Ocena brak

Wczesne dzieciństwo - drugi i trzeci rok życia dziecka - Problem ekspozycji

Autor /Max123 Dodano /02.07.2011

W okresie, o którym tu mowa dochodzi do stopniowego odróżniania się, wyodrębniania i uświadamiania sobie własnego ja dzięki postępowi poznawczemu, doświadczeniom własnego sprawstwa oraz nieuniknionym w tym okresie konfliktom w planie społecznym, ujawniającym sprzeczność między własną i cudzą wolą. Przed drugim rokiem życia w umyśle dziecka zaczyna rodzić się poczucie bycia poddanym ekspozycji, „bycia wystawionym” na spojrzenia innych. Dziecko uzmysławia sobie stopniowo, że to ono samo jest przez innych oglądane. Równocześnie porównując się z dorosłymi unaocznia sobie dysproporcje między rozmiarami własnego ciała i ciała dorosłych, a także lepiej rozpoznaje wymagania dotyczące jakości wykonywania czynności życiowych wyznaczone przez dorosłych. W efekcie odczuwa, że w zestawieniu ze swoimi rodzicami jest małe, słabe i nieporadne, co w naturalny sposób rodzi niepewność i może nasilać poczucie wstydu. Stąd ważne wydaje się, by nie zawstydzać dziecka nadmiernie, nie koncentrować się zbytnio na naturalnej w tym okresie jego tendencji do zawstydzania się, nie strofować nadmiernie, i wreszcie, by pozwolić mu na chwile samotności, gdy chce być samo. Uwolnienie się dziecka spod czujnego, kontrolującego spojrzenia rodzicielskiego pozwala mu łatwiej odzyskać pewność siebie i zachować ją również wtedy, gdy po chwili samo do nas powraca.

W sprzyjających okolicznościach doświadczenie wstydu może być spożytkowane na rzecz poczucia przyzwoitości chroniącego przed tendencją do ostentacyjnego bezwstydu. Umiejętność rozpoznawania i uszanowania tego, co jest właściwe, co wypada, co jest w dobrym tonie oraz respektowanie tego, o ile nie oznacza to nie bycia w zgodzie z samym sobą, oto osiągnięcie, dla którego podstawę stanowi konstruktywne doświadczanie własnej ekspozycji w pierwszych latach życia.

Sytuacja ekspozycji pociąga za sobą również poczucie dumy w związku z faktem zrobienia czegoś dobrze oraz w związku z tym, że inni to dostrzegli. Chwalenie dziecka za dobre zachowanie się, dobre wykonanie czegoś, na przykład za kupkę zrobioną do nocniczka czy ładnie zanuconą piosenkę, równoznaczne jest z nadaniem społecznego znaczenia jego osiągnięciom. Pochwały dorosłego pozwalają maluchowi doświadczać dumy, co wspierać będzie jego pewność siebie i odwagę w sytuacjach ekspozycji. W dojrzałym życiu korespondować może to z umiejętnością radzenia sobie z perswazją ze strony otoczenia, z odwagą cywilną, odwagą bycia w zgodzie z sobą, kiedy jest się pod presją społecznej oceny, nawet gdyby oznaczało to konieczność wystawienia na szwank własnej reputacji.

Podobne prace

Do góry