Ocena brak

Warunki pracy

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /08.04.2011

Charakterystyka

Warunki pracy ogół czynników występujących w organizacji, które związane są z charakterem pracy i otoczeniem, w którym jest ona wykonywana. Swoim zakresem obejmują one m.in.: lokalizację firmy, treść pracy, materialne środowisko pracy, czas pracy, urządzenia socjalne. Inny pogląd na tą kwestię przedstawia S. Borkowska. Według niej warunki pracy obejmują:

  • higienę pracy (środki czystości, urządzenia sanitarne itp.);
  • eliminowanie warunków szkodliwych i uciążliwych dla zdrowia i życia:
  • kształtowanie środowiska pracy,
  • zapobieganie wypadkom przy pracy, w tym środki ochrony, szkolenia itp.,
  • działalność bytową lub socjalno-bytową(dopłaty do obiadów, posiłki regeneracyjne itd.) (S. Borkowska 1997, s.102)

Powyższe typologie warunków pracy pozwalają wyróżnić podstawowe elementy składające się na to pojęcie:

  • treść pracy,
  • materialne środowisko pracy,
  • czas pracy,
  • działalność socjalno-bytowa przedsiębiorstwa,
  • stosunki pracy
</div>


Treść pracy

Oznacza ogół czynności i funkcji spełnianych przez określonego pracownika lub grupę pracowników na powierzonych im stanowiskach pracy. Kategoria ta dostarcza informacji o stopniu złożoności i uciążliwości danej pracy, zakresie odpowiedzialności związanej z jej wykonywaniem, stopniu samodzielności pracowników. Dostrzegając liczne problemy związane z wykonywaną pracą(m.in. wzrost absencji, pogorszenie się atmosfery w firmie, spadek wydajności), liczne grono badaczy i doradców postuluje stosowanie innowacyjnych form kształtowania treści pracy. Do najczęściej zalecanych zalicza się:

  • na stanowiskach pracy|rotację stanowiska pracy (job rotation),
  • zakresu pracy|rozszerzanie zakresu zadań (job enlargement),
  • pracy|wzbogacanie treści pracy (job enrichment),
  • stosowanie zadaniowe|autonomicznych zespołów (grup) pracowniczych.

Środowisko pracy

Kolejnym obszarem analizy warunków pracy jest środowisko pracy, które obejmuje ogół czynników materialnych i społecznych, z którymi pracownik styka się podczas wykonywania pracy, i które to czynniki mogą stanowić zagrożenie dla jego zdrowia, a nawet życia. Do czynników materialnych w środowisku pracy zalicza się elementy zasobów rzeczowych organizacji, m.in.: teren fabryczny, maszyny, narzędzia, urządzenia, budynki, pomieszczenia oraz czynniki o charakterze fizycznym i chemicznym np.: warunki meteorologiczne (mikroklimat) i oświetlenie, drgania akustyczne(hałas) oraz mechaniczne (wibracje, wstrząsy), substancje chemiczne, metale przemysłowe, gazy, smary, oleje.

Zobacz także: pracy - fizyczno-chemiczne.


Czas pracy

Druga grupa czynników związanych z warunkami pracy "to tzw. społeczne warunki pracy, czyli stosunki międzyludzkie, warunki socjalno-bytowe oraz partycypacja pracowników w życiu organizacji. Jednym z istotniejszych czynników decydującym o postrzeganiu warunków pracy jest czas pracy, jego długość i organizacja czasu pracy, która polega na ustaleniu chronologicznych i chronometrycznych wymiarów czasu, w którym pracownik stawia do dyspozycji przedsiębiorstwa swój potencjał pracy. Zagadnienia związane z czasem pracy reguluje Kodeks pracy. Co do zasady tygodniowa norma czasu pracy w Polsce wynosi 40 godzin a maksymalna liczba godzin nadliczbowych w ciągu roku nie może przekroczyć 150 godzin. Najczęściej spotykane nowe formy organizacji czasu pracy to:

  • podejmowanie pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy (part-time working),
  • system polegający na dzieleniu się pracą ( work- sharing),
  • sharing|dzielenie stanowiska pracy (job-sharing),
  • kontraktowanie pracy,
  • czas pracy (flexitime),
  • roczne umowy w zakresie długości czasu pracy (annual hours working).
  • w domu (work at home),
  • Kopovaza.
Zobacz także: pracy - społeczne.


Działalność socjalno-bytowa

Z punktu widzenia pojedynczego pracownika kolejnym ważnym zagadnieniem jest działalność socjalno-bytowa zakładu pracy. Prowadzenie takiej działalności uświadamia osobom zatrudnionym, że dany pracodawca troszczy się nie tylko o osiągnięcie zysku, ale też uwzględnia i realizuje potrzeby pracowników, którzy widząc większą dbałość firmy o zaspokojenie ich potrzeb, bardziej starają się o efektywność swojej pracy. Ewentualność utraty pewnych przywilejów i jednocześnie zaspokojenia swoich potrzeb socjalno-bytowych wpływa z reguły mobilizująco na postawy, zachowania oraz wyniki w pracy. Przedmiotowy zakres usług, świadczeń i pomocy z działalności socjalnej może być szeroki i obejmować:

  • udzielanie pomocy materialnej lub finansowej na leczenie bądź rehabilitację
  • zapomogi i pomoc dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej oraz dotkniętych wypadkami losowymi
  • finansowanie i dofinansowanie pobytu na koloniach, obozach i wczasach
  • imprezy okolicznościowe, upominki i poczęstunki z okazji różnych świąt branżowych, zawodowych typu Dzień Dziecka, Dzień Kobiet, Dzień Emeryta, Nowy Rok itp.

Stosunki pracy

Kształtowanie odpowiednich warunków pracy w istniejącej rzeczywistości gospodarczej jest zagadnieniem bardzo ważnym. Przepisy kodeksu pracy dają pracownikowi prawo powstrzymania się od wykonywania pracy, jak również zapewnienia mu przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków wykonywania pracy, w tym np. dostarczania środków ochrony indywidualnej, zapewnienia badań lekarskich, szkolenia w dziedzinie BHP. W celu poprawy bezpieczeństwa oraz standardów pracy coraz więcej przedsiębiorstw organizuje w ramach godzin pracy spotkania, na których poruszane są te kwestie. Mają one na celu usprawnienie pojawiających się problemów w pracy, poprawę jakości produkowanych wyrobów czy usług oraz poprawę bezpieczeństwa pracy. Spotkania takie pozwalają w znacznym stopniu ograniczyć w przyszłości przy pracy|wypadki przy pracy.


Autor: Barbara Bylica
Źródło: Encyklopedia Zarządzania
Treść udostępniana na licencji GNU licencja wolnej dokumentacji 1.3 lub nowsza.

Podobne prace

Do góry