Ocena brak

WAZOWIE NA TRONIE POLSKIM - Wojna z Turcją

Autor /Wszeciech Dodano /15.05.2012

 

Stosunki między Turcją a Rzecząpospolitą od dłuższego czasu były napięte. Powodowały taką sytuację m.in. najazdy tatarskie na województwa południowo-wschodnie, wypady kozackie na miasta tureckie i wyprawy magnatów ukrainnych na Mołdawię.

Czarę przepełniła wyprawa lekkiej jazdy (tzw. lisowczyków) wysłanej z pomocą Habsburgom w czasie ich walk z Czechami (zobacz: Walki ze szwecją a wojna trzydziestoletnia) i Siedmiogrodzianami. Lisowczycy spustoszyli pogranicze habsbursko-tureckie, co spowodowało interwencję Stambułu. Jednoczesne niemal spalenie przez Kozaków Warny (1620) dało ostateczny powód do wojny.

Wojskami polskimi dowodził sędziwy hetman Stanisław Żółkiewski, zwycięzca spod Kłuszyna. Dysponował on niewielkimi stosunkowo siłami, ale wyprzedzając spodziewany atak wkroczył do Mołdawii. Zawiodły go jednak oczekiwane posiłki kozackie i mołdawskie.

Wojska koronne spotkały się pod Cecorą z przeważającymi siłami tureckimi i tatarskimi. Hetmanowi udało się zorganizować odwrót, lecz niedaleko przeprawy przez graniczny Dniestr wśród wycofujących się wybuchła panika, która spowodowała klęskę armii. Hetman poległ, wojsko zostało rozbite, a granica stanęła otworem.

Żółkiewski do końca usiłował zapobiec dezorganizacji armii. Jego ofiarność dla Rzeczypospolitej stała się dla wielu pokoleń Polaków przykładem, a śmierć na polu walki — wzorem patriotyzmu i wierności żołnierskiej przysiędze.

Decydującą bitwę kolejnej kampanii stoczono rok później pod granicznym Chocimiem (1621). Wojskiem polsko-litewskim, wspieranym przez Kozaków i lisowczyków, dowodził Jan Karol Chodkiewicz, hetman wielki litewski, zwycięski wódz wojen ze Szwecją i Rosją. Do legendy przeszły jego apele podtrzymujące na duchu zamkniętych w warownym obozie żołnierzy.

Chociaż Chodkiewicz zmarł w czasie oblężenia, obóz obronił się, a zawarty pokój na kilkadziesiąt lat przywrócił dawne stosunki: granicę pozostawił na Dniestrze, obie strony przyrzekły powściągać Kozaków i Tatarów, a w Mołdawii sułtan miał osadzać przychylnych Rzeczypospolitej władców.

Podobne prace

Do góry