Ocena brak

WIELKA BRYTANIA 1939-45

Autor /marmolada Dodano /02.03.2011

Wobec załamywania się Francji pre­mier Władysław Sikorski zawarł ust­ne porozumienie z premierem Win-stonem Churchillem w sprawie prze­niesienia polskiego wojska i władz na terytorium Wielkiej Brytanii. Z Fran­cji ewakuowano 19 451 żołnierzy oraz ok. 3 tys. osób cywilnych; łącz­nie na terytorium brytyjskim znalazło się w lipcu 1940 r. 27 614 osób (w tym załogi okrętów oraz żohiierze, którzy przybyli wcześniej). 5 sierpnia 1940 r. została zawarta polsko-bry-tyjska umowa wojskowa legalizująca pobyt wojsk polskich na wyspach. W Wielkiej Brytanii zostały sformo­wane w ramach wojsk lądowych:

- 1 Korpus Polski (pierwszy dowódca gen. Marian * Ku­kieł) przeznaczony do obrony Wysp Brytyjskich, szkolenia żołnierzy i formowania innych jednostek. Z czasem wyłonio­no z niego 1 Dywizję Pancer­ną, 1 Samodzielną Brygadę spadochronową i w 1945 r. 4 Dywizję Piechoty;

- 1 Dywizja Pancerna (gen. Stanisław Maczek, od 20 maja 1945 - gen. Klemens Rudnic­ki), formowana w Szkocji od marca 1942 r. w oparciu o żołnierzy b. 10 brygady ka­walerii pancernej. Od końca lipca 1944 r. walczyła w składzie kanadyjskiego II korpusu w *Normandii, gdzie odznaczyła się w bitwie pod *Falaise. Następnie brała udział w walkach w północnej Francji, Belgii (zdobyła Merx-plas), Holandii (zdobyła Baar-le-Nassau, Alphen, Golze, Bredę, ufortyfikowany rejon Moerdijk). Szlak bojowy za­kończyła 6 maja 1945 r. w Wilhelmshaven;

- 1 Samodzielna Brygada Spado­chronowa (gen. Stanisław *So-sabowski, następnie od 9 gru­dnia 1944 kolejno: ppłk Stani­sław Jachnik, płk Jan Kamiński, ppłk Antoni Szczer-bo-Rawicz); powstała w poło­wie 1941 r.

Pierwotnie plano­wano wykorzystać ją do desan­tu na Warszawę, po zarzuceniu tego projektu walczyła 18-26 września 1944 r. w rejonie *Arn-hem, w 1945 r. wchodzi­ła w skład brytyjskich sił oku­pacyjnych w Niemczech; roz­wiązana w lipcu 1947 r.; - 4 Dywizja Piechoty; w końcu wojny była skompletowana w 80% i nie wzięła udziału w walkach; - 16 Samodzielna Brygada Pan­cerna (płk Tadeusz Majewski); sformowana na wiosnę 1941 r., uzupełniona w 1945 r. Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii zostały utworzone po uchwa­leniu przez parlament brytyjski 22 sierpnia 1940 r. ustawy zezwalającej na formowanie w tym państwie samo­dzielnych obcych jednostek.

Na mocy tej ustawy rządy polski i biytyjski za­warły umowy regulujące tworzenie i działalność jednostek lotniczych.W czasie wojny utworzono 8 dywi­zjonów myśliwskich (302, 303, 306,308, 309, 315, 316, 317), dywi­zjon myśliwsko-rozpoznawczy (318),myśliwski nocny (307), 4 dywizjonybombowe (300, 301, 304, 305) orazdywizjon samolotów artylerii, PolskiZespół Myśliwski i Polską EskadręBalonową (ponadto wiele polskich za­łóg latało w jednostkach brytyjskich).Dowódcami Polskich Sił Powietrz­nych byli: gen. pil. Władysław Kalkus(od maja do lipca 1940 r.), gen. pil.Stanisław Ujejski (od lipca 1940 dosierpnia 1943 r.), gen. pil. MaciejIżycki (od września 1943 do kwietnia1947 r.). Polscy piloci brali udział wewszystkich większych operacjach lot­niczych II wojny światowej.

Lotnic­two myśliwskie wykonało 73 486 lo­tów, piloci zestrzelili na pewno 749i prawdopodobnie 175 samolotówuszkodzili 238. Lotnictwo bombowei specjalne wykonało 13 041 lotówbojowych, zrzuciło 14 708 t bombi min, przewiozło i zrzuciło do Polskoraz krajów okupowanych 15771 materiałów wojennych i 693 skoczków Polskie Siły Powietrzne straciły w akcjach bojowych 1250 lotników zabi­tych, 104 zaginionych, 327 w niewo­li, 4 internowanych; w lotach trans­portowych i szkoleniowych zginęło581 lotników. Zalążkiem Polskiem Marynarki Wo­jennej w Wielkiej Brytanii były 3 ni­szczyciele (Błyskawica, BurzaGrom), które dotarły do tego państwa1 września 1939 r. wykonując plan„Pekin"; we wrześniu dołączył donich okręt podwodny Wilk, a w październiku okręt podwodny OrzełWspółpracę z Royal Navy określałapolsko-brytyjska umowa z 18 czerwca 1939 r. W czasie wojny Admiralicja brytyjska wypożyczyła polskiej marynarce: krążowniki: *Dragon i *Conrad, niszczyciele *Garland, *Piorun, *Orkan, *Ouragan, *Kra-kowiak, *Kujawiak, *Slązak, okręty podwodne: *Sokół, *Dzik, ^Jastrząb, 10 ścigaczy (S-l - S-10) oraz okręty pomocnicze (m.in. patrolowce po­mocnicze Mędoc i Pomerol).

Ogółem okręty Polskiej Marynarki Wojennej przebyły 1 213 000 mil morskich, eskortowały 787 konwo­jów, przeprowadziły 1162 patrole i operacje bojowe, walczyły 40 razy z nieprzyjacielskimi okrętami nawod­nymi i 175 razy z podwodnymi, za­topiły 7 okrętów nawodnych (i 2 prawdopodobnie), 2 podwodne (i 3 prawdopodobnie), 39 statków i trans­portowców (i 2 prawdopodobnie), ze­strzeliły 20 samolotów (i 10 prawdo­podobnie). Straty własne wyniosły 6jednostek zatopionych w akcji {Orzeł,Jastrząb, Grom, Orkan, Kujawiak,Mędoc), oraz jedna (Dragon) storpe­dowana i wykorzystana jako elementsztucznego portu; łącznie zginęło404, rannych zostało 191 marynarzyi oficerów.

Podobne prace

Do góry