Ocena brak

Wątek, układ, wiązanie, opus, appareil

Autor /Dobiegniewa Dodano /08.11.2012

Układ cegieł lub kamieni w -» murze (ścianie). Odróżnia się odmiany w zależności od kształtu i rytmu układanych elementów; niektóre w. są typowe dla pewnych okresów i środowisk bud. W. ceglane: na podstawie układu widocznych w licu muru główek i wozówek (—» cegła) rozróżnia się min.: główkowy, wozówkowy, wendyjski lub słowiański (w Polsce w XIII w.), polski lub gotycki (od XIV w. do kon. XVI w.), kowadełkowy lub blokowy (od XVI w.), krzyżowy (od XVII w.), holenderski (w Polsce rzadki od XVII w.), angielski, forteczny lub twierdzowy (w 2 poł. XIX w. przy budowie fortec) iin.

W. kamieńne przyjęło się określać czasem specjalnym terminem; np. w odniesieniu gł. do starożytności i średniowiecza słowem łac. —> opus; rozróżnia się m.in.: opus antiąuum lub incertum - o nieregularnie ułożonych kamieniach, isodomum o regularnych kamieniach (—> cios) układanych w równych warstwach, pseudoisodomum - o nierównych warstwach różnych wielkością ciosów, emplectum - o zewn. warstwach regularnych ciosów i wnętrzu muru wypełnionym odłamkami kamieni zalanymi przeważnie zaprawą, reticulatum - o sieciowym układzie kamieni, spicatum - o układzie jodełkowym, ąuadratum - odmianę isodomum o sześciennych ciosach; do w. kam. należy także —> cyklopski mur; w średniow. praktyce bud. rozróżnia się na ogół w. kam. w terminologii franc; grand appareil (opus isodomum albo ąuadratum; wielki wątek) - z dużych ciosów, petit appareil (mały wątek) z małych ciosów, i moyen appareil (średni wątek) - o warstwach mieszanych z ciosów różnej wielkości.

Podobne prace

Do góry