokonali hiszpańscy awanturnicy szukający złota-zwani konkwistadorami=zdobywcami .Jeden z nich Vasco Balboa w 1513 r. udał się do Panamy. Tam znad Zatoki San Miguel ujrzał jako pierwszy Europejczyk Ocean Spokojny.

Przez kilka lat Hiszpanie próbowali z Kuby opanować Płw Jukatan. Udało się to Ferdynandowi Cortezowi ,który w 1519 r. wyruszył na wyprawę z 500 żołnierzami .Wylądował na Jukatanie ,założył tam bazę wypadową, a następnie ruszył w kierunku Meksyku, docierając aż do stolicy państwa Azteków Tenochtitlanu. Wykorzystując waśnie wewnętrzne wśród Indian Cortez aresztował władcę Azteków ,dokonał masakry mieszkańców i rozpoczął podbój całego kraju. Państwo Azteków przestało istnieć, a z nim cywilizacja stworzona przez ten lud .

W 1531 r. na podbój państwa Inków wyruszył Franciszek Pizarro z 180 żołnierzami. W 1533 r. w ręce Hiszpanów wpadła stolica Inków- Cusco. I tu została zniszczona cywilizacja. Dalsze wyprawy hiszpańskie doprowadziły do opanowania prawiecałej Ameryki Płd z wyjątkiem Brazylii, która stała się łupem Portugalczyków.

Konsekwencje wypraw morskich.

Początkowo kolonizację prowadziły dwa narody: Portugalczycy i Hiszpanie .W Ameryce Portugalczycy prowadzili kolonizację Brazylii natomiast Hiszpanie pozostałych terenów. Na początku XVI w. podbili oni dwa indiańskie królestwa: Azteków i Inków oraz przejęli znajdujące się tam kopalnie złota i srebra. Owo złoto i srebro zasiliło skarbiec króla Hiszpanii i Portugalii ale nie przyniosło im szczęścia. Hiszpanie przeznaczyli swe zasoby na zbudowanie silnej armii, a zamówienia na broń ,odzież dla tej armii lokowali w Niderlandach. Niderlandy natomiast były ściśle powiązane z rynkiem angielskim dzięki czemu owo złoto przyczyniło się do rozwoju gospodarczego Anglii i Niderlandów co z kolei pozwoliło w drugiej połowie stulecia pokonać Hiszpanów.

Rezultaty:

Hiszpania i Portugalia stały się państwami mocarstwowymi.

- posiadały liczne kolonie na nowo odkrytych ziemiach do Europy napłynęły duże

-ilości złota, co spowodowało rewolucję cen

-poszerzyły się horyzonty geograficzne Europejczyków. Morskie wyprawy Europejczyków były możliwe dzięki takim wynalazkom jak :zastosowanie igły magnetycznej, wynalezienie nowego statku dalekomorskiego o nazwie karawela.

Podobne prace

Do góry