Ocena brak

WARSZAWIANKA, La Varsovienne, ou la Polonaise, pieśń C. Delavigne'a

Autor /antetkasasetka Dodano /03.04.2012

WARSZAWIANKA, La Varsovienne, ou la Polonaise (inc. pol. „Oto dziś dzień krwi i chwały"), pieśń C. Delavigne'a, franc. poety i dramaturga znanego ze sprzyjania ruchom wolnościowym, czł. Komitetu Franc.-Pol., autora analogicznych pieśni powst. 1830 La Parisienne i La Bruxelloise; odśpiewana, z muzyką D. Aubera, w czasie koncertu na rzecz Polaków w Paryżu 1 III 1831, wyd., z muzyką W. Sowińskiego, tamże t.r. Złożona z 8 zwrotek 8-wersowych i 4-wersowego refrenu (inc. pol. „Hej, kto Polak, na bagnety"), wyraża bezkompromisową determinację zrywu orężnego („Dziś twój tryumf albo zgon"), głosi wspólnotę ludów eur. w walce o wolność, podkreśla znaczenie rewolucji lipcowej, nawiązuje do tradycji wspólnych bojów ery napoleońskiej, tyrańskiej przemocy zaborcy przeciwstawia siłę moralną zmagań wyzwoleńczych. Z dwóch współcz. tłumaczeń pol.: B. Kicińskiego („Kur. Warsz." 18 III 1831) i K. Sienkiewicza („Polak Sumienny" 28 III), przyjął się ten ostatni, udatniejszy poetycko i lepiej naśladujący (m. in. dzięki formie wersyfikacyjnej) tonację oryginału. Wykonana po raz pierwszy - z muzyką K. Kurpińskiego, z którą W. zrosła się odtąd nierozerwalnie - w Teatrze Nar. 5 IV 1831, zdobyła od razu wielką popularność; oderwana od ścisłego związku z konkretnym momentem hist. przez drobne zmiany w tekście i opuszczenie części strofek, stała się jedną z ulubionych pieśni nar. (por. wiersz J. Lechonia Iliada z tomu Aria z kurantem), głosząc aż po II wojnę świat. (zwł. w powstaniu warsz. 1944), że „Kto przeżyje, wolnym będzie, Kto umiera, wolnym już". Była też naśladowana, m. in. 1905 (Warszawianka J. Kasprowicza i in.); S. Wyspiański uczynił z niej motyw przewodni dramatu —> Warszawianka.

Poezja powstania listopadowego, oprac, i wstęp A. Zieliński, Wr. 1971 BN I 205.

M. JANION Reduta, Kr. 1979, s. 13-15 i 426-428 (tu też tekst); W. SMASZCZ ,,W.", pieśń powstania listopadowego, „Poezja" 1980 nr 11.

Podobne prace

Do góry