Ocena brak

WIDMA, opowiadanie E. Orzeszkowej

Autor /antetkasasetka Dodano /04.04.2012

WIDMA, opowiadanie E. Orzeszkowej, prwdr. w „Kłosach" 1880, wyd. os. w Wilnie 1881. Bohaterami utworu są student Julek Ryżyński i Lusia, wnuczka uczestnika powstania 1863 i zesłańca Andrzeja Otockiego. Między młodymi a Otockim zarysowuje się konflikt pokoleniowy; młodych mamią mgliste i niesprecyzowane idee rewolucyjne, dla których zwracają się oni przeciw tradycyjnym wartościom i autorytetom. Amoralnego kabotyna Ryżyńskiego przedstawiła Orzeszkowa w sposób przypominający nihilistów z Ojców i dzieci Turgieniewa i uczyniła go rzecznikiem teorii społ. socjalizmu nurtujących część ówczesnej młodzieży, zwłaszcza tej, która zetknęła się z nimi na uczelniach rosyjskich. W socjalizmie widziała pisarka pierwiastki obce, zagrażające patriotyzmowi. W 1880-83 powstało kilka utworów Orzeszkowej pośw. problemom polit. epoki; nazwano je grupą Widm. Są to: powieść Sylwek Cmentarnik („Ateneum" 1880), nowela Bańka mydlana („Kraj" 1882-83), powieści Zygmunt Ławicz i jego koledzy („Ateneum" 1882; tu typ bojownika-rewolucjonisty: syn cieśli Zenon Derszlak) i Pierwotni („Tyg. Romansów i Powieści" 1883). Przekłady: czes., niem., rosyjski. Utwory te wywołały żywą polemikę ze strony środowisk socjalizujących.

Wyd. J. Krzyżanowski w: Pisma zebrane, t. 18, W. 1949.

Podobne prace

Do góry